YABANCI DiL ÖGRENiMiNDE TEMEL PRENSiPLER - Hasanbey Ellidokuzoglu - Education

8. GRAMER ÇALISIRKEN DiKKAT EDiLECEK HUSUSLAR

Gramer çalisirken unutulmamasi gereken nokta sudur: bilinçli olarak irdelenen dilbilgisi kurallari, bir bilinçalti mekanizmasi olan dil edinim cihazinin mali olmaz; ancak bu mekanizmayi harekete geçirecek olan mesajlarin anlasilabilirliginin artilirilmasi isine yararlar. Dolayisiyle hedefimiz, kurallarin irdelendikten sonra bol miktarda pratik yapmak suretiyle kullanima geçirilmesi olmamalidir.

Günümüz modern dil ögretim sistemlerinin en yaygin hatalarindan biri gramer kurallarinin "ögretiminde", kurallarin otomatiklestirilmesinin hedeflenmesidir. Gramatik bir izlence (syllabus) takip eden modern dil ögretim setlerinde hedef, belli bir gramer kuralinin metin içersinde irdelenmesini müteakip üretimsel (productive) bir aktivite sirasinda ayni kuralin otomatik olarak kullanilabilmesidir. Bu ise psikodilbilimsel bulgularla çelismektedir. Daha önce de belirtildigi gibi, istedigimiz kadar konusma pratigi yapsak da dogal edinim siralari gelmeden dilbilgisi kurallari zaten edinilememektedir.

Gramer kurallarinin konusma sirasinda dogal kullanimina imkan taniyan yegane süreç edinimdir: bol miktarda anlasilabilir mesaj almanin sonucunda bu kurallar sirasi geldikçe birer birer edinilecektir. Sabirsizlik gösterip vakti gelmeden gramer kurallarini kullanma tesebbüsü sadece yararsiz olmayip ayni zamanda zararlidir. Krashen'in dil egitim prensiplerini yaklasik onbes yildir Tayland'da uygulamakta olan Marvin Brown, vakti gelmeden yapilan bu çesit zorlamali konusma aktivitlerinin kardan çok zarar getirdigini, ögrencilerin nihai basariya ulasmalarini engelledigini iddia etmektedir. Nitekim kendisi ayni hatayi isleyerek "Thai" dilini kirk yildan fazla süredir çalismasina ragmen, bu hataya düsmeden edinim sürecinin sabir gerektiren isleyisine uygun bir egitim sürecinden geçen ögrencilerin birkaç senede ulastiklari seviyeye ulasamadigini dile getirmektedir. Brown'a göre gramer kurallarinin zorlamali olarak konusma sirasinda kullanilmasi kiºinin dil gelisiminde onulmaz yaralar açmaktadir.

Bütün bu veriler dogrultusunda izlenecek en güvenli yol gramerin "receptive" olarak tanimlanan okuma ve dinleme becerilerini kolaylastirmak amaciyla irdelenmesidir. Konusma sirasinda kullanilmasi gereken kurallar bilinçaltinda hazir bulunan edinilmis gramer kurallari olmalidir. Bilinçalti gramerini gelistirmenin yolu ise grameri bilinçli olarak irdeleme degil, bol okuma ve dinleme yapmaktir. Okudugumuz ve dinledigimiz mesajlari anladigimiz müddetçe bu mesajlarin içersindeki gramer kurallari sirasi geldikçe birer birer DEC tarafindan bilinçaltina inidirilecek yani edinilecektir. Yeter ki biz sabirli olalim.

Gramer ögrenirken islenen önemli bir diger hata da test çalismasidir. Yabanci dil becerisinin ölçümünde KPDS, TOEFL gibi testlerin yaygin olarak kullanilmasi yabanci dil ögrenenleri dogal olarak bol miktarda test sorusu çözmeye sevketmektedir. Seçeneklerinde gramatik hata bulunmayan okudugunu anlamaya yönelik test sorularini çözmede herhangi bir sakinca olmasa da gramer (ve kelime) sorularini çözme, farkinda olmadan DEC'nin isleyisini olumsuz yönde etkilemektedir. Tipik bir gramer (veya kelime) sorusu bir dogru ve dört yanlis cevabi içermektedir. Test çözen kisi dogru cevabi bulana kadar yanlis siklari birer birer bosluga yerlestirir ve cümleyi her seferinde yeniden okur. Bu sirada (her soru çözüste) bir dogru "input"a karsilik birden fazla hatali mesaj alir. Sorunun dogru cevabini kesin olarak bilse bile hatali cümleleri okurken bilinçaltinin zedelemesini engeleyemez zira DEC duydugu ve okudugu cümlelerle harekete geçer; çalismasi bilinçli olarak engellenemez. Bol miktarda test çözen kisi bir müddet sonra bir zamanlar hatali olarak gördügü siklardan bile süphelenmeye, "bu yapi yabanci gelmiyor" demeye baslar zira daha önce karsilastigi sorulari çözerken aldigi hatali mesajlar suuralti bilgisinin yanlis sekillenmesine sebeb olmustur (ayni durum kelime testleri için de geçerlidir). Buradan çikarilacak sonuç gramer (ve kelime) testlerinin mecbur kalmadikça çözülmemesidir. Gramer ögrenmenin (edinmenin degil) en saglikli yolu gramer kurallarini örneklerle açiklamasini yapan kitaplara basvurmaktir. Bu kitaplarda da ayni riske sahip bazi alistirmalar bulunabilir: verilen bir metindeki gramer hatalarinin düzeltilmesi gibi. Bu gibi alistirmalar ya yapilmamali ya da dogrudan cevap anahtarina bakilarak yapilmalidir. Aksi takdirde hatali mesaj alma riski vardir.

Bütün bu anlatilanlar gramerin ögrenilmesine yani bilinçli dilbilgisinin artirilmasina yönelik prensiplerdir. Daha önce de belirtildigi gibi, bu ögrenme tesebbüsleri bilinçalti dilbilgisini ancak dolayli olarak etkileyebilir: alinan mesajlarin anlasilabilirligini artirarak.

9. BiLiNÇALTI GRAMERiNi GELISTiRMEDE TAKiP EDiLECEK YOL NE OLMALIDIR?

Dil kullaniminda en önemli bilginin edinilmis bilinçalti bilgisi oldugunu belirtmistik. Akici konusma esnasinda bilincimiz manaya odaklandigi sirada gramer kurallarinin otomatik olarak bilinçalti mekanizmasi tarafindan saglanmasi gerekir. Dogal dil kullanimini saglayan bu dilbilgisinin gelisimi uzun soluklu bir dinleme ve okuma deneyimine baglidir.

Sessiz dönem olarak adlandirilan fakat DEC'in azami ölçüde aktif oldugu bu kuluçka döneminde yapilmasi gereken en önemli is bol miktarda sözlü ve yazili anlasilabilir mesaj almaktir. Bu yapildigi takdirde konusma ve yazma becerileri kendiliginden gelisecektir. Sabirsizlik gösterip sessizlige riayet edilmez ise Marvin Brown'in bahsettigi hataya düsmek kuvvetle muhtemeldir.

Bu görüsü destekler mahiyette Ög. Yzb. Ali ISIK ve Ög. Yzb. Rahim SARI'nin askeri liselerimizde yaptiklari arastirmalardarda, hazirlik sinifi boyunca 500 saat dinleme ve 3000-4000 sayfa arasi okuma yapan, konusma/yazma ve gramere minimum agirlik veren askeri lise ögrencileri gramer agirlikli normal müfredati takip eden ögrencilerden daha basarili olmuslardir. Edinim yolunu takip eden ögrenciler sadece dinleme ve okuma becerilerinde degil konusma/yazma hatta gramer alaninda da daha üstün hale geldiklerini, baska bir deyisle iki tasla bes kus vurabildiklerini göstermislerdir. Edinim ve ögrenim gruplari arasindaki BASARI YÜZDESI FARKI asagida gösterilmistir:

BECERi	YÜZDE
OKUMA	%40
DiNLEME	%25
YAZMA	%30
KONUSMA	%16
GRAMER	%18

Sadece okuma ve dinlemeye yüklenmek suretiyle tüm becerilerde ve gramerde daha basarili olmak Dil Edinim Cihazinin etkin bir sekilde harekete geçirilmesinin ürünüdür. Sadece okuma ve dinlemeye agirlik vermek konusma ve yazma becerilerinin ihmalini gerektirmez. Bunun en güzel göstergesi yukardaki sonuçlardir. Edinim yolunu takip eden ögrenciler, her ne kadar baslangiçta konusmaya ve yazmaya zorlanmamislarsa da uzun vadede, zorlanan ögrencilerden daha iyi konusup yazma seviyesine ulasmislardir.

10. YABANCI DiL NANKÖR MÜDÜR?

Burada alti çizilmesi gereken diger bir nokta da iki grubun bilgi ve becerilerinin kaliciliklarinin karsilastirilmasidir. Edinim yolunu takip eden ögrenciler, dogal olarak sahip olduklari Evrensel Gramer iskeletine yeni bir doku örmekle mesgul olurken, ögrenme yolunu takip edenler yeni bastan suni bir iskelet olusturma isiyle ugrasmislar, yaklasik üç kat daha fazla (haftada 7 saate karsi 22 saat) gramer dersi görmelerine karsin edinim yolunun yolculari kadar yol katedememislerdir. Daha da kötüsü, insa etmeye çalistiklari suni gramer çatisi her an yikilmakla yüz yüzedir zira matematik ögrenir gibi ögrenilen gramer kurallari matematik kurallarinin unutuldugu hizda unutulmaya mahkumdur.

Ikinci dil ögrenenler arasindaki yaygin olan "dil nankördür" görüºünün temelinde yetiskinlerin grameri bilinçli olarak "ögrenme" hirslari yatmaktadir. Evet, ögrenilen gramer bilgisi nankördür, edinilen ise sadik. Grameri edinme ile ögrenme arasindaki fark kayaya yazi yazmak ile buza yazmak arasindaki fark gibidir. Kayaya yazmak vakit alsa da kaliciligi buzdan çok daha uzun süreli olacaktir. Iki grup arasindaki % 18'lik gramer bilgisi farki, bu açidan bakildiginda daha anlamli hale gelecektir. Edinim grubunun üstünlügü, haftada 7 saatlik gramer derslerinin etkinliginden degil, yogun dinleme ve okuma deneyimlerinin sonucunda gelistirdikleri kalici bilinçalti bilgisinden kaynaklanmaktadir. Ögrenim grubunu basarisizliginin altinda yatan ise halihazirda sahip olduklari dogal Evrensel Gramer bilgisini bir kenara birakip yapay bir gramer olusturma tesebbüsleridir.

HOME

Sign Guestbook

View Guestbook

Language Translator

Visitors: 10043

Page Updated Thu May 11, 2006 7:26am EDT