Table of Contents:
1. Ing buri Kung Dalaga - RBA
2. Kametungan - Paing
3. E Mu Ku Sasalangan - Renato B. Alzadon
4. Sapat Na Ing Tapat - Paing
5. Ni Ultimo Adios Nang Rizal - RBA
6. Masampat A Paninap - Paing
7. Tawling Gale - RBA
8. Kareng Gamat Na - Ronnie Juanta
9. Tawling Siguk - Paing
Ing Buri Kung Dalaga
rba/ x'mas06
Sabi nang Tatang ku: " Panaun na bungsu,
makyasawa na ka, ba'kung mika-apu."
Antimong penganak manusig kung tutu
inya tegunan ku kasayan yung bibu;
karening dalagang pawang mangalagu
ngeni makalukluk king pakabang bangku,
lapitan ku no man, saka ke ituldu
ing kakung apiling akabangal pusu.
Bayu ku mamili karening dalaga
damdam ko saguli king kakung istorya:
karin pu kekami, king baryu Paraisa
atin kaming kawan king berding taldawa,
manese keng kambing, baka, ampon tupa
manuk bibi, pabu at miyaliwa pa;
inya ing pilinan kung karin idala
balu nong luguran ding sese dasnan na.
King Baryu Paraisa atin keng marangle
mananaman kaming miyaliwang gule,
atin kaming atbu, mais, ampon pale
ampo' pang sampagang miyaliwa kule,
nukaman malikid simbul ning pagkabie
katambal ning leguan a kekeng kesale;
inya ing buri kung katambayan king bie
karetang tanaman malugud yang tune.
King Baryu Paraisa 'tin keng kabundukan
nung nu mananabu danum ding batisan,
ding kekaming ilug mabandi lang asan
at mabunga la ding dutung king mulahan;
ing dalit ding ayup kekaming palsintan
ing sagiwang angin manyaman sangapan,
inya ing buri kung maguing katambayan
malugud ya sana kening kalikasan.
King Baryu Paraisa, ding kekeng kabaryu
atmo kapanyaup kaluipang memaryu;
nung atin lang akit dit a kailangan mu
makisaglulu lang sumuyung masolu,
pablasang karela yang babie kuswelu
makarapat mayap maski na kaninu,
inya ing dalagang karin ituki ku
biasa yang makiutus kapara nang tau.
King Baryu Paraisa biasa keng magsaya,
biasa keng magkanta king katug ning batya,
biasa kaming terak pandago't sapatya
biasa keng migale poesiang pikudta;
uling mabsi kami kaladua keng tula
mangasikan kami katawan at diwa;
inya ing kanakung pilinan a mutya
biasa yang sagakgak, biasa yang magsaya.
King Baryu Paraisa atin keng Kapitan
Ya pin Y Tatang kung kekeng gagalangan,
ding kaustusan na sinulat na no man
king katandanan ding kayang sasakupan:
"Muna ining Matua sukat yang luguran
at ing anggang bague atyu king baryung yan."
Inya, ing dalagang kanakung pilinan
biasa yang mamintu karing kautusan.
Asabi ku na rin ing imbut ku't ngali
ngeni ne ing oras bana'kung mamili,
magpasintabi ku kaniting saguli
magbanda kung wanan kaibat bandang kaili:
Damdam ka dalaga, nung saka-sakali
king pamanlakad ku e'ra ka apili,
mika-kapintasan king kekang ugali
'nya e'ra ka dalan king labuad ding pili.
Ika, O' dalagang misane na king lua
e' ra ka ituki king labuad ning saya,
uling ing pusu mu, panamdam, at diwa
mepande neng lubus king dusa't palyasa;
ding memaryu karin atmo pangasaya
balang pangimut da magilas, madiwa,
o' makananu kang makibague mo sa
ngening yang buri mu ing pane malugma.
At Ika, dalagang magaspang at balus
e'raka agawang king baryu itaglus,
nung magsalita ka e'ka magpangalus
manyugat yang pusu dila mung matilus,
atme katas tangut yang arung mung pangus
magdonya-donya kang mahilig manipus,
o'makananu kang mabe at makyutus
karing maganakang malagu pangilus.
At ika, dalagang pasakdalan tamad
e'ra ka ituki king mepiling labuad,
ding kekang panakbang atmu no kakupad
misane ka kaseng e manatyat amad,
ding tau Paraisa e la kusad-kusad
magana lang kimut, e la lupang sayad,
o'makananu kang mabe at tumulad
karing e tatakut mikalipak palad.
At ika, dalagang bulsit at palpimua
e'ra ka ituki king payapang kuta,
king ditak a bague agad mung manampa
pamaldakan mo pa ding asu at pusa,
e'me ayagwanta ing sulak ning daya
pamanampalasan ya ing kekang tula,
o' makananu kang mabe at mambula
karing taung mayap at mapagkumbaba.
At ika, dalagang sugapa keng bisyu
e'ra ka ituki king kekaming baryu,
makadalamat na kanyang katawan mu
ing kekang ausan a pamagkuswelu
subali keng alak, sugal, sigarilyu
maglasing ka pa keng bawal a panulu,
o' makananu kang mabe't makisulu
karening king utus ning Ibpa mamintu.
At ika, dalaga a mapamyalungan
e'ra ka ituki king kaku ka-arian,
nung kani-kaninu ka maki-ugnayan
agad mung susuku king aus ning laman,
ing kekang ligaya atyu king katawan
ala yu king pusu at kapanamdaman,
o'makananu kang makikaluguran
karing taung lusuk kasalpantayanan.
Ngening asabi ke ing para kanaku
miyatyat kung gamat mamili kekayu,
ganakan yu sanang king pamamili ku
pakibalak ku la ding atyu king baryu,
migit king nanu man yang pakibalak ku
itang mal kung Ibpang mengitubud kaku,
uling nung sumukal ya lub Y Ibpa ku
'mapang ali naku dinatang arap yu.
Kapamu...! Ninu'yta...? Yang makabanda ken
a pekamalagung mutya na ning balen.
Ume kayu keni, o' maldang memalen
ing kakung apili umasdan ye't alben,
Oyan ing Dalaga, nanan ke man lawen
ikit ku ne lupa king Portal ning Belen....!
Talan ka kanaku, o' maslag a Birhen
ikang maguing Reyna na ning Bayung Eden....!
"KAMETUNGAN"
neng Paing
Kening kabilyan kung bansang eku bansa...
Ing amanu kening eku naman nasa;
King makapalibut English a salita,
Andaman kia iti ngan pansamantala.
King kilub ming bale ikeng Kapampangan...
Yagkas ming salita ing amanung siswan;
Anya neng itamu, kaniting ugnayan,
Purung Kapampangan kakung kasabikan..!
Nu ku man mipadpad king suluk ning yatu...
Ing balen kung tibwan ya mu rin kanaku;
Panga-Kapampangan kilub ning pusu ku,
Ning dayang mamagus king uyat mibuu.
Kakung pamagklabe ing amun ding layi...
Miyaliwang Nasyun aliwang lengguayi;
Matampang mibukud king kekatang dayi,
Yan mung Kapampangan, makapasubali..!
Libu mang salita eku ne 'paglibe...
Ing amanu tamung kulturang miyabie;
Yang pakipat-patan king ligaya't lumbe,
Mula kanunwanan, malasak ali ne..!
E ta na tutuknang king pamakipagkal...
MIyaliwang dane nanu mang larangan;
King sabi at sulat, nanu mang kimutan,
E ta na masindak, ninu mang salangang..!
Mikarakal ta nang tune magmasakit...
Ing salita tamung e da na asungkit;
Kakambilan taya't kaul tang mahigpit,
King pamisanmetung alang makalupig..!
Tagalog ya man yan o English salabat...
E ta mikakunung sagka at lumaban..!
King sikan na't pwersa ning dila tang malam.
Bagsik ning panyulat aggang kamatayan..!
E mu ku Sasalangan
Neng: Renato B. Alzadon
12/05/2005
Ambun kung malamlam a patak
atik-atik king gabun a menabtak.
Emu ku sasalangan!
Uling ing masikan a uran yang mibagsak
mika albug a maglasak.
Bulkan kung payapang basuk-basuk
magdalang leguan ing mumukiat king banuang asuk.
Emu ku sasalangan!
Uling maspak ya ing matbud kung salu
at burak a mamapi ing magus tumulu.
Angin kung titiyup malumeme
panaplak lisangan maski nu ku ume.
Emu ku sasalangan!
Uling magbalik kung mamius
mamalipulung alisus.
Pluma kung makialung king angin a lipo-lipo
magpapatinganyud sula-sulapo.
Emu ku sasalangan!
Uling daya ing king papil kumulat
ibat king pluma ning talasulat.
" SAPAT NA ING TAPAT "
neng Paing
Salamat o balen keng lawe mu kaku...
Metung a malukang magdulap king tutu;
E na ku man pantas, o e naman enyu,
Buri kia ibangun ing salita tamu..!
Miyungyung ya bakit,,? Ating manyalambo...
Aliwang amanu pilit dang papalto;
Itang Kapampangan ya'i 'ting kekatamo,
Ing salitang sukdul dapat magpatilo...!
E ku man panayan, nanu man o galal..?
E ku man asahan ibotung miyalal;
Karing king tribuna bisang atangalan,
Sapat na kanakung tune Kapampangan..!
Gintu man koranang iputung da kaku...
Diamante at perlas o nanu mang batu;
Sampulungan do man sampagang mibubu,
E kia rin 'pa-una, ing kakung amanu...!
Buri ke pang lalon ampong daramdaman...
Makipagsalita king amanung sisuan;
Nu ya man mipadpad, taung Kapampangan,
Ene pikarine ing Balen tang tibwan...!
Lalu pang masaya ing kakung panaske...
Nung ding kalupa kung balen a kadane;
Makasulat la pang Kapampangan pane,
Ban ding talabasa lalu lang miyugne..!
Pasibayu Balen salamat a dakal...
King binye mung pansin, king pusu bubukal;
Ing tula ku sapat king amanu 'tang mal,
Sapat na ing tapat, ing nasa kung galal..!
Mi Ultimo Adios nang Rizal
Kepangpanganan neng: rba
Mamun ku balen kung sinta, liyag ning aldo masaspak
Perla ning dagat aslagan, Eden ming mipda king pisak!
Malugud keng yampang keka ing bie kung lanta at muslak,
nung maningning ya man sana, sariwa, at mabulaklak
king kekang ikasaplala yampang k'yaring pekalamak.
Ding aliwa, busal na ning malimpuyut a labanan
yampang de ing bie ra keka king alang kapikakunuan;
nula mate e'na bala, cipres, laurel, o lirio man
lugal ding Martir o Parang, labanan o bibitayan
alang ulaga karela , maus ka sa, indung tibuan.
Mate ku ngening ing banua akakit keng mika- kule
tanda na ning pangatuklip ning benging atmu katamle,
yang saslag mung Aurora nung tula mung paguintuan me
ibubu mu ing daya ku ya ing gawan mung pangule
ban ing kislap nang kakablas sumilo king panlalawe.
Yang panaguimpan ku bie ibat inyang kayintangan
at angga king dagul nakung miganap na king sikanan;
ing tangalan da ka sanang maguing iyas ning aslagan
ala kang lua, makatna ya ing alang dungis mung kanuan
alang dine, alang kanglap makidungut kenu paman.
Kening bie ku ya ing bukud milalablab kung pigampa
minuan ka, at yang gulisak ning kaladuang ume mapda!
Minuan ka! O' kasampat na, tikdo ka akung miragsa
ing bie ku, lalam mung banua, idaun keng mipnung tula
at king mistiku mung gabun matudtud ku kabang-kaba.
Nung king babo kung kutkutan misan a aldo akit me
ing sampagang inapsa ra ding dikut a mangulabe;
ilapit me king labi mu, ing kaladua ku uman me
lalam ning kakung kutkutan ing kanuan ku damdaman ne
itang kekang pangisnawang a mapaling kaku mame.
Bustan mung yang mamung bulan pasinagan na kung kusa
bustan mung yang aring aldo dumalo yang mamilagwa;
bustan mung yang pane-pane angin kanaku manapa,
at nung ating tuklung ayup king kurus kung pekatanda
bustan mung ing kapayapan matarling nang itumaila.
Bustan mung ing danum uran langi king pali ning aldo
kambe ning kakung sambitan mukiat kanyang banuang iro,
bustan mong kiak ding kuyug ku king maranun kung panlako,
nung misan a gatpanapun atin mangadi, balen ko
ikaman, king kapainwan ku siping na ning Dios babo.
Ipangadi mula naman ding kalulung mengatampus
ding tinangap king mabagsik a parusang alang tarus,
ding pengaring minalduk king mapait dang luang mamagus
ding ulila, ding mebalu, ding bijag a makalunus,
at layun ipangadi mung mitimawa kang tibubus.
Ing libingan nung ing bengi kulumbuan na neng matuling
nung atin mang mag-ayunu bukud namung ding milibing,
e'mu na sa gagambalan yang lijim dang makatabing,
at nung atin kang damdaman a litid a tataguinting
aku'yta, Balen, damdam ka, karing sunis kung tatabling.
Potang ing kakung kutkutan kelinguan da ne ding tau
at ala nang pekatanda maguing kurus man o batu,
bustan mung ing talagambul isambulat ne king piku
ining abu kung king ala makisaut pasibayu,
bustan mu sang isabug neng pulbus king balat ning yatu.
Nung makanian e'na bala nung akalinguan mu ku man
likupan, dalan at banua kanaku larin baltangan;
kablas ku karing nota mu ban matni mu kung damdaman
banglu, sala, kule, kutug, kanta, o saingsing pa man
alang patna, pawaga king kakung sasalpantayanan.
Balen kung kaku mal dili, dusa na ning kakung dusa,
palsintan kung Pilipinas mamun naku ngeni keka.
pengari ku at kekuyug keka lalakuan ku na la
king puntan ku alang ipus, berdugus, o manyupil pa,
ing salpantaya e mate , ing Guinung Dios mag-ari Ya.
Mamun na'ku pengari ku, kapatad, at kayabyayan
at kesing-para kung anak king miwaglit kung santungan;
ibie yu ing pasalamat ing pagal ku miangganan,
mamun ku banyagang mutya, kasuyu at kaluguran,
mamun ku maldang mal kaku, ing mate yang kapainawan.
' MASAMPAT A PANINAP "
neng Paing
Eku lubusang a isip o mekad paninap mu...
Iting bage a meganap king panaun niting bie ku;
Ing miyabie pamamuge a mituldu para kaku,
Pasalamatang kung bina ing kapuryan kekatamu..!
Itamu ring bibilug king Akademyang Kapampangan...
Misabugan a tilamsik ning amanu tamung sisuan;
Atyu ngeni karing palad, ing tapat tang' kapagnasan,
Manatiling makakintal king kekatang katandanan..!
Paglatian ke't pamirasuan tunggal-tungal keng
ibaling...
Ing mesabing proklamasyun karing kayabe mirikil;
Pamipante tang' relasyun kekata ngan makatulid;
King miyayaliwang dane ning kapuryan a masugid..!
"Amanung Sisuan Patriot Award" melalang ya't
mibukadkad,
King libutad na ning ardin king paraiso ya milantad;
Ing banglu na a masangsang kake't suluk mikakalat;
Ninu wari ika ngeni a e tanggap at e singap..!
Kabud iti mibalut ya king diwa ta't pilubluban...
Magmula neng manyalapung king dane ning kawatasan;
Miyayo ing panga-idlip makagising paninapan,
Makagato ketang biga silang-silangan ning bulan...
Tane tamung maglayag na king dagatan a malawak..
Saka ta no paglipatan den ngang bansang watad-watak;
Ding panyulat ilang bagse ban keta, ta yang iparas,
Ing amanu tamung sisuan karing abe taya yatad..
Salamat king pamiyabe, salamat kakaluguran...
Ing Amanung Kapampangan dake na ne ning bie ta ngan;
Ing diwa kung maglimayun, kening tudtud kung manyaman,
Eyu ku pa gigisingan, nung iti man yang katutuan...
Tawling Gale
rba-11/11/06-md
Nung datang ne, alimbawa, ing tubud nang Kamatayan
at yagkat nakung muli na king labuad ning kapaynawan,
bayu ku mabisang tuki king panagkat nang karinan
panikwanan keng alulun ing dase kung pipagkeran;
kaibat keng abili iti king silid nang pisinupan
iyatyat ko ding gamat ku king dane na ning silangan;
at king siwala kung pagas migale kung kawatasan
tawling dalit a yampang ku king amanung kapampangan.
King kanakung tawling gale panikuanan keng mitugma
ing angganan ding poesiang suglung-suglung a pikudta;
uling ding kawatasan kung sinulat ibat king mula
kasapungul lang bulaklak ning talambie kung maluka;
inia karetang mangutang king bie ku nung nanu yata
ila pin ding kawatasan a babasan da ding malda;
nung inya mu atin lang bie mangisnawang alang patna
metakmus la king panamdam, king taguimpan, at king diwa.
Kabang atin lang inawa dening rimang mabubugtu
at mabie la pa talamsik ding sinag nang kule guintu,
buri ke sanang igale agyang itang pamuklat mu
ning poesia kung inampang king mal kung ibpa at indu,
bilang pamigaganaka, king tapat dang pamanyuyu
kekaming meguing supling dang liguran dang milalalu;
at itang lugud dang itang bekalan da king marayu
menatili yang malabab king ubud ning kakung pusu.
Karing kanakung kapatad, at maldang akayantabe
busal ning kasibulan kung kababayangnan pa king bye,
babye ku ing pasalamat king tapat dang pamakyabe
at ing kakung tawling dalit karela ngan yayampang ke;
antimurin king kayagang kanaku maka-alale
a e bitasang kinawang king keyang pamanantabe,
e ku malyaring kalinguan ing pakamal nang dalise
king panamdam kung maluka bulaklak yang magpatawe.
Buri keng ampangan dalit ing katipunan ding pantas
king pamananggap da kaku king Parnaso ra ding watas;
at karing kaku miturung migale at mibalangkas
karing amanung mapinu at malagu panga-bigkas,
ampon ketang karangalan a binie rang pepakwintas
bilang Princepe Poeta ning amanu ding Mardikas;
at ketang biklat dang dalan ban atukyan kula bakas
king lugud da king amanung pigkalam ning banuang matas;
.Nasa kong ampangan gale ding maldang kaku mengipuk
king luklukan ding makatwa antimong peka-pamuntuk,
king bistaman mura ku mung anti mong sagiwang yantuk
a king beyatan ning dusang pupusanan mangabayuk;
makanyan man kinaul ke at inukyat king taluktuk
ing kakung kapakibatan at tungkulan a mitutuk
at ing aparalanan kung kasakitan at pagsubuk
yang pepatibe king kakung pamanyalpantayang lusuk.
Buri keng ampangan gale itang gamat a tinayid
a minalale kanaku king lakad kung payid-payid,
anghel ne wari ning Guinu a kanaku magumasid
ban king kakung pamanakbang e ku akwang mitalabid;
inyang datang ing saguling maibug-ibug kung mitakid
telan naku at giyapgap linipat king kasumangid,
dininan neng kaligtasan ing diwa kung makabidbid
ban migising ku king bukas na ning makule paligid.
Buri kong ampangan gale ding makudtang bayung sulul
king bale ning Akademyang Kapampangan pesi-dagul;
pablasang king sipagan dang manese ampon gagambul
ing amanung mipabustan pasibayu yang manyulul,
bilang kapatad king dayi binye ku ing kakung tungkul
tinayis keng pasibayu ining pluma kung mepurul
ban talad kung alang kanglap , at king laban e kumurul
angga king ining katawan mitambunan ya king kulkul.
Katatawlyan, pagnasan keng ampanganan kipnuan lugud
ing akabangal kung pusung king dambana akabuklud ,
pablasang ing genaka na at panugaling makatud
pematulan ne ing pusung king pagsalbat makukutud,
inya, karing sinulat ku nung atin mang makatisud
at pag-ukulan nong pansin ding amanu kung binubud
sakali at amatan de ing Kakilalang Malugud
kening bye na ning maluka, ing abe na, ya na kabud.
Nung sakaling tuki ku man king mituburan a sundu
ban ume nang maglayunan king labuad na ning pangaku
ding sumuri king kakung bye e la sana mabibigu
nung ala lang akit dapat a dapat mo sang isundu
maliban na mu king lugud king amanung katutubu
a king kakung tawling dalit yang king labi mabubugtu
at yang malakwan a tanda king lalam ning kakung lagyu
ing malukang kapampangan king amanu na sinuyu....!
Kareng Gamat Na.
Neng: Ronnie Juanta
Manibatan yang blankung papil
O kaya keng maputing katsa
Gagamit yang lapis o pinsil
At miyaliwang pa mintura
Kabundukan o ing ilug man
Ayup, at sampagang malutu
Keng gamat a yatin gelingan
Maging natural lang dibuhu
Pag masusiyan na ing gawa na
Neng kayi puyat, E mamangan
Ban mayari, ing Obra Maestra
Gamat na, mi den kapaynawan
Kalupa da detang minuna pa
Anti mo Y Felix Hidalgo
At kayabe nang Y Juan Luna
Maka Balen lang kalupa mo
Pepasyag da, karelang lugud
Kening Balen dang penibatan
Anti ika ngeni metubud
Maging bayaning Kapampangan
Ining sukdulan ku sang nasa
Dakal la pa, deng kalupa mu
Anti mo ing dayang gogosa
Pakabiyayan, kekang Amanu
" TAWLING SIGUK "
neng Paing
Ena ku sa bisang kumyak at siguk pa king sitwasyun...
Ing mababasa keng diaryu at lulto keng telebisyon;
Ing sakunang malilyari, bagyu't albug ampong ayun,
Miyaliwang patayan pa, mikarakal nong magmalun..!
Ing Bansa tang Pilipinas king dagatan at marangle...
Mayaman ya king pibandia' nang naturalesang tune;
King sipagan ampong tiaga, karing tau yang mamale,
O ba't dakal lang kalulu..? Pamibie-bie e ya pante..!
Masikan dang kukulayit kareng aliwang panig naman...
Mikagulisak lang sasyo, mamulayi ketang dalan;
Misuglung-suglung lang gamat, mangatalik, mangasikan,
At saka la manalangin mikakametung la sangkan...!
Ing dahilan ding memalen magalsa la't mebalisa...
Manintun la king kanawan, sapat a pamagpamilya;
King kabyayan a aldol'do a karelang pibabata,
Mikapwan no king pagsalbat eno magkang magwanta pa..!
Metung a senaryung linto ketang baryu ming tuknangan..
Tiliran do ring pengari, kimbira dong manulakan;
Makasake lang traysikel ding menagkat alang sangkan,
Kabud namu ing meramdam ning pangane kayanakan...!
" MIsagad na ining lua ku, iting dusang anting bunduk
"
Ding mawawalang pengari pilit kaya ra pepalduk;
" Alang sangkan e ku tikdo kening kakung pangalugmuk,
'Paglaban ku ing matulid, kening kakung tawling
siguk...!
|