LIBRARY OF KAPAMPANGAN POETRY - by ERNIE C. TURLA - Languages

CONTENTS:
1. Ing Pamanyulat Poema by Vedasto D. Ocampo
2. Ing Mataram Mung Laram by Tony M. Pena
3. Ing Mangadi At Ing Mangutang by Ernie C. Turla
4. Ing Mepatpat a Palapat by Tony M. Pena
5. Ing Sinta by Ernie C. Turla
6. Ing Simbulu Na Ning Simboryu by Tony M. Pena
7. Cang Veronica Para Quetang Caluguran by Ernie C. Turla
8. Deng Aduang Meducmu by Ernie C. Turla
9. Nu Carin Ca Munta by Tony M. Pena
10.Ing Memoria by Ernie C. Turla
11.Acdac Qng Gulut by Tony M. Pena
12.Mipacde Ca, Indung Balen by Ernie C. Turla

ING PAMANYULAT POEMA
by Vedasto D. Ocampo

Keng metung a manigaral keng pamanyulat POEMA
Buri ku ing abalu na king ing Dyos man poeta ya
Nanu pata ing poema matas ya uring talaga
Pablasang arkitektu ne ning Arte't Literatura
At king matulid a sabi, ing lubas pibablasan na
Karing malagung amanung makawili't makayama.

Bisa na kang magumpisa? Dale, talnan meng pluma mu
At nung makasadya naka...makiramdam ka kanaku:
Misip kang metung a tema -- lapatanan meng titulu
A sukub ning kekang DIWA, kagiwan, ampong amanu
Kaybat nita mamili kang sukad na ampon disenyu:
'Ting labing adwang silaba, labing anam, labing walu.

Deti awsan dalang metru, o sukad ning balang linya
At ing katumpuk a linya yang bibilug king estropa,
At ban lunto yang manayun ing estropa o "stanza"
Ding peka sepung amanu balang linya -- rimadu la
Uli niti nung basan me ing estropa ning poema
Itang damdaman mung TONU - misusunis, milulupa.

Alimbawa, ginamit meng peka rima ing letrang "e"
Kaylangan ing "e" la ngan ding kekang karampatan ike
Antimo ring amanung "bye", "tinape" ampon "tagumpe",
"Tete", "bale", at "mipase" - malyari mong api-ugne
Dapot anting arkitektu ilapat mong masalese
Ita sanang ing babasa e magkasakit migale.

Ingatan mu la ring rimang pagkamalyan dang masolu
Deti ila ring rimang "i", ing rimang "a" at rimang "u"
Alimbawa: ing "malagu" e me a rima keng "tau"
Bista man parehu lang "u" king sepu ra ring amanu
Ing "babai" at ing "lahi", deti e la mitutonu
Rima meng "biasa" keng "bansa", katelu ya nya e ustu!

At pablasang maselan ya ing poemang Kapampangan
Inya naman ing sunis na makawiling daramdaman
At nung ding keyang tekladas masanting la pamidalan
Misna no king katalustus ngening keka lang babasan,
At balamu mumukyat ka karing balitang ning eran
King eran ning pinanari a duyan ning KAWATASAN.

Ing pamangawang poema mengaring lalalang dase
Nung magulu ka pamisip, ing dase e ya salese
Ing pamilalang poema yang kalupa na't kayarle
Nung kulang ka konsentrasyun e ka lubus managumpe
Dapot nung ing kekang DIWA mitmu yang kule ampon bye
Ing bunga ning sinulat mu makagulat, makapakde.

At anti ning ing poema e tuliran a salita
Kaylangan meng idalan pa king amanung talimhaga
Alimbawa ing amanung "ding tala misnang kasala"
Nung ibaldug meng poema, "kindat-kindat la ring tala"
Oyan ing diperensya na, o bilang pami-aliwa
Ning prosa at ning poema a yayausan dang pikudta.

Ding rima apat lang klasi: metung a letra king tawli
Anti ing a,e,i,o,u - yang mumunang grupu iti,
Ing pangadwa: adwang letrang milulupa't mikaklasi
Anti ing "an", "ang", at "ag", "ak" - at aliwa pa kareti
At detang pangatlung grupu ila ring masakit dili
Atlu't apat la ring letrang piwawangisan mung pilmi.

At kareting klasing rima mayan yang dili ing kapat
Pablasang ing "ag", "ad" at "ak", pakirima mu la king "at"
Nanu pa't sali't-sali't yang lubus king santing at sampat
"Pemalupug yang kambusang alang pintung babalabat"
Uli na nyan abistu me ing metung a talasulat
Asabi mung, e pulido ...ing pondu na e pa sapat.

Metung pang kapintasan ding saburoro mamisunis
Titikul la ring versu ra, milalako la keng gulis
O malyari ring silaba a dapat sang maging paris
Bubungalan dalang tunggal inya sa't lalwal lang lunis
Makanyan lang tatakbulung, titikul at mipipildis
Ding poemang sintunadu at versadang tatalilis.

O ngeni, sumulat ta na? Magparatang katang DIWA
Kumbiran ta itang angin a marimla at sagiwa
At potang asangap ta na dinan tang bagyus ing biga
Sake katang maglimayun angga king munag-sumala
At magparagusgus kata karing ginintuan'nang yata
Ning sisiro a Aurora banda karin king taldawa.

At nung mitutundu ka mu, kulubutan te ing Aldo
King talukbung na ning banwa a susulug king Oberno
At kaybat matudtud na kang manyaman ba kang mipasno
Ita sang inspiradu ka potang mibangun ka't tikdo.
At ngening aibie mu na ing kagalangan keng babo
Pagmulan mu nang isulat ing DIWA mung magparayo.

Vedasto D. Ocampo was born in San Pedro, Magalang,
Pampanga on August 11, l925. A playwright in the
vernacular, he wrote the zarzuela "Panulung Lasun".
In 1961, he was proclaimed "Poet Laureate". In 1982,
he won all three prizes in poetry, short story and
essay.

ING MATARAM MUNG LARAM
by Tony Pena

uling sinabi mu camata cang bulawe
linawe co ding mata mung macacalale
tutu pin pala ing mataram ka lawe
mupin macawale la ampon macalele
ing metung macabaldug ya dane albugan
ing cadua macauquiat ya bandang aslagan!

pepanualan mu cu matingcad ca bicas
caring quecang sulat pane macabigcas
patune pa mu rin quetang retratu mung
sayad ning palda anggang bukung-bukung
ngening miquit cata tutu cang mariquit
quecang butit pala ilang mididiquit!

cacu sinabi mu kutis cang labanus
o caca, o caca macalunus-lunus
emu ne bubugnus ing taram ning laram
cacu yang a taruc dila mung malalam
kasing gaspang pala ning balat ning pasas
kutis mung mengalisquis atsaca memalas!

pipilitan mu cung mamanican cusa
ban queta ipaquit me quecang mariposa
libutad ning uran, albug at carimlan
penicuanan cung muquiat quecang eran
cabusni ning pasbul acua cung mebigla
quecang mariposa cambubulag ya pala!

Tony Pena lives in Virac and teaches English
at Catanduanes College. He is from Sexmoan, Pampanga.

ING MANGADI AT ING MANGUTANG
by ernie c. turla

E masulit ing mangadi / mas alangan ing mangutang
Alimbawa retang mete / caring tori qng Manhattan
Basta't munta ca que silid / queng capilia o pisamban
At layun cang manalangin / bilang taung bininiagan

Ing pangadi matindi ya / 'nge pa miras ing desgracia
Mangadi ca ban miligtas / ban ing datang queca gracia
Dapot cabud miliari na-ing / pangilagan mung mausta
Tangapan mu na que lub mu / balag mu na mu-ing quecang lua

Pero nang mawala queca / aguiang ala nang marapat
Nung mengadi ca pa mu rin / cambe na ning pamagsalbat
Maniawad ca mung sicanan / para agyu mung acamtan
Ing dusang mipusan queca / ban agyu mu iting dalan

Queng bili ra reng Cristiano / ing mangutang yang masaquit
Quewalang galang ing susuat / bala mu ing maguinaquit
Iti metung yang misterio / calupa ra retang Hudyu
Lacsa-lacsa lang metodas / queng Holocaust balu tamu

"Deng mengapaliaring deti / isipan cung masalese
Queng degulan da cantidad / neng maracal la reng mete
E la sucat mang miliari / nung ating ping mamantabe,"
Nga ning metung a mangutang / "obat caya miliari ite?"

"E na man macalingad ing / capangyarihan ning babo
Mecad galang naman caya / neng mas masican lang linto
Deng contra ilang meramdam / keng karelang kapagnasan
Ocaya mas malacas ya / ing dios Allah rang sasamban."

At ing pequibat cu caya / "E ca binang paisira lub,
E na catamu paburen / matetesting tamu quilub
Anting sadia cabang-caba / susubucnan nacatamu
Nung nu tamu anti tibe / pamaglugud 'parang tau."

Ania aguiang tauli na mu / ing pangadi yampang taya
Nung bista mang e metupad / ing pangading mengauna
Banting upayang queng bucas / e na maulit pang myuman
At ing duda lubus ne ping / sacdal casalpantayanan.

ING MEPATPAT A PALAPAT
by Tony Mercado Peña

Metung cang tinubung tanaman danuman
Qng pampang ning ilug o dalan pasigan
Bunga mung malulut maniaman panaslam
Lalu na nung sigang canduli ing ulam.

Malabung mung bulung ayup sasalilung
Qng pali ning aldo, qng patac ning uran
Macanian mu naman metung a manasan
Lalam ning lilim mu paynawa ing calung.

Ecu no acapcap cumpul alitaptap
Masalang aslag da masanting sambulat
Antimong corona palibut palapat
Mitda nang lubusan ing carelang quislap.

Ngeni nucarin ca eda ca acaquit
Mabilug a ilug ala nang palapat
Guisan nong pematpat taung alang sabal
Penangab na ca mu saca guewang sucal.

Lubus cang meguisan aniang mugcang mucyat
Vulcan Pinatubo abu nang bubusuc
Minagus qng ilug saca menialucsuc
Pete neng impun mu ampo na ing uyat.

Potang miagum la ring tau at vulcan
Dugpa ya ing alti qng lati at sacan
Ala nang mitagan nune sucal a lub
Pamanang malangi qng bucas a lungub.

ING SINTA
by Ernie C. Turla

Palsintan daca
e qng uli mu
Nune qng uli cu
Neng queng cang siping cu

Palsintan daca
e qng uli cu
nune qng uli mu
neng cacaulan mucu

Ing sinta....
danum yang dalise
bubug queng calino
cacua-cua queng uran
abac a maranun

Ing sinta....
mutya yang teterac
busilac anting bulac
lipo-lipo queng ulap
queng dase ning paninap

Ing sinta....
ambun a maniampucaque
queng sampaga
a paglambisan ning
carinosang mariposa

Ing sinta....
tulud yang malagu
queng tanque tanaman
mebasa queng uma
ning ambun at uran

Ing sinta....
bagul yang saguiwa
anting pangisnawa
lalabul caprescuan
queng panimanman

Ing sinta....
cayarle ning timan
neng tala-talamsic
careng malingmingan
ing marimlang lintic

Ing sinta....
iyas ne ning pusu
a nung nu sisibul
ing dayang cacawal
at pacuan queng lutu

Ing sinta....
bau yang cananga
a sasalingalngal queng samyu
at maquipatlalu queng banglu
anting sampaguita

Ing sinta....
metung yang panamdam
a capantas-pantasan
lusuc at taimtim
at sacdal queng nanu paman

Ing sinta....
sancap ne ning puring
pamingua ning tau
at lubus pagmayring
queti meto yatu

Ing sinta....
larawan yang timan
a anting kundiman
babie capaldanan
careng maquiramdam

Ing sinta....
gatas yang maniaman
alducan ding bingut
manibat queng sibul
da reng aduang bunduc

Ing sinta....
rosas yang mabanglu
at maca pangguiguil
bicadcad ning liswas
ning pusung titibuc

Ing sinta....
lawiwi ne ning bie
dalit yang bibitse
quilabut queng yama
ampo queng ligaya

Ing sinta....
maningning yang tindag
anting alipatpat
quiquislap careng palapat
queng oras a pisac

Ing sinta....
dusa yang cacamtan
neng ing paquicuanan
sidsad ya queng leguan
at bigu-ing cabilian

Ing sinta....
tonu ne ning sabing
mibubugca queng labing
migmanang maniaman
queng Amanung Sisuan

Ing sinta....
magtumailang lingun
queng duyan maratun
at layun miyuyu
myuman queng tundu

Ing sinta....
sabi ring aliwa
labasas yang guewa
manyugat, papalua
careng sawi calma

Ing sinta....
terac de reng angel
que babo ligaya
cabang manalbe ya
ing Guinu carela

Ing sinta....
bunga ne ning diwa
landas ne ning tula
taluctuc ne ning lugud
queng salu mamagud

Ing sinta....
panusig ya queng buquilquil
ning pusung mamita
queng pulut a lasang
meangung ligaya

Ing sinta....
piambula yang bague
anti mo reng cule
ubi ampong asul
masubi queng culul

Ing sinta....
rima re reng watas
didiga queng rosas
neng benging ing bulan
aslagan ne leguan

Ing sinta....
magparayo nasa
anting guintung sala
queng bulan sasamba
cambe ring estrella

ING SIMBULU NA NING SIMBORYU
by Tony Mercado Peña

Aniang malati cu simboryung pisamban
Yang macatalacad simbulung mas matas
Qng lagyu ning Igpa banua sucdul alus
Bante na ing sablang melalang qng gabun!

Nanu ing miliari qng guewa ning tau
Qng metung ambisyun mas matas simboryu
Eno mica-intindi qng Torre nang Babel
Anti ya mo ining melucut a papel!

Banal a mensahe e dapat calinguan
Dapat e patasan ing simboryung 'samban
Nanu ing miliari caring torreng cambal
Misalbag ing sabla basu lang mebalbal!

Nanu ing ambisyun nung culang ing misyun
E dudugpang gabun matas a paninap
Ala nang mitagan matbud a pundasyun
Puru consumisyun ing macalaganap!

CANG VERONICA, PARA QUETANG CALUGURAN
by Ernie Turla

Lalam na ning bulan / guintu queng casala
Inaranan daca / mal cung Veronica
Tinando cang awang / pisngi macatiman
Meriria ya-ing babo / queng sinlag mung leguan

Cabang magcanta cu / cambe ning guitara
Lawen-lawen daca / rosas cang sampaga
Tibuc ning pusu cu / queng tigtig ririma
Neng ing cacung canta / dalit yang romansa

Samantala naman / ica manyucle ca
Buac mung asmu caba / queng quecang paineta
At deng quecang matang / cayarle estrella
Pamacarine ro / reng batwin qng banua

Mecatapilan cu / menarana queca
At pilan becis cu / queca migbisita
Neng ica-ing bucud queng / cacung pasaldangan
"Malsinta cu queca" / pane cung sasabian

Panaun minagus / e ca tinua lupa
Saguiwa pa mu rin / ing quecang ichura
Alang miyaliwa / menatili-ing sabla
Neng e tana miquit / caibat mung mewala

Cacung Veronica / nu carin ca ngeni
Obat caya rugu / e ca ta misuerti
Ngening matua tana / ing nang paglimbang cu
Ing pamanisip queng / milabas tang cuentu.

Uling alang benging / e ra ca aisip
Cabang macaquera / queng catri taimic
Alang tudtud cacung / ica e ca datang
Queng cacung paninap / at mie cacusueluan.

Note: There never was a Veronica in the love life of
this poet. This poem, fictitious as it is, merely
reflects the feelings of a lover friend of his.

DENG ADUANG MEDUCMU
by Ernie Turla

Mecad mebigu ya / quetang pagloluan na
Uli ning quelan nang / dapat a matinu
Dapot iniang misan / semantalanan ne
Alang capiyadian / gulpi na niang dicmu

Ngening abuctut ne / memalagpag yaiti
Perwiciong guewa nang / digpa na ning alti
Libu-libung patac / ning lua ing tinulu
Queng quiac ning babaing / macalunus rugu

Nanu pang gawan na / cambe ning pangadi
Papaquicuan ya man / e na rin misubli
Ing cayang donceliang / pangilag mo sana
Ngeni mi-agtan yang / bugaga queng mantsa

Iti cayarle ning / tingap ning 'Merica
Careng teroristang / linapastang caya
Bista't sabian da pang / e la migtagumpe
Dapot magluid la rin / queng metung a bague

Amanan mu na mu / quilub metung oras
Icua rong alagsac / ring toring mangatas
Ninu mang macapag- / hijack miagnan-agnan
Aguiang contraryu la / atin lang guelingan

Dapot ing 'Merica / e papaisira lub
E miguil manintun / caretang linusub
Panagalan no reng / dinapat caniti
At nung maliari pa / bomban nala reti

Alang-alang quetang / querasnan desgracia
Dalagang doncella / licuan na ning gracia
Alang-alang careng / mengamate dacal
Deng maquipasari / miparusan lang mal

NUCARIN CA MUNTA?
by Tony Mercado Peña

icua mung mipunta marayu linimpad
nanu ing paque mu minabut qng bulan
ngening masaquit cang sumangid qng dalan
caring siping bale maquidaup-palad!

icua mung miglacbe qng labuad malualas
mismung pilubluban e me pa aluban
bale mung maragul mansion ne queng guilas
atin cayang lugud quilub macasimpan?

panulung mangamal ing quecang inuman
e bisang milaco ing saingsing at saquit
mayap pa canitang ing bulung ning samat
santing ca panamdam tapal ya qng canuan!

qng mababang dulang bitis macatimpu
lalam ning lamesa ngeni macatyat n'la
ding sartin mung pingan besibas mu na la
nalilan mu na lang mababalbal platu

ing tipun mung bandi sobra na qng caban
sana intindian mu potang muli naca
e muna a bitbit munta qng cutcutan
atin pang panaun maguing maganaca!

mequitid ca isip, meluwalas ca dalan
meritac ca saya, meragul ca gastus
buri mung macramdam qng cuscus balungus
nucarin ca munta, mibalic qng bulan?

ING MEMORIA
by Ernie Turla

Atin cung pibandian a mal / acung dili ing manaquit
Alahas yang macasimpan / queng caban ning cacung isip
Indat buri queng abatyo / buclat quia mu ing tacap na
At sumilip itang tindag / a manatad queng ligaya

Bista't magulut nang bina / queng agus na ning panaun
Ing aranasan cu queng bie / a queng pusu pa mandatun
Magpiac cu mung mataimic / at taimtim cung magdulap
At saguiwang magpabalic / ing samyu ning quetang abac

Ing talas ning cacung lenti / a sisinag quetang napun
Dalise pa queng malino / a talagang alang alun
Bastat cabud micadiwa / cung bisitan ing nanu man
Deng larawan a seguip na / ning utac cu lunto la ngan

Ing memoria masilbi ya / careng malasuerti queng bie
Gagamitan deng paglimbang / deng maluncut pamibie-bie
Piac dala mu reng mata ra't / paratangan ing milabas
Nung masanting, ligaya la / at mie myuman queng camasmas

ACDAC QNG GULUT
By Tony Mercado Peña

Malalam yang bina ing bulus ning tandus
Acdac ya qng gulut taglus ya qng dungus
Cate ning wawa da pisuglung mung bagcus
Qng cuscus balungus eta na mibugcus!

Amanung belugse qng quecang capatad
Acdac ya qng gulut mamatad yang pusad
Apdu yang mapait ene agyung yacmul
Libung basung danum e macua queng mulmul!

Mua mung selicut 'teme pa icutcut
Ban queta ing pulut ena micalumut
Mayumung pamiabe umpisa qng yamut
Eta ne pacluran, ala nang magbugnut!

Eta ya aplusan ing balbas nang Judas
Basbas lugud caya meguing balasubas
Pequilibe pilac ing guewa nang ablas
Sagacgac ning acdac sobra ya qng caplas!

Tara nang mirungut qng arap ning papag
Pagdamutan tamu nanu man ing apag
Ditac mu ing anda, masqui alang banda
Tiltilan ta-ing lugud, ibie alang angga!

Mequeni na abe, ena ca maglumbe
Ing buclud ning baclad paquiapusan ta ne
Nung ating yang siwang queca tayang sulsian
Ban queta ding asan macatipun la ngan.

MIPACDE CA, INDUNG TIBUAN
by Ernie Turla
(written for Pampanga Day)

MIPACDE CA, INDUNG TIBUAN
by Ernie Turla

Mipacde ca Indung Tibuan / mal cung labuad a Pampanga
Matimtiman cang anti ing / mibucadcad a sampaga
Ardin naca ning ligaya / gubat naca ning tepangan
Pagtumayla ning pusu cu / queng cang cayang pasaldangan

Alahas cang pagmaragul / na ning bansang maleparan
Sulu naca ning cabiasnan / at cocina ning pamangan
Sibul naca ning cayapan / simboryu ning capayapan
Iyas ca queng aldo na ning / bandera ming gagalangan

Dapot nanu'iting merapat / meducmu ca cataimican
Careng salitang manyupil / silsal daca't lepastangan
Queng quecang nuan a carinan / pisla raca carangalan
Meguing tanga ca ichura / queng mismung quecang balayan..

Dapot nanu'iting merapat / medukmu ka kataymikan
Kareng salitang manyupil / silsal daka't lepastangan
Keng kekang nwan a karinan / pisla raka karangalan
Meging tanga ka itsura / queng mismung quecang balayan.

Balicdan mo reng anac mung / mangalinguan queng salita
Acaguisingan ding labi / anting gatas, anting wawa
E no biasang magsalita / ni sumulat o mamasa
Queng lenguahing quemulat da / laso'ing lugud da at diwa

Salitang aliwa bigcas / ing carelang pagaralan
Ania itest mo careti / siguradung acua ra ngan
Dapot queng mismung sabi ra / e la biasang sumulat man
Uling e la mituturu: / Pasari ning camenusan

Anam ya pang banua'ing anac / dit pa rugu ing balu na
At e pa man migyamut ing / pamagmayring queng sabi na
E ne pa man icuang ligud / ing sinusuan nang salita
Tara ne pin aliswasan / yuyusuc queng e na dila

Macarine-rine iting / e sunis a patacaran
Capilan la ibalisuag / deting maninsultung daiwan
Capilan ya italacad / pasibayu carangalan
Iting balen tamung tibuan / at sabi tang pacamalan

O Pampanga mipacde ca / sasaludu que ngan queca
Abad Santos, Macapagal / ing dangal mu teluctuc da
Queng aldo ning quebaitan mu / parangalan dacang ustu
Papacbung queng libung cuitis / at idalit ing himnu mu

O Pampanga mipacde ca / luid ing casalesayan mu
Pupugayan daca ngeni / queng oras na ning Aldo mu
Mausta ming panalangin / at sana pin mipaltutu
Mibalic sang anting ambun / ing leco rang quecang samyu

Lobentador papacbung la, tigtigan la reng cumpana
Paslag tala ngan deng sulu / papagwiguian ing masala
Taluctuc taya bandera / probincia tang pacamalan
Ban magluid ya queng aldo na / at sumala paintungulan

For more poetry, go to
http://maxpages.com/poecia/poecia8

To go to the previous page:
http://maxpages.com/poecia/poecia6

Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary can now be odered online

for $21.95 per copy plus postage and handling

Help promote the Kapampangan language

ernieturla@yahoo.com

Visitors: 01522

Page Updated Sun Dec 25, 2005 9:48pm EST