LIBRARY OF KAPAMPANGAN POETRY - ERNIE TURLA, president, Akademyang Kapampangan USA (curator) - Languages

PAGE 6

CONTENTS:
1. Pamputung Corona Queng Reina by Delfin T. Quiboloy
2. Nung Baquit Misalbag La Ring Capampangan by Jose Gallardo
3. Mayna Ya Ing Laman by Aida R. Caranan
4. 'Ting Mangutang Cacu by Ernie C. Turla
5. Annabel Lee - in Kapampangan by Ernie C. Turla
6. Ing Caul Mung Matalic by Tony Pena
7. Nune Papunta Ing Yatu by Geronimo F. del Rosario
8. Ing Amanung Sisuan by Tony Pena
9. Ing Guera by Ernie C. Turla
10. Nung Bisa Ya Ing Tau by Ernie C. Turla

PAMPUTUNG CORONA QUENG REINA
by Delfin T. Quiboloy, poet laureate, Pampanga

Metung cung manintun qng matning balita
Qng queti 'ting reinang bildug ning Dios Ibpa
Catulad que-y Merlyn queng leguan manata
Lalacad magdulap qng sayahan malda

Dapot ing panamdam ngeni minaliwa
Cabud apansin que ing reinang maramla
Balamu ati cu qng babo ring biga
Qng bunduc Olympus abe ra ring sabla
E cu na inucul metung cung maluca
Nune Adonis cung cang Venus mangaya

Qng pamanintun cung samba queting reina
Acu pang tilduan nang mangurona queya
Panupaya me sa ing quecang poeta
Deng queyang amanu mamugue la queca

Uling queng leguan mu quilatis at uri
Papalbug mong pilit dioses na ning banua
Deng siam nang babaing malagung princesa
Bayaning Apollo marirya la queca

Inia ing bili cu queng arap mu reina
Metung cung pulubing queca talasamba
Ding quecang pamuti coronang dala cu
Ambag do reng dioses qng banua at yatu

Y Flora metung yang sampagang mabanglu
Sasalingalngal yang babawan ding tau
Ambag nang Neptuno coral yang mapinu
Ibat na qng dagat ban nayun ing buac mu
At ing cang Urania maquislap yang batu
Tingal nang cometa yang quecang regalu

Ding cang Diana naman ding astros ning yatu
Basa la't maningning queng santang lupa mu

Lalon queng lupa mu at sablang pangimut
Larawan ding musas queca ngan sisinup
Ing leguan da mecad queca ngan mibucud
Inia reng siping mu batwin lang lalabug

Sibul ning Castalia qng parnasong bunduc
Bisa cung sumaluc ban cacung ayalduc
Nga ra ring meca-inum queng danum nang bubug
Meguing poeta la qng yatu mibantug
Canita ing gale lalu pang milusuc
Qng quecang dangalan a bildug nang Venus

Lalapit cu ngeni reinang lusuc calam
Ing pangabili cu queca sang damutan
Tubud cung tinagun qng mal mung arapan
Anting talagale qng dangal mu't leguan

Sunis ding gale cu e mu sa panayan
Ing maquitulad la calinquing at linang
Carin cang Orpheo poetang marangal
Ing gani de leon sari qng bigsican

E que apatudtud qng gale iduyan
Dapot ing pusu mu maliari queng busnian
Pabustan mu ngening bayu miputung ya
Coronang dala cu queng canuan mu reina

Igale nang matni at iras qng banua
Ing dangal mu't leguan ning quecang poeta

Coronang galal mu ing penibatan na
Ambag neng Jupiter qng bunduc mitipa
Ing migdala naman minie quening musa
Bantug a Mercurio tinubud ding diosa

Qng camal na uri coronang darala
Ding taung tinagun quilala no queca

Ing buac mung macaba quiquinang matuling
Neng sasapulan ne ning babasle angin
Dase reng pagqueran ding maslag a batwin
At nung tungal-tungal simen mung ipimpin
Cuerdas nong matibe alpa nong matabil
Bantug a Orpheo bulalag qng santing

Canuan mung maquinis ampong malinatnat
Yang babie caustan qng pusu mung tapat
Maglaco yang luncut qng pusung magsalbat
Qng mete panayan at laso paninap
Ania ica reina gaglas dang pigagap
Palsintan dang lihim lalaqui mung carap

Malantic dang ayus malai mung quile
Bulan yang cabas da neng tabas yang sucle
Pundat ding mata mu lalu lang mibague
Ania ing macudta queng cayang gagale
Queng quecang arapan matula neng mate

Irap mung malantic nung piyabayan mula
Ilang magagamit cuchara ning fiesta
Qng alac a painum nang Bachus qng banua
Matuling dang cule neng macasalbag la
Sucle lang lipatung silapo ning guera
Iniang samsaman de y Helen ning Troya

Mata mung quigli na ning masalang bulan
Sulu lang tataid qng pusung salunan
Salamin lang bubug ning quecang simpanan
Ing malsintang pusu qng Arte at Leguan
Suliap ding mata mu nung e re dangatan
Calulu yang dili qng yatu melalang

Arung mung binie na ning diosa Minerva
Dimput neng pequialcus queng cang Mona Lisa
Pisngi mung malare sampaga lang rosa
Mibait maselan qng tulid ning banua
Iting quecang leguan a alang capara
Icang babie diwa queng mapaling sinta

Lare ring labi mu dimbulan lang biga
Qng aslag ning aldo malutung daraya
Neng mame yang lalbug tatacas qng sala
Amanung mayapsi qng maimut mung dila
Labis lang lumaso queng pusung e tampa
Ania ing camu mu miguit pa qng sabla

Deng ipan mung garing lalang nong Neptuno
A pepatubuan na qng datang mung aldo
A maguing reina cang lucluc queting tronu
Ica ing macalmang babaing malayo
A penusigan da dioses ning Olympio
Ban miral ca queting lelang mung paraiso

Batal mung quigli na ning dimpa qng batis
Suguing Aretusa qng pinu nang bitbit
Asias ning palacio na ning Aring David
Leluan no linatnat batal mung linalit
Ninu ing talacad salangsang masipit
Nung calaraman mu ing quecong acaquit

Balat mung mapinu ing balat comangui
Yang pagmaragul mung papaquit lilimpi
Qng aliwang bansang lugal ding maputi
Qng pangabait mu micpac ya ing ari
Uling ing puri mu quilatis at uri
Ya ing pemingua ra ring mete bayani

Ing quecang pangimut begayan lang sunis
Icang tutuquian da cucusad a batis
Icang babie cumpas qng carelang dalit
Ding ayup ding alun qng pampang maglambis
Ania ing poeta mariria yang pilit
Nung e na agale ing samyu mung bitbit

Miputung ya queca ngeni ing corona
Uling qng leguan mu yang quecang amana
Ing quecang alipan a liling poeta
Cacarug ya salung lalapit magcanta
Cambe ring coronang galal mung maula

Iti uli namu ning leguan mung dala
Guinale yang pilit mamintu mu queca
Cabang puputung ne ing mal a corona
Ning talasaup cung malagung dalaga
Patnubayan da sa ring quecatang banda
Ing tigtig a maina marcha Pilipina

(music)

Ngeni metupad na ing dacal cung suyu
O reina ring reina ring sablang malagu
Mamun ne 'ing poeta ban lisiang marayu
Dapot dala naca qng silid nang pusu

Nung pamisan-misan cailangan meng tutu
Magbalic ya queca queca ya magsundu
Iti sasabian cu queca ipangacu
Ban e me calinguan ing queca sinuyu

Ing quecang larawan at ing mal mung lagyu
Tandanan cu ne man anti mong patutu
Ngeni culdas na cu lalam da ring biga
Caibat queng pitungan ing reinang maramla

Carin queta sulip cacung pamalita
Qng queti paroba ning balen cung Baba
Ing reina ning baryu ala ping aliwa
Nune y Carlisang bantug queng ganaca!

Salamat pu

Delfin T. Quiboloy (1910-1999) was proclaimed
poet laureate of Pampanga in 1971 by the Aguman
Ding Talasulat Kapampangan. His daughter, Liberty
Q. Singian will be putting up a compilation of all
his writings and eventually published in book form.
His torrid and unforgettable zarzuela "Ing Aus Ning
Laman" (The Call of the Flesh) is one of his best
masterpieces.

"NUNG BAQUET MISALBAG LA RING CAPAMPANGAN"
Jose M. Gallardo

Queca, Indung Capampangan ...

Mequeni canacu, Indung Capampangan,
tuqui cang maglayag qng cacung taguimpan,
yang gawan tang saquen ing bigang lulutang;
a maquipatlalu qng bulac susuldan;
ing sutlang alapap layun tang baltangan
at paquirasan te yang banuang catasan,
ban manibat carin, bation te't dungdungan
ing pagmaragul mung sariling carinan.

Qng pamaglalawe ban e ca malula
at ban malino tang aquit ing mababa,
ing Sultanang bulan andaman que sala
ban gawan pasinag ng pilac nang yata;
at cabang lalon te ing sale mu't cuta
ilague cu neman ing cudyaping luma,
ban caring litid nang pagas na siwala
idalit cong nota ning maplas mung calma.

Oyan ... tangalan mu ing quecang marangle
a napun sibul na ning bandi't pagcabie,
baquet wari ngeni ing carin mabibie
talaib at dicut a mengungulate.
Lon mo ring mawalac a nayun at dane
a quetang milabas Eden mung matunggue,
metung man ala na ngening masalese,
at meguing simbul no ning tacut at lumbe....

Bation mong anac mung malingap qng napun
qng pibandian mung yang masipag lilinguan,
caring cabalenan oreng macatipun,
guguyud calucan, dusa at pagmalun
qng caselana'ning sutil a panaun;
daca'lang linipat qng aliwang gabun,
caring e ra balen birian dang payampun
uling magimbut la qng biling maratun.

Oren... ibat babo, bandang Cailucuan,
ibat no qng Luson angga Cabisayan,
Mindanao, daca'la ring memaglayunan,
angga caring tawit ning Pulung Palawan.
Buri mung abalu nung nanu ing sangcan
a meguing mitsa na ning bie rang macanian?
'Mequeni... bation me ing quecang Sinucuan
at ing malualas mung lati't capinacan.

Oren... quetang lalid ning asul mung bunduc
lon mo ring anac mu talu mipapamuc,
caring lat't pinac, oreng tapuc-tapuc
ayaldo at bengi aplit mipapamuc,
qng siuc da ring balas at matning lagutuc
maquiayo tatabling ing daing at siguc,
Civilian Guards la ren at ding ausan dang Huk
at icang Indu rang sicdulan dang buntuc.

Qng salagunting ding balas qng labanan
ilang masisipit ding bigung civilian;
ila ring anti mong mibili pilatan
ding masias a batu a milalacaman;
qng pamitaguis na ning aduang sicanan
ila ring calulung anting guiguilingan,
magdane mang caili, magquiling mang wanan
qng quelan calma atin lang caturan.

Anti ring calulung anac ning marangle
qng quimutan ding Huk nung e la maquiugne
at magcabiayan mu qng pawas da't tacde,
quetang asican da tatacut nong lague,
queng ditac mung sucal e la milele,
uling isipan dang mapanganib la bie;
dapot nung e no man macabiling pale,
nanung ilingan dang sucat sang pagcabie?

Queng metung a banda, nung mayaquit naman
caring Huk anti lang maguicanlapitan,
ing maguing sucli na e ra atawaran,
matunggue lang tacsil qng capamajalan,
qng caring taung den babie lang casaupan,
at nung mabitasa arap ning ucuman,
ing caranasan da nung e pibitayan,
culungan yang mascup quilub ning suculan.

Deti ali no man magsilbing mamangca
at miagnan taluntun caring aduang sapa;
qng dit'dang magmali o caya milisia,
macatibi no qng pangapanganyaya;
macanian ing bie rang matbud pa qng bula,
anting macabitin qng saput babagua,
quipnuan carin salut pamigaganaca
qng pangabili rang guiluta'ning tula.

Busal ning bili rang alang casiguruan
nung nu ing panganib e no cacawangan,
"tabac nang Damocles" qng capajamacan
e ya milalaco tulid dang bumbunan;
at qng panlacad da balang calacbangan
atiu pilata'na ning bie't camatayan,
qng sablang penandit e ra atawaran,
capitna qng bie ra 'ti na qng cutcutan.

Indung Capampangan... macanian ca calma
ding bigung anac micutan a laya,
ing mascup dang bili nanu pa mo caya
ing capanayan dang cumit bie manawa?
Macanian ing sangcan nung ba't ding aliwa
maplas man qng lub da licuan da cang cusa;
pemayapan da nang manaliwang cuta
ba'lang mipanginlag qng salwacan daya.

Oren, bation mu la... qng metong Capuluan
quelat lang anac mung silbag ning caguluan;
sumangid na niti e mu sa isipan
ing lubus da nacang sicuil at quelinguan;
potang mapupus na ing caligaligan
at ya nang misubli sadiang capayapan,
ding anac mung deti aguiang emo ausan
mibalic la queca, Indung Capampangan!

Contributed to the library by
Andro Camiling

*****************************************************************

MAYNA YA ING LAMAN - The Poem
by Aida Razon Caranan

Keka lalaki:

Nung yapag da kaya keka neng danupan
Kabyar at myaliwang ulam at pamangan
Babaing matimyas yapag dya mu naman
Sanu mo ing sabik agad mung pilinan?

Nung babo lamesa ing sablang manyaman
Metung babing litsun at pansit keng pinggan
At sexing babaing e mu nanu balang
Nung papamili la sanung kekang kwanan?

Nung mamisali lang gamit deng tulisan
Brilyantis at kwintas o sedang imalan
O babaing ipus sigmit da keng dalan
Nung pante la presyu sang kekang saliwan?

Keng pepatingapun e ka pa mo mengan
At pamangan ari keka makayampang
O nu mong i Britney abe ya keng kanan
Sanung mumuna mung alistung daklutan?

Kareng anggang tuksu yang peka masikan
Siguru keng tau bista man danupan
Kau ning akmulan danup na ning atyan
Ala lang panama keng aus ning laman!

'TING MANGUTANG CACU
by Ernie Turla

'Ting mangutang cacu / canining misterio
A binang masulit: / "nanu-ing camatayan?"
Pequibat cu caya / macaba yang benging
Cadulum-duluman / alang capupusan.

"Ting mangutan cacu / careng micasala
Ing sabi na nga na:/ "nanu-ing casalanan?"
Pequibat cu caya / dapat yang e sunis
Masaquit cacamtan / nung queca ra gawan.

'Ting mangutang cacu / careng magugulu
Ing cutang na oyni: / "nanu-ing capayapan?"
Pequibat cu caya / angin yang calmadu
Taimic, maratun / queng aslag ning bulan.

'Ting mangutang cacu / careng medyu duda
Buri rang abalu / "nanu ing catutuan?"
Pequibat cu caya / sampaluc yang bubut
A nung salita me / sidsad ya keng kaslam.

"Ting mangutang cacu / casalpantayanan
Nanu yaiti canu / queng mangabaldugan
"Melili yang sisi / queng bagyu at angin
At manalig tapat / queng pamanalangin"

"Ting mangutang cacu / nanu ing pagasa
Pequibat cu caya / qng queng mababasa
Taquid-taquiran ning / guintung calipitan
Dapot magnasa pang / numawa cabilian

ANNABEL LEE - IN KAPAMPANGAN
Ernie C. Turla

Maluat-aluat na rin careng banuang mengalabas
Carin qng cayarian lele na ning dagat
A nung nu ating dalaguitang marahil balu ye pa
A maquibat queng lagyung ANNABEL LEE;
At iti mebie yang e mimisip nanu pa mang bague
Nune mu queng sintang mimiral bucud quequeng adua

Pareu queng anac, acu ampo ya
Caring qng cayarian lele na ning dagat;
Dapot ing quequeng pamipalsinta
Lagpas pa queng tune pamalsinta ring mabie
Acu at y Annabel Lee;
Ing sinta mi saguid, mataluctuc at manyampucaque
Nung aniapin ding angel que babo
Pengaririan dacami.

Oiti ing sancan a nung baquet 'niang maluat na
Carin qng cayarian lele na ning dagat
Ing angin a ibat queng biga pepagalungungan ne
Ing malagu cung Annabel Lee;
Nung aniapin ding camaganac nang mangatas a uri
Diclut de at leco canacu,
At quilung de queng metung a sepulcru
Carin qng cayarian lele na ning dagat.

Ding angel, ala lang casaya-saya qng banua
Neng asmo cariria quecami
A-wa! - oiti ing sancan (at balu ra ring sabla
Carin qng cayarian lele na ning dagat)
Qng ing marimlang angin linabul ibat queng biga
iniang misan a bengi,
At pepagalungungan ne't quinua bie
ing mal cung Annabel Lee.

Dapot ing pamipalsinta mi neng malacas pang e palac
Queng pamipalsinta da reng mas matua quecami -
Ampo careng mas biasa't mayatu quecami
Ding angel a atyu qng ligaya banua
Ni reng demonio que lalam ning dagat
E re acawani ing cacung caladua
Queng caladua na ning malagung Annabel Lee.

Uling ing bulan e maliaring sunlag a e mie paninap canacu
Queng malagung Annabel Lee;
At deng batuin bista mang alalu, acaquit que mata
Ing malagung Annabel Lee;

'Nia ngening benging susun ing danum macaquera cu siping na
Ning bucud cung sinta - a mal pa queng bie cu
Queng sepulcru na que lele na ning dagat
Nung nu magtumayla ing sabug ning alun.

ING CAUL MUNG MATALIC
by Tony Pena

ala nang aticman cung mas maniaman
nune ing caul mung mapali at matalic
a minagus ampon menialicsic
qng mabilug cung laman at calamnam.

miguit adua nang pulung banua ing milabas
manibat aniang laquan mu cung basta na mu
pero pilit at pilit ya pa ring manumbalic
qng animo ing caul mung mapali at matalic.

caring milabas at melagas a cauran
ala cung cayabe libutad ning carimlan
nune ing caul mung mapali at matalic
madalas yang meguing ulas cu't balabal.

ing caul mung mapali at matalic
ngeni mibait at quinabie ya queca
casindagul ampon casinlagu me
yapin ing bayung vera iconica*.

(Tony Pena is a college English instructor in Virac,
Catanduanes. A great grandnephew of Monico Mercado,
this rising Kapampangan poet is from Sexmoan, Pampanga.)

NUNE PAPUNTA ING YATU?
neng Geronimo F. Del Rosario

Mangarangyang mata a ngeni tatangis
karakal dang bosis a magwalang pilit,
Sasyo at maniawad agyang sang kapurit
king pakyabutan dang grasya keti sulip.

Umasdan ing sabla a ngeni tigatig,
a' yanti nang mamun king balang penandit,
itang kapayapan a binang manganib;
Ing yatung karinan...nu' te pa asagip?

Ing banwa...king gabun, misan pang uman ne
at ing tinggaputi king gintu isamut te;
Ing balas...king batu a sadyang miugne
ban misan-metung la king metung a pake.

Misan pang isitsit king bagul ning angin
ing kulyo, at makapangaklak a daing;
at ing katuliran...isabug tamu rin
ban keta ing lugud yang mag-Ari karin!

Misan pang paynuman la bangkak king tula
at dampyan ding matang malulumud king lua;
Kaulan la ring keta merimla king guna
at ibayu piblas ding lubas king sabla.

Nu' ne pin paynturu ing aldo ning bukas,
At nu' ya mapupus biltangan mung gasgas
asisiguru mung ing kekang pigagap
karin king marayu... managumpe kaybat?

Ing bukas mu nu' ne pin kaya papunta
ngeni iting bie mu keti mapupus na?
Nung ukulan mu mang king ginu, ati ka
ala lu gamat mu ding aldo datang pa!

Ngeni mamili ka... in'sang mas mung buri:
itang agyang Kaya, maus ka o ali;
at king gayut ning bie pane maka-ambi,
dapot kaybat ta' ka mitangab king api?

O keti nu nu' ka matapat mibata
at ta' ka menginlag king abluk ning sala;
Pero kalibe ning sakripisyung ita
siping na ning Ginu...mie kang alanangga?

Mibangun ka't batyon ing kekang daratang
ban e' ka malili't misakap king dalan;
Itangad mong mata a maki-parasan
ngeni at king bukas...kambe ning Miglalang!

(written, April 1, 2000 in San Fernando, Pampanga
by Geronimo F. del Rosario, president Aguman ding
Talasulat Kapampangan aka AGTAKA.)

ING AMANUNG SISUAN
by Tony Pena

Ecu ne calinguan ing amanung sisuan
Cacu yang amana qng indung ibatan
Cambe queng mibait queti qng masala
Mabilug a yatu cacu yang isiwala.

Ing amanung sisuan lenguaje yang ibat
Caring nunung Astronesian ibat lipat dagat
Libung banuang milabas manibat canitang
Ing bancang maragul sinadsad yang pampang.

Pampanga ya ing lagiu na ngeni ning balen
Caring anac a bayung bait ya ing bayung belen
Capampangan naman ing aus caring memalen
O caya ing bansag carela yapin ing cabalen.

Ing cacung cabalen caputol que at capatad
Masqui pa nucarin cami ning suerte sinadsad
Marayu man o malapit queti babo yatu
Dayang capampangan micamal cang tutu.

Matda ya't macalinguan ing amanung sisuan
Potang ing indung ibatan ene capampangan
Anac a mibait susuan na aliwang amanu
Tagalog, Bicol, Bisaya o caya Ilocano.

Macanian mu naman nung ing igpang ibatan
Macatucnang ya qng aliwa at marayung lugar
Tulac na ning bayung lenguaje ampon cultura
Caring anac macalinguan ne ing amanung sisuan.

Caya aduan cu caring indu at igpang ibatan
Qng marayung lugar a nula mipadpad
Pangadi quecayu guinu cung capatad
Caulan yeng matalic ing amanung sisuan.

ING GUERA (Ing Guerra)
by ernie c. turla

Acbung queni, acbung queta / lapitpitan caili't wanan
Memanalamsic ing daya / qng gulut at qng arapan
Ing canung guera infierno / e ta na-iti pangutang man
Experienciang macatacut / dili mecad queng sabla ngan

Deng quecatamung sundalus / a memag-suicide queng guera
Pawa la queng cabayanyan / cusang teya ra ing bie ra
Para acabus de-ing bansa / careng magsupil a contra
Ban layun e ya mabaldug / ing maticdi tang bandera

Mula pa 'niang linaban la / qng Bangkusay di Soliman
At deng canyun Panday Pira / guinamit dong pequilaban
Anga na 'niang rebolucion / migalsa ya-ing Katipunan
At 'niang lungub la reng Hapon / at mibagsac ya ing Batan.

Queng sablang dayang minagus / cumatmu ya -ing dayat-malat
Careng angang mengamate / mangatapang ampong tapat
Deti carampatan la ngang / parangalan a mabigcas
Bancanita matanda la / careng cayanacan bucas

NUNG BISA YA ING TAU
by ernie c. turla

Nung bisa ya murin ing metung a tau
Queng nanu mang bague yayaus ning yatu
Maintun yang paralan para magsilbi ya
Buclat no reng pasbul para milabas ya

For more poetry on the next page, click
http://maxpages.com/poecia/poecia7

To go back to the previous page, click:
http://maxpages.com/poecia/poecia5

Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary can now be odered online

for $21.95 per copy plus postage and handling

Help promote the Kapampangan language

ernieturla@yahoo.com

Visitors: 02537

Page Updated Sun Dec 25, 2005 9:45pm EST