LIBRARY OF KAPAMPANGAN POETRY - PAGE 47 - compiled by ERNIE C. TURLA - Languages

Contents:
1. Ing Lugud Ku Keng Bansa At Keng Balen - Ernie C. Turla
2. Daratang a Bayung Banua - Edgardo Bonus Sale
3. Pagumpisan Me - Ginuko a.k.a. Pidong Rivera
4. Lugud Qng Indung tibuan - Edgardo Bonus Sale
5. The Monument - E.C. Turla
Ing Bantayug - RBA
6. He Stopped Loving her Today - Renato B. Alzadon
7. Apung Ariang - Mar M. Franco
8. Karing Minuli Na - Tony Pena
9. Sinta King Milabas - Biseru
10 Ing Pluma..Ing L:ibru - Bonifacio Manacmul
11 Kutang - Renato B. Alzadon
12 A Las Flores de Heidelberg nag Rizal - Renato B. Alzadon

Ing Lugud Ku Keng Bansa At Keng Balen
by Ernie C. Turla

Nung batwin yang kildap-kildap / ing lugud ku keng
bansa ku,
Aldo nemang asmu pali / ing lugud ku keng balen ku
Dalise pangacompara / ing timbang ding adwang deti
Macaduquit keng masala / nung sanu'ing mas importanti

Uling keng sala ning aldo / lalbug ya tindag ing
batwin
Saslag ya mung pasibayu / ustung miras na'ing sisilim
Kabalik na ustung abak / kalabas ning ganingaldo
Pasipatda la ngang myuman / aldo nia mu ing makalto

Makanyan kong lalon deting / maalagang kakung tibwan
Nung kutnan de ing pusu ku / pareu kong kaluguran
Mu pin bayu ke luguran / ing bansa kung maleparan
Unan ke pa mung luguran / ing cacung balen a tibwan.

Daratang a Bayung Banua
neng Edgardo Bonus Sale

Balen Capampangan oyan paratang ne
ing panenayan mung banuang dos mil siete
Nanu ne man caya parasan nang ibie...?
Banuang dos mil seis, magcang calupa ne!
Deni nang cacalulu manangis lang pane
at e no mibagwa qng saquit na ning bie.

Pane mararamdaman ing a tin pag-asa,
nung atin, kapilan ing pamanyatang na? .
Capilan ya caya manabu ing grasya?
Ot ing malilyari pane nang disrgrasya.
O'bat daracal la detang qng calsada
Manyad ditac limus ban tin pamangan da.

Dening manungculan o'bat macanian la,
sariling interes yang atupagan da.D
Deng sanang memalen ilang sicasuan da
ba no man minawang bagya ing cabilyan da.
Dinan lang obra deng bisang mika- obra.
qng bano man atin panese pamilya.

Queca yu memalen ing asasabi cu,
dapat disiplinan ye sarili yu.
E yu na panayan datang ing indultu
marayu-rayu pa magsadya na cayu;
Balu yu na palang paratang ing bagyu
patucuran yu ne ing bale yung cubu!

E mu Politica ing dapat mibayu
dapat pati na yang ugali deng tau.
Nung e ta cumanian malalacwan tamu .
caring siping bansang tana payasensu.
E ta pate pate, yana quimut tamu
yang milalung tudtud ing bawasan tamu.

Dacal na ing onor kening bansa tamu
ulining gelingan da ding Pilipinu.
Mialiwaliawang larangan, mag tagumpe tamu
metung ne y Pacquiao bilang boksingeru
Efren Bata Reyes mecad cabaluan yu
queng bilyar yang Campion mabiglug a yatu.

Obat keng pamisasametung maina tamu
at yan apapansin da naman deng Americanu.
Nanu pa caya ing culang a sangcap o recadu
Pilipinas bayang maging asensadu?
Disiplina na kaya at nu ali, nanu
sabian mu ing dapat cacaluguran cu.

Atin tamu kanung awsan dang "crab mentality".
O'bat e ta ya ilaco at calingwan na ini.
yaring Pilpinu tangan masasabi
at Pilipinas ya ing balen tang miniwi
misasametung tamu para king tang bansang iti
ba no man mabawas a bilang deng pulubi.

Katataulian, quecayu ngan caluguran
a miembru na ning Akademyang Capampangan.
Micacalugud at mipapanyaup ta ngan,
at pag maragul taya pin ing Amanung Sisuan.
inya pin payabut cu ing capagmananuan
Masaplang Bayung Banua que co ngan.

PAGUMPISAN ME

Nung ing pake mu para ken yatu
Magumpisa ka ken bayan a tubu

Nung ing bayan ya naman sasyo
Probincia ka marap at dumalo.

Nung ing suyu para ken probincia
Agpa ning balen karin ing umpisa.

Nung ing balen dapat yang sagipan
Ken baryu ka mamaltang at dumalan.

Nung pasaklolu neman ing baryu
Siping bale ya ing kayantabe

Nung ing aus bat ken siping bale
Bale mu mismu lwen meng pasibayu

Nung bale mu ya ing matitibag
Lingap atyu pa ken pamilya mu

Nung king pamilya mata mu bulag
Pagumpisan me ken kekang pusu.

Nung pusu ing tatangis maglumbe
Gabe ning kaladua anting batu.

Ing amanu makanyan ken abatyo
Ken kakewan yan dili papiglo

Nung yang sibul ning diwa't taguimpan
Pagumpisan me ken Indung Sisuan.

--- by Ginuko
(aka Pidong Rivera)

LUGUD QNG INDUNG TIBUAN
neng Edgardo Bonus Sale

Balen Capampangan.. Caluguran da ca
Ca reng caquilala pagmaragul da ca
Dacuracan da ca, italacad da ca
Alang nang muna pa, queng lugud cu queca

Y ca ing leguan ning ganang catimawan
Amanu mung Sisuan ca cung pagaralan
Ban cu pin mitais ca reng cawatasan
Sumulat cung prosa pati na nobela

O' Indu cung Tibuan, malaut ca ca cu
Dapot atyu camu queng cagulutan cu
Pane manantabe.. que ning gagawan cu
E mu cu lalacwan.. gaganacan mu cu

Miras cu 'Merica e ra ca quelingwan
Y ca ing acaquit ca cung panimanman
Queng aldo aldo cu.. nanu man gagawan
Luluguran da ca anggang camatayan

The Monument
by E. C. Turla

I see our tongue preserved in gold
But what the heck would that thing hold,
Save it was once alive and bold
Vibrant, but now so dead and cold.

A future monument can't take
The place of my, oh for God's sake,
Inherent language crushed and killed
Like dandelion seen as weed

Oh let it live to sing with glee
Like that bluebird up in the tree
Better to hear its melody
Than its becoming history

To rescue it is much better
Than build a monument later
So let's keep it alive and well
It's not yet late, this we can tell

*************************************

Panupaya yu pu ing kapangangasan kung ilikas ke king amanung
kapampangan.RBA

Ing Bantayug
neng E.C. Turla

Ken ya mang kaban a guintu
yang amanung katutubu,
baug ing tagle nang lagu,
maslag ya man, banke ya mu.

Mitikdo lamang Bantayug
amanu ya mu rin limbug
mete, mesintang, melaput
anting sukal a mebagut.

Bustan yeng mye at magkanta
anting ayup babo sanga,
mayap ne sa yang melodya
kesa king guintung historya.

Sagipan ya ing salita
kesa king gawa tang tanda
yana e ta magpabusta
kabang e pa lubus mipda.

Kepampanganan neng RBA

He Stopped Loving Her Today
Neng Renato B. Alzadon
Poeta Princepe/Laureado

"Angga man king kamatayan, ya ing palsintan ku," ngana,.
"Ali. Akalinguan m'ya rin", ngaku mong manaru sana.
"Makananu keng kalinguan," nganang maki-lwa king mata,
"ngening ATYU KENG ISIP KU agyang muku pa man munta...?"

Oita...., neng kasabi na'ku, ya ing paksa nang parati---
ing anyu na, ing samyu na, at kimut nang makawili;
ngana, karing anggang dilag babo na ning yatung iti
e'ne malyaring paglibe---uling ALIWA yang dili.

Mupin, dinatang ing aldo, malungkut nang pemalita
king tebugan na ne kanu ning palsintan nang Diwata;
king wari na, ing Irug na, tutu neng kaya sinawa,
datang ya man malagad mu, mako ya pang mamilagwa.

Misan, king pamisabi mi, agyang e'ku man kukutang
sinabi nang ing Irug na bitasang e'ne dinatang;
uliniti, panamdam na, king milaya ya mo bilang
king karsel nang madalumdum nitang sintang MAKAMULANG.

Makanyan ming pikayari ding maldang makimasabal,
yaring itang likwan nane, karapat-dapat neng LUMWAL;
kambe na ning paganakang ding Haldol na at Risperdal
e na la papaltan sana, inuman nong anting ritwal..

Manibat inyang lumwal ya, king lugal ku e ne mine
pamamangutang ku na mu wari't mipakananu ne;
agpang king abalitan ku, neng kanung aganaka ne
kabud ne mu tutulu lwa, magsalbat ya, kikyakan ne.

Atin kaku memalita, balu re nung nukarin ya
inya pigsaryan ku ne man nung nukarin ya manaya;
ikit keng atmu kapiblas balamu maki-timan ya
ngeni ke pamu tengalan PAYAPA at maligaya.

Nanan ke man pagumasdan manayun nang panga ayus
mitda na la king lupa na bakas ding lwa nang minagus,
agyang nanan ku man suryan, itang sasamban nang Venus,
mebura ne king isip na, akalingwan na neng lubus.

O' wa, akalingwan n'ya rin itang Mutya nang pilsintan...!
Saksi la rening bulaklak nung nu re pepalibudtan.
E na maglwat, yatad dane....! Ah, ngeni ke aintindyan
itang kaku sinabi nang ANGGA MAN KING KAMATAYAN.

Apung Ariang
(Mar 2, 1908 – Oct 20, 2005)
Mar M. Franco, Oct 20, 2006

Kabang atyu ku arapan batung tanda nang kutkutan
Ning apu kung pakamalan memun banwang milabasan
E ku apigil ing lumbe kening pusu’t panimanman
Kabang kakung gaganakan ing aldo nang kematayan

Sagiwa pa kening isip itang kakung atangalan
Kaybat ning mapilan bengi ning kekaming kapuyatan
a-beynti na ning Oktubri iti e ku akalingwan
Kanitang dakitan ne ning Prinsipe ning Kamatayan

Ngening aldo pagmasusyan ing awsan dang “lukas paldas”
Uling ing pangamate na pabanwa na ing milabas
Angga ngeni ing pusu ku paniglon nang alang kabas
Itang lingap at lugud nang dit man e menayang ablas

Pablasang kekeng apu na yakung keyang ketubale
Ing lugud na’t panalala kaku na ngan pepamale
Sablang balu nang pikutda, kaku na la ngan ginale
Manibat karing basultu gosu’t aliwang sanese

Deng istorya na’t koriru bina ku lang lililiwan
Kareng miyaliwang paksa ning bye keti king sikluban
Kapilan myuman damdaman deng kwentung makabaldugan?
Ninu pang mye kamasalan kareng kutang kung mitagan?

Neng pibulebulayan ku itang bye ming apisuluan
Ketang matuang bale dutung masaya ming kakarinan
Antimo neng kebaytan na at neng aldo ning Kapaskuan
Sabla-sablang kamaganak karin mititipun la ngan

Ining Paskung milabasan pekamalungkut yang dili
Kening bale keragulan bale masayang parati
Pablasang deng kamaganak e no pesiratang deti
Neng ala ne i apu kung puntalan dang dati-rati

Neng panaun na ning Daun karin kami mititipun
Ikeng mikakamaganak ketang arap na ning pantyun
Angga na king kamatayan likwan na babo ning aun
Ing pwersa na ning lugud nang meging giya mi at timun!

KARING MINULI NA
by Tony Pena

(An All Saints' Day Offering)

mayap pa ikayung minuli na napun
ing katawan matbud mibudbud king gabun
kaybat midaun ing butul king aun
Maupayang Gamat kekayu minaun.

makarirya kayu santing yu kabilyan
alang sasaingsing, oras e mirasnan
bye alang angganan kekayung pintalan
benging madalumdum e yu na dalanan.

saguli sindyan ke'ing kandila king baul
king arap ning altar lablab na kumaul
ban keta akit yu ing keti king sulip
ikaming melakwan akwa yung a silip.

pangaras yu lalam ing disnan yu oyni
makasiklod ke ngan sisiguk mangadi
"kanan mi aldoldo ibye mu na ngeni"
boses gagaralgal oyni ing adwan mi!

Sinta King Milabas
Ning Biseru, Nov 2, 2006

Sagiwa pa kening isip itang sinta kung milabas
Pamalsintang biru-biru uling ala pa keng oras
Pablasang ketang panaun anak ku pa at paragas
Itang lugud kung inampang e inukul myamasamas

Oneng agyang biru ya mu ing pamalsintang inapse
Ining mutyang asabyanan keng pusu na sininup ne
Agyang mikawani kami karin marayu ku mine
Kapamilatan ding sulat ing lugud na minantabe

Dapot karas ku marayu anti kung tatyo sabungan
Kabud atin kung atabnuan dumalagang matimtiman
E ku ne aganaka man ing minuna kung bikuran
Uling bina yang papalkas ining pusung salawayan

Dapot ing mutyang melakwan sinta keyang pekasimpan
Metung man alang belikdan karing keya manandawan
Uling itang ketang lub na ing sinta nang mengalingwan
Datang mu rin ing panaun magbalik ya iting myuman

Bigung kalma na ning mutya itang sinta nang tiniplad
Mibulalag mibalita mabilug a komunidad
Kakasal ne ketang mutyang ikit na aliwang labwad
Kabud abalu na iti tinangis yang e bubulad

Makaba na ring panaun ing dinalan at milabas
Ing kayanakan at leguan melaun na at kinupas
Dapot ining dating mutya a milsintang alang kabas
Ing lugud nang pekasimpan e ne menintun pang kablas

Ngening kwarenta’y tres naku bigla ku nang abalitan
Ining mutya king milabas kinasal ne ketang misan
Anyang miras kaku iti e ku balu ing piramdam
Miyalung tula at lungkut ining kening pilubluban

Tula, uling kening lub ku ining mutya timawa ne
Ketang sintang menalipan a malambat nang sinese
Lungkut, uling keng ukul ku ing lugud a kayang binte
Kekaba na ning panaun keng pusu ku tinubu ne

N'ya karapatdapat mu pin tula na tagimpanan ke
Uling aku malambat nang ing ligaya kimtan ku ne
Manibat pa king samulang mikasal ke at miyabe
Nining bukud ku nang mutya, ining kakung makibale!

ING PLUMA..ING LIBRU..
by Bonifacio Manacmul

Macagulis ya pa cayang linya ining plumang malambat nang mengulila?
Nung cabud itang matuling nang tinta dinayuput..melangui na?
Tumali ya pa caya at mibangun queng pangarate na?
Ing melumpung caisipan queng pangalupig alang migsalba!

Umpisan at maingat pasibayung ibuclat.
Ining librung macabang panaun milambungan neng ulap.
Queng pangasalicut manilo ne bulung melicabuc cayang balat.
Nucarin la deting mapagpalang gamat a magsilbing lumingap!

Gisi-gising bulung icwa cung pituglung-tuglung.
Banayad macacalale uling sacdal laun.
Mibabata delicado pota letra mabura la.
Dacal pang mamasa..dacal pang bisang mabiasa!

Mistula yang retasung galut a cailangang isulsi.
Libru cung luma canita ningning na mibalic-misubli.
Letra por letra ding macasulat isaisip ta la.
Magsilbing calasag at armas tamu pilan pang milenyu ing datang pa!

Kutang
Neng Renato B. Alzadon
Poeta Princepe/Laureado

Ngening apibuklatan to ding ilug a lipatan ta
at ding gasgas tang biltangan inyang kababayangnan ta,
papasyag no ning lupa mu at sulyap ding kekang mata
detang kutang mung tatarul king sukad ning pamalsinta.
("Nung ala na ing legwan kung pangangayamnan kanita,
yampang mo pa kaya kaku ding mapanirug mung kanta...?")

Balikdan mu la ding dutung king larawan dang kukupas
at lalon mung mananabu ing bulung dang malalagas,
paniniglon mo ding sibung na ning kaleldo milabas
a mikapakpak linipo migdulap king bayung bukas.
("Nung ding anak mako nala at magsarili nong landas
ati'ka kaya siping ku king panaun ning Taglagas...?)

Apansinan me ing aldo titipang pakakalale
ketang manenayang bunduk a makasalud a takde,
kaibat na ning mayaktangan at malakwe pamaglakbe
king takde ning kasing irug ating tulang mamagape.
("Nung ing katawan kung matbud ing sikanan tabugan ne
makapagsandal ku kaya kanyang salu mung matibe...?"

Dimdam ko ding kekang kutang agyang e ka migsalita
yang bague e mesaglawe yang malagwang ayalata;
telanan ko ding gamat mu, linawe dakang maratna
at ing pintig ning pusu ku yang minyabing alang patna.
("Ing legwan mu kumupas man karing mata ra ding malda
dapot karing kakung mata sampaga kang e lalanta....!")

Akuman, apagmasdan ke ing tamle na ning panaun
ding dutung kule lang kupas king sinag ning gatpanapun,
paniniglon ku la naman detang ayup a mamapun
a ngeni memaglakbe nang king marayu na migdatun..
("Maski nanu man ing datang, babagyu man o mamayun
abe mu ku kening pugad a belangkas ta king napun....!")

Apansinan ke mu naman ing aldo king panipa na
karing takde na ning bunduk a kasuyung manenaya,
aganaka ke mu naman ing aldo pamagpainawa
kaibat na ning patingapun a kapagalan king obra.
(" Nung datang man ing saguling ding takbang mu mabule la
talan ka karing takde ku, ing sikanan ku keka ya....! ")

Ngening mipakibatan la ding kutang mung e mibigkas
at nung nanung manenaya karing aldo na ning bukas,
ilako mu sa king salu ing bague makalingasngas
uling ati ku siping mu angga man king tawling oras.
("Para king banwang daratang, king ngeni, at king milabas,
Masayang pamagmasusi king aldo tang pami-aptas....!")

A Las Flores De Heidelberg neng Rizal
Kepampanganan neng Renato B. Alzadon

Puntan yeng balen ku, sampagang dayuhan
a pepatubu ning maglakbe dinalan,
at lalam nang banuang asul ning likupan
at tatanud karing kakung pakamalan
pakisabi yu na karing kekong dasnan
pamanyalpantaya king labuad kung tibuan.

Sabian yu king ngening ing munag-sumala
busnian nong punlas yu king mumunang uma,
king pampang ning Neckar dimla man susuba
karin ya pa mu rin magmasid payapa
at ing gugunaman na ning kayang diwa
ya itang Tagsibul a e manaliwa.

Sabian yu king ngening mamu nang babandian
ning munag sumala yang banglu yung simpan,
layun magparayo king kapaligiran
malambing a sunis na ning kapalsintan
ini mang maglakbe agyang pabulung man
daralit yang kanta king amanung sisuan.

At ngening ing aldo aslag na mayatyat
king tuktuk Koenigsthul nung nu ne miyukyat,
minye kule ketang abak a milingat
at diwa king parang, kapuluan, at gubat,
pugue na king aldo balyan na sinikat
a king kaugtuan na malabab ya dangat.

Sabyan yu karela a nung makananu
king libis ning dalan inagtal na kayu
kabang ing magmasid lasak yang kastilyu
a king pampang Neckar aninu yang multu,
karin na ko tiklip king luma nang libru
ban karing bilungan manatili kayu.

Dalan yu bulaklak, sulung dalan yu ngan!
Kapalsintan karing kanakung palsintan
kapayapan karin king labuad kung tibuan
tepangan king sugui, king dilag kaniwan
at kaul karetang mutyang kayintangan
a makapalibut king lumang santungan.

Ing aplayang asul potang dasan yu ne
deni nang uma kung king punlas yu ike
a panilas kanyang angin a manene
iuma yo karing mal king kanakung bie
ban abitasa ra degulan nang tagle
karela lugud ku, panirug, at pugue.
Mekad miras kayu king balen kung sinta
a e man kinupas yang kule yung dala,
dapot ing banglu yu a kekong kaladua
e misalimuyak makapaulina
ning pangawale yu king tibuan yung bansa
a king kapilan man e na kalinguan pa.

***********************************

Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary can now be odered online

for $21.95 per copy plus postage and handling

Help promote the Kapampangan language

ernieturla@yahoo.com

Visitors: 00092

Page Updated Mon Jan 1, 2007 3:30pm EST