LIBRARY OF KAPAMPANGAN POETRY page 8 - Ernie C. Turla, curator - Languages

Table of Contents:
1. Tutu Pin Ing Alang Dios? by Tony Mercado Pena
2. Balic Alicabuc by Tony Mercado Pena
3. Sipalpalan Nacu by Ernie C. Turla
4. Ing Mengabus by Tony Mercado Pena
5. Ing Manasan by Ernie C. Turla
6. Ing Tauling Pamun by Mariano Proceso Pabalan Byron
7. Mipacde Ca, Indung Balen by Ernie C. Turla
8. Misan Qng Palenqui by Ernie C. Turla
9. Ing Quecang Tatanca by Ernie C. Turla
10. Alang Cayanganan by Ernie C. Turla
11. Deng Signus Na Ning Bie by Ernie C. Turla
12. Ibulus Mucu by Ernie C. Turla
13. Nung Obat E Ne Mabangis Ing Tigre by Tony M. Pena
14. Ica by Ernie C. Turla

TUTU PIN ING ALANG DIYOS?
(nang Tony Mercado Peña)

Taimtim mung binulung, abang macasiclod ca
"Canacung Guinung Diyos, canacu paramdam ca"
Caybat malumene yang migtiririt ing maya
Dimdam mu'ing cangye, canta ning ayup bale wala!

"Guinu, paquibatan mu cu" amung guinulisac
Quinalabug ing duldul, quildap babo mengaspac
Mabilis guinulis quislap quing bigang busilac
Guinaralgal na'ing gabun, balugbug mu mengaclac!

Paligid linawe mu, quing babo angga lalam
"Guinu, paquit ca canacu" amanu mung malam
Masalang batwin linto ya libutad dalumdum
Mata mung mulagat, bulag pa rin ing panamdam!

Alang milyari guinulisac cang pasibayu
"Guinu, obat e ca palto metung a milagru?"
quiyak ning bayung bait, quinalat meto yatu
tudtud mung malacac melaclac ing quiyac rugu!

inawad me ngeni ing quecang tawling pangadi
"Tagquilan mu cu Guinu, sipingnan mu cu ngeni"
binye ne'ing paquidwang mu, ya na pin ing milyari
mariposang digpa quing salu belisa me'iti!

BALIC ALICABUC
(nang Tony Mercado Peña)

queti babo yatu nanu mang milucluc
dumalan, lumabas anti mo ing asuc
lunto mu saguli, sulapo kaibat
ipaid ning angin quing labuad cumalat.

ing asuc a meco, cusa na ping licuan
mitagan quing gabun, mibabayang bican
pero maski ining mapaling calabcab
e mu rin maglambat ing talab ning lablab..

mabilis yang dimla ing bayang mitagan
penandit mung bagya lubus yang magisan
nung nu ya menibat merapat nang napun
balic alicabuc quing asbuc ning gabun.

asuc mung minusuc, kislap nia ning quildap
ningas yang capingas, curap nia ning irap
aslag yang melaglag, capunti yang batu
ing pamanucnang na ning tau king yatu.

SIPALPALAN NACU
by Ernie C. Turla

Sipalpalan nacu, migdurut-durut cu
E cu na balu man ing pangatau cu
Linabug ya'ing cacung panimanman queng lyu
Anti cu mo waring milaco animu

Sipalpalan nacu mengapasubsub cu
Queng lacas da puersa reng cayang amanu
Atin cung asabing biru mu sa cacu
Dapot pigcamalian na ning alang atdu

Sipalpalan nacu mipacarine cu
Maibug na cung palbug queti babo yatu
Ing tindi ning depat nang maroc canacu
E cu agyung dalan mengasayucut cu

Sipalpalan nacu, mengapaidpid cu
Memayaran cu queng pangatalabu cu
Macarine-rine dacal pa mong tau
Anti cung misacab queng tablang samientu

Sipalpalan nacu, at sinalimpara
Ing canacung honor (melutu cung bigla)
Pinaid ning angin iti sinacobla
Queng bunduc ning dine mengalua cu mata

Sipalpalan nacu mengapangisngis cu
E cu ne buysitan queng pasisibayu
Queng guewa na cacung arapan ding malda
Quewalan cung honor queti qng masala

Sipalpalan nacu sinalicadcad cu
Anti cung mesaplit queng cayang laticu
Ing caplas queng pusu rugo e mu nanu
Dela cung minuli anga queng tudtud cu

Sipalpalan nacu migdulang-dulang cu
Anting mesipa queng maliap a cabayu
Queng pangapahamac ning siga cung pusu
Mula ngeni-ngeni 'nacu bisu-bisu

Maplas man queng lub cu sicnangan cu't camtan
Sancan cu na iti e pansin o dimdam
Ing masusupalpal anting mebalabat
Macadalang agad, quelan puring dapat

Neng micalisyun cu e na maulit pang
Biruan que pa iti ocaya buldan man
Ban e micaduanan ustu na ing misan
E ya macabague anting ca-chocaran.

ING MENATBUS
(nang Tony Mercado Peña)

ining Anac carpinteru maranun neng licuan
ing bubungan na ning bale qng balen nang tibuan
megaral, menaral mangalalam a kabiasnan
pequipatas caring pantas ing Tune Cayarian
oyni ing taung-Ginu, quecatamu menatbus!

guyud-guyud neng pauquiat ing Cruz mitmung bayat
qng pago linto laman, catawang butul-balat
qng dalan bicual-bicual, qng burul ning Golgota
qng Indu, "Babae, lawen me’ing Anac mu!" ngana
oyni ing taung-Ginu, quecatamu menatbus!

ding libu-libung sugat, pematbat pemangalus
ing bugtung acdac tandus lalam pusu tinaglus
coronang sucsuc aroma qng bical binugcus
ing dayang minagus qng lupa nang macalunus
oyni ing taung-Ginu, quecatamu menatbus!

gatpanapun inyang mapaclud ne ing inaua
maung gabun sinalud na’t ninum ing uran-lua
nalduc na ing siguc da ring malimum kaladua
caibat muquiat neng muli datang na’ing bayung banua
oyni ing taung-Ginu, quecatamu menatbus!

ING MANASAN
by Ernie Turla

Aruy caracal dang mesalap ayasan
Queng pamanyilo cung baclad qng cailugan
Balamu mamwisan nacu namang plaisdan
Quinasna ya-ing banca maibug neng matiab man!

Aguiang saguli mu painawa cung ditac
Queng paco, lele ring sasa at palapat
Gawan queng ulunan ing cacung salicap
Bistat malanam ya bau careng apap.

At cabang panayan cung dagul ing danum
A quinati napun, ngeni naman susun
Milup cu pang cape ban e mipatudtud
Malaut mu rin ing pulayan ning pugpug.

Casilip ning munag, saquen cu ne-ing banca
Dulung co reng asan, paro at talanca,
Ema at licauc, ulang ampong sugpu
A pipaten-paten da reng taung manangu.

Potang miras nacung sanlad queng pantalan
Pasasalubung la reng tau queng sacan
Atin la ngang lata, bacyung ampong igu
Para pilulanan ding taung maglacu.

Cabud medispacha ngan ing cacung dala
At mecapiabling maracal a cualta
Sali cung tinape, ebun, gatas, abias,
Gule, babi, prutas, bawang at sibuyas.

Uling macanian mu pin ing bie qng lati
Dulung mong asan mu para pamisali
Ban potang cabalic mung ibat qng sacan
Atin cang daralang abias a cailangan.

ING TAULING PAMUN
by Mariano Proceso Pabalan Byron

Mamun cu balayan a cacung sasamban,
Labuad nang inirug ning aldo masilang
Mutya ning alayang cadayatmalatan
Carinan ning sampat a mipda queque ngan.

Queca yayain cu qng minlungang tula
Ining canacung bie a lanta't malugma
Aguiang maslag pa man o masamyu man sa,
Queca ibie cu rin, ba ca mung mipala.

Diling taguimpan cu iniang cayanacan
At iniang dagul na't ganap na qng sican
Ing aquit daca sang alang musing dit'man
Maulang iyas ning Malat qng Aslagan.

Atangalan cu sa, ing misan ayaldo
Mayampat tutulu ing lua ring mata mu
At layun miatna ing mal a canuan mu,
Alang dine't canglap aguiang man sang nanu.

Taguimpan na ning bie, tali ning inawa
Qng pangabili mu mipala ca sana,
Mipala ca sana nga ning guguliac na
Nining malapit cung lumipo caladua.

O casampat na nung wari't mibulang cu
Ica mibangun ca, sintang balayan cu,
Nung ing camatayan ya ing icabie mu,
Casampat ning mate lalam ning banua mu.

Panalangin mula ding ingsil a palad
A magcacasaquit ampon meyagapas,
Din yawis a indung miculapu't sindac
A mitangis-tangis qng calma ming linsad.

Panalangin mo ring ulilang calulu,
Ding magsasariling yawis a mebalut,
Detang pacasucul, at panalangin mu
Ing cawawacasan a catimawan mu.

At ngening calaput ing dulum ning bengi
At qng picutcutan dit'man alang inge
Ding carin malacuan bucud mung ding mete
E mu lilinlangan ing lihim a iti.

Nung macaramdam cang banayad a tigtig
At malumbe basle babague qng aclis
Acu, balayan cu, acung paunliguid
Ing catimawan mu canacung daralit.

Mistula mu queca ing calinguan mucu,
Uling maynan cu ngan ing cacarinan mu
At ing mabilug a caliwalasan mu
Parating manamdam quening siwala cu.

Banglu, sala, cule, aclis, cagalayan
Yang munie queng quecang capigaganacan
Ampon ing miyulit-ulit a'lang pitayan
Qng cacung dalise casalpantayanan.

Irug cung balayan, pun ning sablang saquit;
Sintang Pilipinas, ustan mung pagsulit:
Quecayu ing sabla, lacuan cu ngan tiquis;
Sinta cu't pengari queca co panalig.

Maglacbe cu carin, mung nu alang tarus
Alang alipan at lilung a berdugos,
Ing panialpantaya nung nu alang tacut
At nung nu yang diling diling mumutus ing Dios.

Lacuan dana cayu, pengari't capatad
A cabangal na ning caladua cung ingat,
Queca caluguran cung meliling labuad,
Pasalamat cayu qng cacu merapat.

Mamun cu, babaing e cu cabalayan,
A canacung sinta ampon caligayan,
Mamun cu quecayu, bie cu at palsintan,
O, ing camatayan ya ing capainawan.

(Declaimed by Efren Reyes in an oratorical
contest at Valdez Elementary School in
Floridablanca, Pampanga during the 60s.)

MIPACDE CA, INDUNG TIBUAN
by Ernie Turla

Mipacde ca Indung Tibuan / mal cung labuad a Pampanga
Matimtiman cang anti ing / mibucadcad a sampaga
Ardin naca ning ligaya / gubat naca ning tepangan
Pagtumayla ning pusu cu / queng cang cayang pasaldangan

Alahas cang pagmaragul / na ning bansang maleparan
Sulu naca ning cabiasnan / at cocina ning pamangan
Sibul naca ning cayapan / simboryu ning capayapan
Iyas ca queng aldo na ning / bandera ming gagalangan

Dapot nanu'iting merapat / meducmu ca cataimican
Careng salitang manyupil / silsal daca't lepastangan
Queng mismung quecang carinan / pisla raca carangalan
Meguing tunga-nga nia rugu / ing salitang Kapampangan

Balicdan mo reng anac mung / mangalinguan queng salita
Acaguisingan ding labi / anting gatas, anting wawa
E no biasang magsalita / ni sumulat o mamasa
Queng lenguahing quemulat da / laso'ing lugud da at diwa

Salitang aliwa bigcas / ing carelang pagaralan
Ania itest mo careti / siguradung acua ra ngan
Dapot queng mismung sabi ra / e la biasang sumulat man
Uling e la mituturu: / Pasari ning camenusan

Anam ya pang banua'ing anac / dit pa rugu ing balu na
At e pa man migyamut ing / pamagmayring queng sabi na
E ne pa man icuang ligud / ing sinusuan nang salita
Tara ne pin aliswasan / yuyusuc queng e na dila

Macarine-rine iting / e sunis a patacaran
Capilan la ibalisuag / deting maninsultung daiwan
Capilan ya italacad / pasibayu carangalan
Iting balen tamung tibuan / at sabi tang pacamalan

O Pampanga mipacde ca / sasaludu que ngan queca
Abad Santos, Macapagal / ing dangal mu teluctuc da
Queng aldo ning quebaitan mu / parangalan dacang ustu
Papacbung queng libung cuitis / at idalit ing himnu mu

O Pampanga mipacde ca / luid ing casalesayan mu
Pupugayan daca ngeni / queng oras na ning Aldo mu
Mausta ming panalangin / at sana pin mipaltutu
Mibalic sang anting ambun / ing leco rang quecang samyu

Lobentador papacbung la, tigtigan la reng cumpana
Paslag tala ngan deng sulu / papagwiguian ing masala
Taluctuc taya bandera / probincia tang pacamalan
Ban magluid ya queng aldo na / at sumala paintungulan

MISAN QNG PALENQUI
by Ernie C. Turla

Misan dinulung cu queta qng palenqui
Memitbit cung buslu, usu la pa reti
Tungal-tungal culang pintan deng tindaan
Lalawe apangan, canacung pamitan

Casing dagul nong sua iquit cung mansanas
Lunu no queng lambut queng cacacayamas
Atin la mu namang tindang balasenas
Anti nong pie caba, at bagya queng casias

Ing quetang siping na asan no mang caya
Malanam a bau ing ngang cayang tinda
Deng masaling dili reng cayang tilapia
Asno pangalapad, at mal la careng bia

Magtinda ya namang bulig a bundaqui
Pigugumguman do reng taung sasali
Queng lipat tindahan, titinda ra mani
Anti murin carin dacal lang maniali

Sagin a butulan, sagin a bungulan
Magsalawayan ca neng maragul la ngan
Papas at camuting dutung quen lang lapag
Deng namang labanus tinduc do queng papag

Casumangid dalan minta cu mu naman
Ating lunganisang macaba, malaman
Surisu at ebun paganang amusal
Diclut cong mabilis queng cacung pirapal

Seli cu ngan iting canacung simbitla
Pero atin cu pang acalinguan pala
Cabang migpauli cung atmu casaya
Dinalan cu pa mu quetang magbibinca

Maluat-aluat na'iti tricycle ala pa
Ania linacad cu queng dalan canita
Deng asaganan cung tau asmo tula
Ing canung seli cu capad da reng sabla

ING QUECANG TATANCA
by Ernie C. Turla

Ing quecang tatanca / gawan mu na ngeni
Anti na ning queng bie / e ca macapilmi
Sagmitan mu'ing ngeni / maliguang-maligua
Cabang queng pusu mu / mipmu ca pang diwa

Ing quecang gagawan / e pibucas-bucas
Uling pota bucas / ala na cang oras
Queng bie queting yatu / alang maca-pihu
Ania ing penandit / guintu ya queng tau

Cabang yang sampaga / macabucadcad ya
At queng bunga ing duat / memayutputan ya
Cabang e mumuran / masala ya'ing aldo
Paquicuanan mu nang / lubus macapalto

Cabang magcanta lang / ayup qng taldawa
At deng mariposa / sulasulapo la
Cabang calmadu ya / queng alun ing dagat
Pagprisiguian mu na / ing dapat marapat

Ilud mu na ngeni / cabang e pa tauli
Nanu mang balac mung / bague a masilbi
E ca pate-pate / maniayang panaun
Mangari cang panas / e anti'itang durun

Uling ing panaun / nung sinulapo na
Oras a mebating / e na mibalic pa
Ania cabang atyu / samantalanan ya
E ca magpabaya / ana, daptan mu na

ALANG CAYANGANAN
by Ernie Turla

Sabi ring aliwa potang cai canu
Mucum caring sabla at ala nang tau;
Dapot deng aliwa sabi ra e tutu
Alang cayanganan ing bie queting yatu.

Mawala la canu - animal, tanaman
Laganap mabibie queti qng sicluban;
At nga ra naman ding contra casumangid
Iti e ta pihu, ula mung masaguid.

Lumbug la ngan canu pati na reng bunduc
Ala nang mitagan aguiang alicabuc
E na gawan ita ning Dios a miglalang
Nu carin minagus ing lugud nang malam.

Mamacbung ngan canu ing macapatulug
At mangasilab lang caquewan at ilug;
Mabagsic masiadu, iti milalalu
Ot bubulalag da, e ra naman balu?

Ot balu ra mo'iti nu ra atuclasan
Anta liban de'ing Dios qng capilubluban?
Iting ula ra ring propetang mepili
Nung alang pundasyun e ta mu asali!

Nung ing mumuna yang tinud careng adua,
Ot nananu ta pang paipagal anti na?
Ing pamagpaunlad e ta na susundu
Entonces qng tauli matodas tamu mu!

Acu queng cung cadua nung acung cutnan yu
Alang cayanganan ing bie na ning yatu
Ing pipirusta ta ngeni e masayang
Uling potang bucas ating maquinabang.

Ing tutu na niti, e ta sa paisira
Lub queng masqui nanung quecatang tatanca.
Basta't tuqui ta queng agus ning cabiasnan
Ing Dios yang bala queng quecatang carasan.

DENG GAGANAP QUENG BIE
by Ernie C. Turla

Ing prumeru queng ngang sabla / ya ing catawan ning tau
Uling ya ing magdala queng / caladua na queting yatu
Ya'ing macalto paqui-arap / nung ala yu macananu
Lipo-lipo nia siguru / ing quecatang espiritu.

Ing cacaduang cayang parti / ya ing ausan dang inawa
E ya quimut ing catawan / anggang e ya mangisnawa
Bayang mabie sangap ya queng / prescung angin a saguiwa
Mangan nasi, minum danum / graciang panibatan ning lua

Ing tutuqui ya'ing animu / uling nanu ing cuenta na
Ning catawan at inawa / nung queng ucul quepaltan la
E bali nung matudtud ya / atin ya mung isip sana
Ban macapag dispusisyun / o misip queng nang gawan na

Anti murin ing panandam / cayantabe na ne niti
Saya, luncut, mua at yama / sama, lugud ampong aili
Ing pusu ya'ing mumutus queng / nanu pa man ing panandam
Yang tatangap queng lugma at / ligaya ning pilubluban

Ing sicanan metung ya pang / maalagang uri ning bie
Nung ing tau e miquimut / daig ne pa ata'ing mete
Atin ya mang buring sabian / maibug ya mang ating daptan
Nung ala yang acarapat / painawa nia queng pagqueran

Catataulian para maguing / ganap ing bie qng sicluban
Cailangan-an no ning tau / deng awang ning panimanman:
Ila pin ding pamamau / pamanaquit queng masala
Pamanlasa, pamanimpla / at pamanamdam queng suala.

Signus no ngan ning bie reti / nung culang la e completu
Ing pigcalub ning miglalang / a ausan tang Apung Guinu
Cabud mitda la ngan deti / at banque nia ing mitagan
Magbalic yang alicabuc / ing caladua paitas ne man

IBULUS MUCU
by Ernie C. Turla

"Bulus mucu queng talan mu / ba cung sigpo queng masala
E cu na lubus abata / ing pait ning quecang uma
Maluat cu nang pibabatan / at cacamtan iting lugma
A mitarac queng pusu cu / at patulung dacal a lua

"Ban ing quiquiac cung caladua / mipasno ya't magpayapa
Ban milaco ing caplas na / neng ing cayang puri mitda!
Bili mucu't mabating ca / balen que'iti, e ya queca
Balican me'ing ibatan mu / carin pihung buri raca

"Maluat cu nang susucmaman / ing queng labi ra reng tau
Iting tonu ning suala mu / queng panamdam e pareu
Belisuag da cu queng suluc / queng dulum ning capisacan
Ing tangis cu e mu nanu / meguing anti na cung basan"

Caririan que iting daiwan / neng queng leguan e cu culang
At bistat man queng balugbug / e cu binang miquelangan
Musica cung mararamdam / careng pusung macabalen
A maglualu queng culturang / e ra buring mipaburen

Acu'ing singsing a queng caban / e ra balu mawawala
Ding anac cung pepasusuan / queng gatas na ning salita
'Nia nung taglus misundu ing / maluncut cung pangabating
Nanu pa ing maulagang / asinup da at pagmairing?

Masaquit man queng panamdam / anting tyune careng dila
Datang mu rin ing panaun / sisian da'iti reng ngang sabla
Tiwalag da cu man ngeni / bistat bigu ya'ing pusu cu
E cu sawi, magnasa cung / caulan da cung pasibayu

Uling alang mas mayumu / pa queng sisuan a amanu
Quemulat na ning asbuc mu / 'niang susu ca cang indu mu
Ania miguising ca balen / cabang e pa atrasadu
Tabi mu ne'iting daiwan / at balic me cacu'ing tronu.

At canita mipasno cu / pilubluban, at magsaya
Ya ing Balen a canacung / sasacupan queng salita
Myuman cacu nung putung de / ing coronang mangaintulid
Ing balen yung pacamalan / sulapo ya't layun magluid!

(published in Ing Susi, 2002, and now modified)

NUNG BAQUIT E NE MABANGIS ING TIGRI
(nang Tony Mercado Peña)

Bagya ya pa mu mililislis ing ngisngis
Magiguisi caring quecang labing maimpis
Sasangapan da na, pangisnawang bangis
Tacut dang selicut, quitcut da ring bitis.

Pangil mung mengigil, anga quing acmulan
Iniang pagnasan dong dacma at sacmalan
Susu nang Sinucuan a quecang palsintan
Siningil mong daya, lua ing cabayaran.

Pangil mung penyingil, punial lang matilus
Ing dinungis puri, tindus me pin dungus
Marusing nang dapat, parusang mibugnus
Mitda na ing camua, pepalbug ning agus.

Aliwa ne wangis, ing bangis mu rugu
Pangil punial-taram, guewa mong araru
Marangle binuncal, cabiayan tinubu
Micabyus queng danup, mabsi ne ing bunsu.

Meniawad nong tawad, bangis mitda na ngan
Milibri na ca qng alambring culungan
Mascup meng simpan Ing Susi qng candungan
Napun medamusac, queca neng calinguan

ICA
by Ernie C. Turla

Icang balang misip, ica ing magplanu
Nung iti daptan mu o lacuan mu namu
Ica ing gagawa queng mismung isip mu
Nung bisa cang muna o tauli naca mu

Nung matas ca puluc at bisang minawa
O nung magbacutcut na ca cabang-caba
Tangapan, ali mu, payu caring sabla:
"Tyu queng caburian mu - ica casing bala

Nang paninapan mu? Maguing butangero?
O taung masipag anting ortelano
Tiwalag ding malda o picasaban da
Pulubi, tulisan, lipit o macualta ?

Curung o alistu, o mapagpabaya
O mapagprisigui, ica mu ing bala
Samantalanan mu icang magdecisyun
Nung magpate-pate ocaya sumulung

Alang mamatustus queca qng paitas ca
Alang pamulagat careng quecang mata
E ra ca pilitan sumulung o matras
O manatili nang pante angang bucas

Bali pialung ya'ing bie at ica'ing maquibat
Nung baritaclan ca o matinu dapat.
Ing suerti e pihu 'nia pamilmi mu na
Nung bie mu'ing agyu mu o magpaticut ca

Ania tandanan mu diquil queng ambisyun
Libri cang mamili, bandi mu 'ing panaun
Maganaca, maimut malpa o malacas
Tutuntun queng mayap, o lalabag batas

Salaula queng dangal, sisicap queng puri
Deni cutang la ngang paquibatan ngeni
Macayapag queca pipamilinan mu
Icang gagawa queng quecang pangatau

Note: The above poem was based on the poem "YOU" by Edgar Guest

For more Kapampangan poetry, go to the next page by clicking http://maxpages.com/poecia/poecia7

To go to the previous page, click:
http://maxpages.com/poecia/poecia9

Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary can now be odered online

for $21.95 per copy plus postage and handling

Help promote the Kapampangan language

ernieturla@yahoo.com

Visitors: 01314

Page Updated Sat Apr 22, 2006 11:21am EDT