LIBRARY OF KAPAMPANGAN POETRY - PAGE 38 - ERNIE C. TURLA - curator - Languages

TABLE OF CONTENTS:
1. Karing Kayanib Na Ning Aguman Capampangan - RBA
2. Multnomah Falls - Renato B. Alzadon
3. Ing Koya - Mar M. Franco
4. Ninoy Aquino - Renato B. Alzadon
5. Karing Kayanakan Ning Balen Ku - Renato B. Alzadon
6. Bahala Na - Renato B. Alzadon
7. Panyalubung Kang Mang Paing - Biseru
8. Nung E Ngeni Capilan Pa - EBS
9. Pamamugue Keng Milabas - Tec Sanchez Tolosa
10.Pamamasyag - Biseru
11. Pugue Kang Mang Renato Alzadon - Biseru

KARING KAYANIB NA NING AGUMAN CAPAMPANGAN
Neng: Renato B. Alzadon
Poeta Princepe/Poeta Laureado

Karapatdapat mu, antimong makudta,
ing dalitanan ku ing mayap a gawa;
uling nung yang mayap eya masambitla
sulu ya mo waring makatakap sala.

Dapat sa yang bague masampat, malagu
e ya makasuklub kilub ning kulumbu
dapat yang milantad a masalang sulu
king balang matangal ding sinag na

Ing mayap a dapat a sukat sambitlan
ya ing pami-usig at pamitambayan
ding tau Oregon, lalam ning Aguman
a pemansagan dang Northwest Kapampangan.

Karin ikit ku nung nanu la pamyutus
sapning kapampangan. ...manayun, ma-ayus;
itang panugaling, mayaga, malamyus
e kakating sibul....batis yang mamagus.

O' ding Kapampangan, karin, dimdam ku la
alang pamikunut mangapampangan la
at king kakung masid ipagmaragul da
king meto-ketawan king kapampangan la.

O' wa kasampat na, amanu yang budni
ing ibibigkas da ding karelang labi
at ing amanung yan yang pawagang matni
king kapampangan lang marangal a dayi.

Pati ing aral na ning Paring mig-misa
atmu ne kasampat...mengapam pangan ya;
uling kapampangan la ding amanu na
maniaman dong tinggap ding mekipagmisa.

Ing balang masdan ku kapampangan anyu
ing makapaligid kapampangan samyu
pati na pamangan kapampangan lutu
uling kapampangan la tibuk ding pusu.

Pamiaduangan da dalise at lusuk
tapat lang gagalo karing balang tutuk;
at gagalangan de ing mal dang pamuntuk
Guinung Ernie Turlang pekapun dang pinuk.

Nung balang aguman makanyan langan sa
pangakapampangan ipalkas deng kusa
ing amanu tamung sisuan a salita
e malyaring mate....mie ya kabang-kaba!

MULTNOMAH FALLS
Neng Renato B. Alzadon

Masdan me, irug ku, ing magpatugusgus
a danum a kristal a laga-lagusgus
manibat ing danum king peka-taluktuk
na nitang madutung a matas a bunduk.

Buri mung austan nung nanung king babo
a panibatan ning danum a malino...?
Tuki ka kanaku, gayak na kang tikdo
at ukyatan te yang Bunduk a matilo.

Itakbang tong bitis...sulung pin itakbang
agyang banayad mu eka ta tutuknang;
atyu babo bunduk ing atmu katimbang
a kapakibat na ning metung a kutang.

Lakad pa...ukyat pa, ditak namung sikad,
king pakirasan ta akwa tang misadsad
mapilan nang takbang akwa tang mipalad
miras king angganan na ning ukyat-lakad..

Aba, eta balu miras tana pala
keni king angganan a pakirasan ta
O' atmu kasampat ngeni balu tana
ing panibatan ning danum a titipa.

Ini palang danum a lagalagusgus
atin yang pigmulan a manene agus,
ngeni ku panwalan at lubus ataruk
atin palang batis king tungatung bunduk.

Atin palang sibul a daladalisdis
king siwang ning batu malale gugulis
potang maki-agum king agus at sunis
maramdam yang anting magtumaylang batis.

Keyalimbawa na ning matas a bunduk
ya ing Akademyang tetag ning Pamuntuk
Karin ya'y Mang Ernie king pekataluktuk
at payagusan na itang diwang lusuk.

Ing malino sibul ya kabud ing belwan
a yampang dang kusa dening matenakan
at itang lagusgus da ding kawatasan
ya ing Multhnomah Falls ning amanung siswan.

Talus tana mu rin ing kapakibat na
mekeni Irug ko, tara, tipa tana.
Bukas, Cascade Locks Park, pangaku ku keka
lagusgus ya karin ing Falls ning Multnomah.

ING KOYA
Mar M. Franco
July 28, 2006

Nanu ya ing Koya?
Ya ing magpakayli mamiru’t mamuska
Ya mu rin maralas ing mamulis keng lua
Yang pago pikyakan at talapamingwa

Nanu ya ing Koya?
Ya itang sumbungan pane lalapitan
Ya ing pisabyanan at ing pisimpanan
Karetang sikretu at kamarinayan

Nanu ya ing Koya?
Ing koya yapin ing pane makasadya
Matulang sumuyu kareng kapatad na
Bye na'ing anggang agyu neng ating problema

Nanu ya ing Koya?
Yang kaku maglualu neng ating kakontra
Ya ing mamilatan keng nanu mang tema
Matibe yang buklud ning kekeng pamilya

Nanu ya ing Koya?
Yang kabud kanakung sebyanan minuna
Anyang luban ku na ing bie talasawa
Kambil ku king karug keng mua ra ring matua

Nanu ya ing Koya?
Ya ing kayantabe at kayabe-abe
Anggang ding matua mi meyna nala't mete
King kalungkutan mi yang karame-rame

Ninu ya i Koya?
I Kiko Y. Santos yang bukud ming Koya
Yang kapanalig mi keng tula at sigwa
Kapatad yang tune king pusu’t kaladwa

NINOY AQUINO
Neng:Renato B. Alzadon

Ginulis antimong kildap a miglate
Ing balitang baryung biglang mengulate:
Y Ninoy Aquino tane makarate
King karsel nang maskup, malapit nyang mate!

Malapit nyang mate, mapatlud inawa
Ing talapamingua na ning demokrasya;
Gobyernung Dictador uling titulan na
Dekap de at kilung king bayang magdusa.

Uyab na pin nitang dusang milalalu
Inia makanian yang pane saskup salu;
Ngara ding linawe tin yang sakit pusu
Alang makasabing akua nang milapsu.

Milapsu ya man mo king sakit a sutil
Ala nemang ligtas karing paka-baril;
Ing korte Militar bininyag neng taksil
A dapat mabite king depat nang sawil!

Subali kaniti, maina ne katawan
Pabulan na maiguit ing eya mamangan;
Antimong protesta king kapanyupilan
Tintu na king lub na king ali ne mangan!

Kealimbawa na magmalun a ayup
Bisa yang milaya king jaulang maskup;
Bisa yang dalakit king bayung lupalup
Karin, nung nu ing Dios yang Aring sasakup.

O king kaladua na ninung magpalaya?
Ing saket ? Ing bite ? o ing danup kaya?
Maski sanu karen ngaring mapanula
Y Ninoy mate yang alang panga-kabla.

Ing akalinguan da dening mapanunggue
king ing kamatayan misteryu yang bague;
kapilan? Nukarin? Makananung adle?
Ing Guinung Miglalang ya mung makimale.

Oini pin ing tanda: mekabulad na mu
Mipaintulutan yang paulu ne pamu;
Ken ne peka-lasan ing malating subu
Kena na king labi ning mutyang kasuyu.

At pepaulu ya king aliwang bansa
Migdatun ya Boston angga king sikan ya;
kabud menumbalik ing sadyang gilas na
Mine yang minuli king bansang tibuan na.

King labuad nang tibuan ustu yang midalpak
Iniang barilan de ding alang patawak;
King pangamate na balen ya ing kiniak,
Balen yang mig-alsang linaban king dawak.

Bakit e ya mete king karsel a maskup?
Bakit e ne pete ning salu nang saskup?
Bakit e re pete dening mapanyakup?
Bakit e ne pete ning milalung danup?

Atin Dios! Atin Dios! Ing Dios Ya ing Ari
Ya at Ya mu kabud mipamintuan buri.
Mekad kaburian na king ing taung budni
Y Ninoy Aquino, mate yang bayani.

Karing Kayanakan Ning Balen Ku
Neng: Renato B. Alzadon

Mal kung kayanakan,
matna ka. Masdan me ing kekang bandila,
layun mong sulyapan,
king aldo nang maslag ding walu nang yata;
walung lalawigan,
matning ginulisak migdulap king laya
na ning indung tibuan,
bayang mangapatlud pangatanikala.
O' ing Kapampangan,
metung ya karetang maningning a sala
uling ing kalayan,
karing kapampangan matimbang yang bina.

Luid ka kayanakan,
ika ing migmana king guintung kalayan---
yang kalayan a yan
inablian deng daya ding bayani tang nuan!
Bilang kayablasan,
ing mininining nang yatang kapampangan;
ali me pabustan
ing mangulimlim ya maslag nang dangalan;
ban king kapilan man
ing yata nang guintu e ya mipampanan;
e mu kakalinguan
ing kapampangan ka king diwa at laman.

Bilang kapampangan,
atin kang amanung binie nang Bathala.
Bilang kapampangan,
dapat meng luguran ing kekang salita.
Bilang kapampangan,
ing kekang amanu sukat meng pamingua.
Bilang Kapampangan,
tungkul mung sumaup bayang misaplala.
Bilang kapampangan,
ipagmaragul mu babo ning masala.
Bilang kapampangan,
mangapampangan ka arapan ding malda..

Inia, kayanakan
E mu ipaintulut kulimlim ya kule,
Pangakapampangan,
a karing uyat mu dayang mangulate;
ing kekang kalayan
yapse ning dila mu ing buri nang yapse
e me susuku yan
maski kenu paman kabang atin kang bie;
Nung isuku me yan,
at ing amanu mu banke yang mipase,
ing kekang dangalan,
bilang kapampangan, kayagnan neng mete!

"Bahala Na"
Neng Renato B. Alzadon

Yang salitang "Bahala Na" nanu ya ta buring sabian...,
ba't yang parating laman na ning asbuk yu, kayanakan...?
Nung e ye pa lubus talus itang tune nang kalamnan
e kayu buga-bugasuk a magsalitang makanyan;
ban keta mirinan kayung ditak a pamamatyawan
king bie nang delanan Grady subukan yung manandawan,
Uling king bili nang Grady lubus na neng aintindyan
ing salitang "Bahala na" nung nanu ya kabaldugan.....

Kanitang kayanakan na anti ngeni ing edad yu
ding kaparang kayanakan inagkat deng sigarilyu
e ya sana bisang sindi, magkang atin magkanulu
at abalu nang tatang na, pasakab neng siguradu;
dapot king kapipilit da kalupang mamayintau
sinindi ya. " Bahala Na", ngana na mung mengamanu.
ing misan a "Bahala Na" meulit yang pasibayu
anga king maguing bihag ne niting makagunang bisyu.

Inyang atyu king Kolehyo detang kakaluguran na
ayagyag deng minum alak ampon sinding Marijuana
O' eya mo sana bisa uling pigaganakan na
magkulangan ya king perang gamit king pamag-aral na;
dapot kening kapipilit da ding kayang kabarkada
"Bahala na" ngana namu, mekitulad ya karela
angga king panyubukan na itang miyaliwang droga
mesira ya pag-aral.... sinira ning "Bahala Na"..!

Inyang ala neng pamayad king upahan nang tuknangan
at ala neng pamisali o isanlang kasangkapan,
kesa king muli ya bale at manyad kapatawaran
karing pengaring ginastus ban magkamit yang kabyasnan,
pinlli na ing maglayas at lito-lito king dalan
a mabibie anting pusang mangalkal keng basurahan.
at ding lalam da ding tete ilang gewa nang tudturan
"Bahala Na" ngana namu, king miras nang kapalaran.

At mika-kaluguran yang kalupa nang sulmuk-sulmuk
a tiru deng pamanyabat, pamanyamsam, pamandukut,
at potang mika-pera la yanang mumuna rang imbut
ing makasali lang agad king drogang makadayukduk;
ing metung a heringilyang liwas-liwas dang panusuk
e ra ne lilinisan man kabud da nya mu pakutkut
agyang 'tin marinat daya a karela makasamut
"Bahala Na" nganang Grady, king gamat ya pepatusuk.

At ketang bie nang makanian kanita ne akabasa
ing babaying pangayamnan a miglayas kalupa na,
at king lalam na ning tete king delumduman ning banua
ing aligwat na ning laman ya ing migbabo karela,
bistaman ing babaying yan sinabi nang pepa-una
king darala ne ing salut ning sakit a makayawa
king pangayuyut nang Grady ene ginamit mang goma
migpanyud ne mu king tula ngana namu: "Bahala na".

At misan darala'na ning king droga pamangailangan
kayabe de detang linub king Botika Ning Balayan,
at kanyan no masaluput karetang Makapalyaryan
at misaldak ya Y Grady king kilub na ning sukulan
at inyang ing kayang sala malitis na king ukuman
miyatulan yang pa-ulu king sakit nang panamdaman,
Oyan makaniyan ya anyu ing metungge pamahalan
laksang libung "Bahala Na" bayu naka apansinan.

King panga-ulu nang Grady sinubling pakakalale
itang sadya nang tetagan ning diwa na't pamibule
nung mikasikanan ya man king ban keta isakwil ne
itang drogang makayuyut a sinintang king kayang bie,
dapot ing salut nang ikua king babaying akalele
alang matampang panulu.... sentensya yang pangamate...!
Oyan ing meguing bunga na, at ngeni pupupulan ne
ning salitang "Bahala Na" ulit-ulit nang siglawe.

Ngening balu nang e maglwat mikit nala ning Guinu na
sinisyan nang anggang binit ing anggang depat nang sala,
ene buring mipalamang ing ingatan nang kaladua
a manabu king impyerno ning alan'anggang parusa,
pangaras king kakarinan a sidya ning Dios king banua
manintun yang kasigurwan kabang atyu pa ing bie na,
itang kayang kapanayan king bie na ning alan'angga
e na ne buring panalig king salitang "Bahala Na"!

Oyan, mal kung kayanakan, makanyan ya kabaldugan
ing salitang "Bahala Na" a pane yung sasambitlan,
iti...., kararaptanan yang dimut king kapamalakan
at mamunga yang e mayap karing aldo payntungulan;
ing ipakisabi ku mu bayu ye sa gamitan yan
ing bie nang delanan Grady panikwanan yeng ganakan;
uling ya inyang ati ne king arap nang kamatayan
ing salitang "Bahala Na" ene buring sambitlan man .

Panyalubung kang Mang Paeng
Agpang ning Biseru

Tara na kabalen salubungan taya
Keng kayang panyatang ing suging poeta
Keng gulut nang Mang Rey tara tuki tana
At layun tang ibie masuyung alala

Tutu yang masampat ing pamitambayan
Lalu't ing layun na masanting karasnan
Yapin ing magluid ya ing amanung sisuan
Ban e re kalingwan maldang Kapampangan

Nan ku mang tingiran keng pamiyadwangan
Nanu mang mabayat pilmi yang kakayan
Lalu't balang metung tula rang iyampang
Ing anggang agyu ra at anggang sikanan

Antimo'y Mang Paing `gyang bayu yang gising
Agad yang minatba ketang pamaglambing
Nining Mang Renatong poetang maningning
Ban sablang mamasa atin lang pagmayring

Tune yang masampat kakatlu nang bosis
Uling ing pulosa mi-ganap ya sunis
Antimong lagusgus ning agus ning batis
Neng malalam bengi keta king dalisdis

Tara na kabalen ibie ta ing suyu
Kening amanu tang buri dang igupu
Pakapalian taya ing kekatang salu
Gisingan ta'ing lugud metudtud king pusu

Koyang Arnold, Tony, Pidung, John at Rolly
Atsing Aida, Helen, Blanca, Jane at Nancy
Ariel, Otel at Tec kekong sablang wali
Pakisabing mayap agpangan yu ne'y ni

Ikong mesambitlang kabalen katotu
E nako payata manatba na kayu
Ban e ya maputut ing pulosa tamu
Keko neng suglungan ining tauling bersu

NUNG E NGENI, CAPILAN PA?
Neng EBS

Andat lumwal cu queng bale balang abac
Pane cong acaquit deng salasalungat
A pacasimangut ca reng lele dalan
Balamu kitmu lang probelamg daralan

Aldodo gewa ning Guinung Mayupaya
Cacayud la queni cacayud la queta
Ding tau balamu mistulang maquina
Alus ala na lang ditac mang paynawa

Ramdam nung ramdam, tagalan pulayan
Ca reng balang metung alang pakyalaman
Ing dugang na ning bie durut alang tucnang
Maybug macalilyu keng isip neng minsan

Iting casaquitan capilan mapupus?
Capilan macalag gamat macagapus?
Nuca rin ta caya caniti papunta?
Capilan ta caya lubus mitimawa?

Napun casabi que y Paring Berto cu
Ing caisipan na mitmung sentimyentu
Queng pilubluban na e agyung tanggapan
Ing pangalaco na quetang pipagobran

Oyni ing matsura quetang cayang cuentu
Asawa licwan ne caya e cuntentu
Nung nanu ing sangcan ilang miquibalu
Balamu natural namu ca reng tau

Alang patugut ing cangye't gulisacan
Queng mialiwaliwang tipun at aguman
Itang balang metung atin capanwalan
Ilang miquibalu quening tune dalan

Sumangid ning baryu atin miyasawa
Ing pangabyayan da ing bawal a droga
Bistaman e ustu iti daraptan da
Ban atin lang pacan quetang pamilya ra

Capilan ta caya mabulus micabus?
Caniting cabilian macalunus-lunus?
Ca reng daralanan aquit mung tibusbus
Dacal pa mu rin taung magpalimus

Iting cacaluluan quelat cabilugan
Bistaman macanyan ca cung paniwalan
Casalpantayanan e dapat calingwan
Micabus ta mu rin quening casaquitan

Mitmu yang misteryu ing bie daralanan
Dapot nung matibe'ing casalpantayanan
Quetang sepu na ning quecaba ning dalan
Atin ca pa mu rin mayap a carasnan

Salamat na rugu neng muli cu bale
Canacu atin pa mu rin manantabe
Atin man o alang pasalubung bage
Careng pamilya cu lugud da ramdam que

Nanu man balacan o bage parasan
E mu na panayan guintung caorasan
Ing daratang aldo e me panayan pa
Umpisan me " nung e ngeni capilan pa? "

Pamamuge keng Milabas, Pamanabat ketang Bukas
Tec Sanchez-Tolosa, 14 August 2006

Pagkapuri kung matalik kakung panga-Fernandino
Mapuri ya at marangal ing lahing pipumpunan ku
Manibat pa king milabas ning balen mitmung dangalan
Masikan, mika-kagiwan at tune lang mamasabal.

Ining gabun pakamalan, ing Indu kung San Fernando
Kening mabilug a bie ku yapin ya'ing inspirasyun ku
Glorya ning kayang milabas, ing masalang paintungul
Makabakas karing anak ampo kareng mangaragul.

Marakal man ing delanan, bagyu't delubyung mataram
Pibata at telakaran ing dinugpang kasakitan
Libutad ning pangawala ning pibandian ampong lugar
Matigik ing pangatalan ketang katatalakaran.

Miyalbugan tamung danum, mikutkut ta keng lahar
Digsu man mebating ngan ing king bie'ini mengapundar
Dala na mu ning sikan lub at ning lugud a masagid
Pinepe ing api pusu at keng angina e peipayid.

Kalupa mu kareng parul a nung nu ya mekilala
Misaup at misanmetung deng mayap a memalen na
Keng pangimut ampong isip, abe-abe ba rang dasan
Itang mayumung paninap, gana-gana rang tagimpan.

Balamu mo ing kandila, a keng dalumdum susulu
Magdalang pali at sala, at maglako karug salu
Makayarap keng daratang, kakatmu mang alanganin
Manakit tang pisantungan ketang napun a mebating.

Parul ya ping makasindi, mal kung balen San Fernando
Ing ngeni na patutu ning lakas lub nang mangibabo
Pagkapuri ko reng ibpa a kaya meging pamuntuk
Keng masabal dang kukuri, mibawi keng pangalugmuk.

Pupugayan ko reng pamilya ning maningning a milabas
Angkang king kasalesayan, meging guyabnan, tinabas
Ere likwan ing kuna ning kamalaya't siwala
Keni na la memanyuli, nung nu ikit ing masala.

Kabalen ko, dakal pa pin keni malyaring misulat
Ing milabas, ing daratang, pagmaragul kung masampat
Ipasiag ku, igulisak ing daya kung Fernandino
Panalangin kung ya mu rin nung mibayit pasibayu.

Pamamasyag
Ning Biseru, 30 Agosto 2006

Bustan yu pung pasyag ining panamdaman
Kening mepalyaring pamiyayaduangan
Bina kung metula't sinlag pilubluban
Karening miyampang dakal kawatasan

Mitipun lang kwentu, poesia't pulosa
At kasalesayan misulat king prosa
Pati na ring lisyun ding mestru at mestra
At baldug katayang gingkas ding poeta

Ing dating mumundap a sulu ning sisuan
Ngeni mangindat neng tala ning kabengian
Amanung mikutkut king pangakalingwan
Ngeni migising ne't tinikdo myuman!

Ngening ikit taneng mipakde't mibangun
Samantalanan ta'ing modernung panaun
E tane paburen mangulapu't laun
At layun mabaldug keng marimlang aun!

Ing maslag nang sulu itas te libutad
Maldang kapampangan miyaliwang labuad
E ta la paburen deng salasalibad
A malyaring sintang kareng mal nang palad!

Pugue kang Mang Renato Alzadon
Poeta Laureado 2006

Neng: Biseru, Setyembre 1, 2006

O suguing poeta Mamang Rey Alzadon
Babie ke kekayu mayap a kayaldon
Iyang kabyasnan yu matas ke pung lalon
Matenakan watas kaku kong babatyon

O suguing poeta ala kong kapante
Keng sipag sumulat at keng pamanake
Ing sablang beluan yu libri yung dadake
Sablang kakuyug yu ban lang miyagape

Keng myaliwang aske na ning pamanyulat
Kekayung kagiwan tune makagulat
Ing nanu mang paksang nasan yung isulat
Lisyun yung yayapse pihung makamulat

Munta man keng prosa o kaya keng rima
Deng kawatasan yu tutung makayama
Kantang makasunis at makagayuma
Bungang pipawasan ning diwa yu't pluma

Ing panalangin ku keng Dios Ibpa banua
Ing sana pakaban ing bie pigkalam na
Ban tagle yung beluan kekami papasa
Akua nang misalbag king balen Pampanga

Kalang-alangnan ming Poeta Laureado
Keni pung siping mi e ko sa mamako
Pali ning lugud yung pisyag at pepalto
Keng amanu tamu ya ing magpagato

Metung kayung payndu ning amanung sisuan
A panaligan mi ikeng kayanakan
Ala keng tigatig nanu man ing dasnan
Ikayung giya mi libutad kakewan!

Ding suging poetang migsilbing timbulan
Sinaup pegato keng amanung sisuan
Pakisuguan tala at e paimburisan
Ban ing kapampangan mye ya kapilan man!

Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary can now be odered online

for $21.95 per copy plus postage and handling

Help promote the Kapampangan language

ernieturla@yahoo.com

Visitors: 00233

Page Updated Fri Sep 15, 2006 8:09pm EDT