LIBRARY OF KAPAMPANGAN POETRY, page 36 - compiled by ERNIE C. TURLA, president, Akademya ning Kapampangan International - Languages

Table of Contents:

1. Ing Lugud Queng Indung Tibuan - Ernie C. Turla
2. Apat a Katutuan - Mar M. Franco
3. Dalit Nang Juanita - Renato b. Alzadon
4. Ing Dila at Ing Asbuk - Elpidio D. Rivera
5. Pamikit-ikit - John S. Manalili
6. My Secret Love - Renato B. Alzadon
7. Simen Keng Myamas-amas - John S. Manalili
8. A Las Flores de Baltimore - Renato B. Alzadon
9. King Talapagligtas - Renato B. Alzadon
10.Turu nang Apu - John S. Manalili
11.Ala Ku Pang Balung Lugud - John S. Manalili
12.Nanay Nene - A Tribute - Mar M. Franco

ING LUGUD QUENG INDUNG BALEN
by Ernie C. Turla - June 29, 2006

Ala nang muna pa queng balen cung tibuan
Nung ing lugud labuad ya ing pisasabian
Dapot nung atin mang lugud pang lumagpas
Ing mismung baryu cu caya que iparas

Bah, atin pa pala, ding puruc at sityu
Nu tamu magbili nung deti ala lu
Pasigui queng centru careng pusu tamu
Ing mula't pamilia, 'guiang capurit yamu!

Caibat da ngan deti, ing probincia naman
Ya ing quecatamung caulan at luguran
Cuntoru ing lugal quen yang catacbangan
Canita nia pin man ning pusu palsintan

Caibat cong alugud deting mesambitla
Canita cu pa mu abie ing queng bansa
Uling queng pusu cu, malaguat salita
Deng pa-lapit-lapit ilang mumuna pa

Pamilia at baryu, balen at probincia
Mituqui-tuqui la reti queng distancia
Manibat queng pusu palual qng marayu
Ila ring macamal canacung paglualu

At careng salita macanian mu naman
Alang lumabis pa queng Amanung Sisuan
Como quebait que queng Balen cung Tibuan
Ya ing pagmayring cu queti qng sicluban

Ing panga-tau cu queni magumpisa
Amanu at Balen sibul no ning sinta
Ilang pacalabcab queng api at baya
Ilang babie diwa, taguimpan, ligaya

Pero macanian man e quia rin calinguan
Bansang Pilipinas perlas ning aslagan
Careng anggang bansa ustung queng arapan
Mumuna yang dili iti yang catutuan

Uling ing lugud cu queca, Pilipinas
Maniampucaque neng panyatu ing labas
Samantala naman ustung pan-queti mu
Siempre ing pecamal ya pin ing Balen cu.

Macanian pang tune ing nasyunalismu
A sucat miyusuc careng anac tamu
Nung ali anti tang asan a bilasa
Neng tiwalag tala: Balen at Salita.

Sampulunan cu ne ing buri cung sabian
At yampang que careng catu-Capampangan
Balicdan yang muna'ing balen tang ibatan
Ban dasan taya ing quecatang pupuntan.

APAT A KATUTUAN
Neng: Mar M. Franco a-28 ning Hunyo 2006

Ing bie na ning tau keti king masala
Atin yang makuyad atin yang makaba
Nanu mang pigkalam na ning Mayupaya
Pasalamat tamu’t tanggapan tang kusa

Keng bie ta king yatu apat lang katutuan
E tamu alisyan nanu man ing gawan
Metung ne kareti ing kekatang KETUAN
Kadwa ya ing SAKIT, katlu KAMATAYAN

Ing tatauling dili ya ing KAYATULAN
Potang marap tana king Ginung Miglalang
Karin ta magsulit bie ta ketang napun
Bayu ta metampus keting yatu memun

Obat kaya potang tutua na’ing bili ta
Ing tune tang idad ililingad ta pa?
Nung nanu-nanu pa itang kakaskas ta
Ban lunto sagiwa’ing kekatang itsura

Ikwa ta lang disnan matas kabundukan
Keng pamagdulap tang sibul kayanakan
Ban apanatili ing santing ta’t leguan
Uling e atanggap sisiro tang ketuan

Anya sa kapatad kabang anak ta pa
Kekatang pantunan ing dalan king Igpa
Nung mikagrasya tang bie makaba-kaba
Maging asin ta sa’t sulu ding aliwa

Agyang e ta bisa metung ta puntalan
Ing metung at metung munta ya keng ketuan
Kanita ta akit kakaduang katutuan
Sakit a e tamu malyaring alisyan

Ing katawan tamu nan te mang lingapan
Ing sakit dugpa ya't e apangilagan
Nanu mang panulu mayalang kwenta ngan
Kabud pebustan ning kekata Miglalang

Anya ngeni mu man atin pang sikanan
Kekatang tuntunan matulid a dalan
Uling e alisyan ing katlung katutuan
Kekatang danasan pihung kamatayan

Ing bie kawiwilyan ya nang panagimpan
Mayap kayasalan yang kekatang daptan
Ban potang muli ne matbud tang katawan
King marimlang aun masampat ing lakwan

Kaybat ta yang likwan ing bie tang inandam
Ume tang arapan kapat a katutuan
Karin pa mabalu tauli tang kapuntan
Banwa o impyerno tauli tang santungan

Keng kalam tamung bie itamung mamili
Dalan a tuntunan, keng wanan o kayli?
Atyu keng kekatang dalan a pilinan
Ing susing mamuklat king tauling katutuan!

DALIT NANG JUANITA
Sinulat neng Renato B. Alzadon
Baltimore, Md. USA/ 2006

Minuli ya'y 'ma kung ibat Amerika
at pigastusan ne "En Grandeng" kasal ta;
yan mong kasal a yan yang pekatanda na
king ing depatan mu tatanggapan ku na
uling nanan ku man e ne misubli pa
ining sinira mung puri kung dalaga.

King altar ning Guinu, nung sinumpa ku man
sumpa yang e laus king kapanamdaman;
pamanusig ya mu king indung ibatan
ampon karing taung meki-pagkasunduan;
uling kabang bie ku e ku akalinguan
ing kaku depat mung kalapastanganan.

Wa, misan a bengi, magdili-dili ku
atin lang pintalan ding katu-bale ku;
e ku balung sabian nung nanung guewa mu
kabud na ka milub king kanakung kuartu;
ing kekang sikanan pepagbabawan mu
angga king akua mu ing buri mu kaku.

King pami-abe ta anting miyasawa
e ka bisang tikdo king sariling tud ta,
manalig na ka mu karing mipadala
kahun ampon tseking ibat Amerika;
at ing kadalasan gagamitan mo pa
king marok mung bisyu, alak ampon droga.

Ing pupusanan kung kurus ning pagsalbat
pekamabayat de ding anggang mabayat;
ing kakung katawan lunu ne king batbat
ing kakung pamisip matindi ne lamat;
ban mapda ing kakung dusang dinalamat
gili ke king kampit ing kaili kung gamat.

At mipatudtud kung atmu na kahimbing
atmu na kaniaman atmu na kasanting;
ala na ing kaplas ding kekang tampaling
ala nang gulisak a makapangakling;
ing katahimikan duyan yang malambing
sana, kapilan man, e na ku migising.

Dapot migising ku. Maibug kung managkas
king mua ku karetang kanaku miligtas;
manahimik na ku king bie alang kaplas
ginising da ku pa ban magdusang lakuas;
at misundu ya pa ining alang kabas
a kasakitan kung e na 'ta magwakas.

Dapot iniang misan, e titinapan ku,
mika-atin aus ibat kang ima ku;
karin Amerika papuntalan naku
me-opera ya pin, sakit ate kanu;
ing kapag-obra na a mabanding tau
ya mismung liningun karing papelis ku.

O' wa tilutan mung mirayu ku keka
isundu ku mu sa ing pamagpadala;
at saka ngamu pang kaku mangidikta
gawan kung agyu ku ban asopan daka;
pablasang ika man bisa yang mipunta
king mabanding labuad na ning Amerika.

Kabud kalub ku king eroplanung Jumbo
penamdaman ku king bigla kung mipasno,
inyang malale neng magpaukyat babo
balamu aku na ing sula-sulapo;
at ngakung sasabi: Salamat pu, Dios ko
ikua kung milapsu king kakung impyerno.

Inyang miras naku kening bayung labuad
ing tungkul king indu sinuyu kung agad;
inampang ko keya ding kanakung palad
binie ku ing kugud a alang katulad
kaibat ding mapilan bulan a kinusad
ikua nang sinubli ning sadya nang tingkad;

Balu mu naman king ali ku mag-obra
at ining indu ku lilingapan ke pa;
pane kang mamaus, at indat maus ka
ilang kukutang mu ding kahun at pera.
Mamerto...! Mamerto...! Nung magsalita ka,
balamu mo wari miyasawa kata....!

Aba..! kelinguan mung ing kekatang buklud
bayu ya mibuknul malwat neng mepatlud;
nung mipatangu ku tangu ya mung matbud
e ya menibatan king pusung lulugud,
at king pinyapat mu kakung e makatud
e mu sa panayan ablasan kung lugud.

Wa, padalan daka, ini siguradu
at panenayan me ing ipadala ku
papil yang guewa ning kakung Abugadu
nung nu masasabing manyad kung diborsyu;
pirman me o ali pakatandanan mu
e ra ka kayabe kening bie kung bayu...!

Inya ban e na ka kaku mamaus pa
ing bayung nomiru ali ne milista;
e mu na panayan ing ausan daka
o mablas ku kaya nung sumulat ka pa;
Uling mete naku..., nya mu mebie ku pa
ban ing bayu kung bie ene para keka....!

Maguing aral ya sa ining bie kung ini
karing anti kekang mapanyirang puri
e uling bindyan me ing pangababayi
pati na kaladua supil mu na't bandi,
Butang...! E me balu pusu ing babayi
nung nanung tenam mu pupulan meng pilmi...!

Angga na mu keni, e na ka magbanta
e na naku dasnan ning mamapi mung mua;
at nung isipan mung sampaga kung lanta
king panibayung bie miuman kung sagiwa;
ing pangadalagang kusa mung sinira
keni king marayu, malarin yang kusa.

ING DILA AT ING ASBUK
by Elpidio D. Rivera

Meninap ku misan aldo abang makagising ku.
Ini palang dila ampon asbuk miyasawa la.
Kasanting da pamiyutus. Aldo bengi mi abe la
Ala ninuman makapikawani karela.

Ing Asbuk, langutan na ing pamangan
Ing dila naman lalasan na.
Kebat dang mengan paynawa la't
magkera. Ing dila talakad ya't
magkanta tumerak mamasa.
Ing Asbuk aneng katula.

Dacal la reng mirilya.
Maglakad la ilang aduwa.
Ing bie da simpli mu
Pero malasa.

E meglambat ikit ning Asbuk
Sasakit diritak
ing danum paralaya
Nung nukarin ing gracia.

Ya nang ginawan paralan
Para keng bie da
Pangaku na ken Dila
Antabayanan ne
Mitaid la, mikaul la
Mikalugud anggang banua.

Kening bayung kasakitan
Alus ala nang pamangan
Ing dila bigla yang mengayna
Katawan na mepitna.

Gewa na ning Asbuk
Binalut ne king saku
At saka ne selikut
Para ala nang mikibalu.

Milabas ing aldo, bulan at banua
Ken tiyaga ampon sipag na
Ing Asbuk bigla yang mesigla
Meragul ya katawan
keraklan ning pamangan.

Keybat nang mengan at pepainawa
Ketang lalam bale ya migduyan
Kasara na mata at saka ne aganaka
Ing caluguran nang Dila
Ken dalumdum ya makakera.

Mebasa ya lupa ken tangis na
"Para kekatang adua ini." a na
"Oini ing pamangan. Tikdo na ka"
Kule ning Dila aliwa na
Langut na ning Asbuk ala na lasa.

PAMIKIT-IKIT

nang John S. Manalili

ing kekatamung pamikit-ikit pasibayu
mas masanting Pilipinas ta ya gawan
bang makauli na ko man pasibayu
at mikit-ikit tamung arapan.

At mipapagkumpara tamu tula at aili
kareng itsura ta mu ngeni,
ngeni a makapangan ta mu,
at aliwa pa ika tamu
ing kakanan da reng bulati.
Makapangilabut ne?
Pero ining tutu a malyari.
Inya kabang e pa malilyari,
Mikit-ikit ta na ngeni.

E ta naman makapag-reunion keng banwa
uling deng absent. dakal lang siguradu.
King impiyernu, anggiang dakal ta mu,
masakit tang mikit-ikit
uling masisilab ta ngan katawan
at e ta mu masayang mikit-ikit
uling sagu at iki. atin ta ngan.

Inya ulit-ulitan ke ing kanakung kayadwanan
Nung mikit tang pasibayu, Pilipinas ta ya gawan,
Uling nung kareng aliwa ing Pilipinas impyernu ya man,
Ing Pilipinas banwa ya mu rin kareng mikakaluguran.

My Secret Love
Neng: Renato B. Alzadon

Dapat ku pa waring keka ipagtapat
ing metung a lihim king salu mikabat...?
Ding guintung alala e la wari sapat
maniabi king bague king pusu manibat..?

Nanung sasabian da ding kanakung mata
neng pakisabian do ding mata mu sinta...?
E wari king balang pamilawayan ta
ilalarawan ku ing pamibabata....?

Nung ngara ing kimut ning metung a tau
manayabi yang miguit king libung amanu,
kase talus mu na laman na nung nanu
ning pusu kung pakang..., king lugud mu mau...?

Makanian man irug nung kekang panayan
ing sabian ku keka lihim kung sisimpan,
tuklu ku king gulis na ning kaugalyan
ume kung magtapat king kekang arapan.

King lihim ning pusu irug ko damdam ka
kapanamdaman yang keka ku ipinta:
Ibat king minunang mekapikit kata
O' Rosa ning bie ku, apalsintan daka

Karing anggang dilag ning kekatang baryu
bukud mumu Rosa ing apalsintan ku
king sintang dalise a ena magbayu
angga king tauli nang pintig ning pusu ku.

Dapot kabang atin dayang mangulate
ing keka pakamal e malayaring mate;
nung e ra ka sinta magbayu ku aske
pakabitasan mung marimla kung bangke.

Laman ning pusu ku ngening talus mu na
katumbas nang lugud pagkalam mu sana
balang misanmetung ingat tang kaladua
king sintang malabab...., lalam na ning banua.

SIMEN KENG MYAMAS-AMAS

nang John S. Manalili

Ing amanung Kapampangan, nung wari sa keng pamangan,
Makayapag ya’t manenayang anting ulam,
At anggia mang sasabian dang ditak na ing mitatagan,
Tatakam ku, lapitan ke, e na ku kailangan agkatan.

Simen keng myamas-amas ing mitatagan pa king tuyu
a atyu pa king dulang, pipanganan ding kalulu,
at itang laman a mitatagan, atsitan ke keng kuku,
bang kapurit a ulam, atin ku pang aisubu.

Namnaman ke itang kalat, pandilatan ke ing taliri,
Panyagiran ke ing lasa, akmulan keng misnang siri,
Nung nanu man ing sustansyang king karin makabili,
Lungub sana king daya ku, bang bie ning bie ku misubli

A Las Flores de Baltimore
Neng Renato B. Alzadon
Kingsville, Md June 15, 1977

Sampaga na ning Albugan, ning Baltimore, Marylandya
yang banglu yu ampon leguan pagdiwatan ning poeta;
yang banglu at leguan a yan babandian ning kayang pluma
at lululan nang maingat king album ning poesia;
at kanyang pakpak ning angin malugud nang ipadala
karin, king labuad nang beitan, king Mutya na ning Alaya
ban ding kayang kaluguran, kapatad at kabalyan na
asangap da ing samyu na ning lugud na't panalala.

Mananu sang dasnan yu la ding malda nang kayabyayan
malaut la king sigalut ning dusa't kapanamdaman,
yang magbabo king diwa na ampon kasalpantayanan
mag-ari karin ing lugud king lagyu ning kabanalan;
aduan nang sabian yu sana king agyang mirayu ya man
ing panamdam na at diwa e dinayu kapilan man
at king ubud ning pusu na e mebawas katuldik man
ing degulan ning lugud na king balen nang pakamalan.

Sulung, dalan yu bulaklak uma nang banal at sabik
at king indu nang malugud malale yu sang idantik;
ding mayintang a tula na pagkanta yong makakilik
karing bantiting metakmus kanyang alun a sasaltik,
karing maldang kabalen na kakuyug a masalpitik,
aduan nang lapitan yu la at ikaul yeng matalik;
at pagdala yong pag-asa ding king dusa maka-andik
sabian yung atin kaladuang king balyan na balik-balik.

Karin bulaklak, king dane sikatan ning aring aldo
labuad ning leguan a lingkas king dagatan makagato;
Yan ing mutyang Pilipinas, a santungan ding Malayo
ing palsintan ning banyagang paninasan nang abatyo,
at pablasang malaut ya at e ne abut atando
ikayu ngeni bulaklak ing tutubud nang dumalo,
ban ing lugud king balyan na karin ye matning ikulyo
minuan ka O' Pilipinas, at king tula magparayo.

King Talapagligtas
Neng Renato B. Alzadon
2006

King awang ning sindak kabud tindawan ke
ing siwalang payus
a anting mamaus....
asirawan ko ding madulum dang aske
ding pakakulubut,
makapangilabut
a paka- inawak a anting mamepe...
managkat, managyag
ban tuking maglayag
king dagat nang mamyus ning sigwada ning bie....

Ding malata kung tud, maibug deng isuku
ing krus ku king pago
king banang milako
ing ibibekut kung dusang milalalu...!
Ing kanakung buntuk
a mamuntuk suksuk,
tikal ne king dusa maibug neng miduku;
Nung atin kung pakpak
ume kung lipalpak
at layun magkanlung king mistikung pulu...!

King taram na barug ning maglate sindak
e na ku mibata
at ing lua ding mata
menabung antimong uran a papatak..!
"Guinu ku at Dios ko,
Dios ko at Guinu ko",
ngakung siniklaud a mipagulisak.
"sasalpantaya ku
king ikabus mu ku
king kuku ding lasip a paka-inawak...!"

King penandit aita mibubud ing sala....
dimdam kong migkanta
dinalit hosana
ding tinipang anghel a misalbag tula.
Ding paka-inawak
a kawal ning sindak
ginulut lang anting tinabi ning mala,
inia emu nanu
ing pasalamat ku
king Talapagligtas... Malam a Bathala...!

Turu nang Apu

Sinulat neng
John S. Manalili

Nung atin kang akakit,
lawen me ping maratna na;
Deng amanung sasambitlan,
dapat tapat at matulid la.
At dapat kasantingan mu
ing kekang pamamustura;
Ing masalese ing ipalto,
at e ing ugaling matsura.

Misip ka pa mung manene,
nung atin kang akakamuan;
At nung ating pamimakunu,
e ka marine mangutang.
Nung deng makitid a pamisip
karen lang aliwa sasandal,
Ika, nung bisa kang salese,
ing sarili mu ing panaligan.

Pakasalesen mu ne pin man
ing nanu mang panigobran;
Mabyasa kang mamakyabe,
lisyan mu ing kamulangan.
At kabang misuswerti ka,
dapat e ka pin manlamang,
Intindyan mu nung nanung tinud,
at ali mu ing pakinabang.

ALA KU PANG BALUNG LUGUD
by John S. Manalili

1.

Ala ku pang balung lugud a kalupa ning lugud mu
Pakamalan kung kaluguran, sulu na ning bie ku
Balang penandit a abe da ka, susuku ya ing pusu ku
E ku malyaring kumabie nung ala ka keng siping ku
Nung mirayu ka kanaku, e na ku mangisnawa,
Inya alang pamikakunung sasabian ku keka
Uling ika kabud ing papagalo king kaladwa
Wa pin rugu, o mate ku, nung irayu da ka.

2.

Ika ing timan keng lupa ku, atyu ka sabla kung sasabian.
Ing pali kilub ning pusu, malan a susulud ning katawan,
Ustung kailangan kung kumiyak, ika ing gamat a tatalnan,
Ika ing kanakung kakaulan, ing takde a sasandalan.
Ing buak mung mala seda at labi mung atmu yumu
Balang abak, ila ring mumunang isipan ku
Ing banayad a salang isaslag da reng mata mu
Atyu ya keng kakung isip, at pupupus king aldo ku

3.

Ika mu ing kakung buri, ing payung ku neng mumuran,
Ika mu ing kailangan, ing katataulian kung bubungan.
Anggiang nanu ing malyari, at anggiang nukarin pa man
Ing paninapang masalese ya ing pusu mung pakamalan
Inya salamat, O malagu, at pakamalan kung kaluguran.
At kabang-kaba keng bie ku, kaku ngan ining ablasan
Keng balang gagawan ku, keng mitmung yumu at katutwan
Uling ala ku pang balung lugud, at ala na kapilan man!

From Mang Ernie on the death of Mar Franco's beloved
mother-in-law:

Mar,

Muna yayabut ku keka ampo kang Daisy at keng mabilug
yung pamilya ing "Condolences"! Pangadi miya ing
kaladwa ning meangubye mung katwangan keng mayupayang
Dios at sana manatili ya keng kataimikan Ligaya Banwa.

Malagad mu kareng mawawala bye ing ating sumulat at
mye poesyang "eulogy" karela. Ing katwangan mu, agyang
ala na yu, metung ya kareng maswerting areti. Mekatud
yang metung a manuyang a malugud at byasang kilala
kaya. Mar, pupugayan daka kanining sinulat mung
poesyang maka-bukud para keng katwangan mung me-angu
bye. Sana apilasa nang Ysiad ing kekang masampat a panalala
kang inang na, keng kapamilatan na ning sinulat mung
menibat keng malalam nang parti ning pusu mu!

Again, my heartfelt Condolences!

NANAY NENE
(Tribute to my beloved Mother-in-Law who died July
15, 2006)
Neng: Mar M. Franco July 19, 2006

Ing nanay kung Nene nan ke mang tingiran
Keng pamakyutus na agyang kaninu man
Kapara nang tau metung la sasabyan
Ugali tibubus dalise malalam

Bistaman ala yang marakal pibandian
Matiryal a bage malyaring pagnasan
Dapot ketang bie nang lusuk katuliran
Masampat pawaga karin mayakit ngan

Wa man kalulu ya keng bage king yatu
Bage panagimpan keraklan ding tau
Ing pepamana na mal ya agyang kenu
King bie na metangal mayap yang patutu

Ngening ala na ya nan ku mang agwantan
Malamyus nang bosis kaku yang liliwan
Deng balang amanung kayang sasambitlan
Marimla lang danum babie kapasnawan

I nanay kung Nene bistaman meko ne
Bale na king banwa layun minuli ne
Lugud at ganakang kaku na pemale
Kening panimanman karin na magsale

Salamat pu Nanay keng bie yung masampat
Salamat king lugud at lingap yung tapat
Migit keng nanu man dakal pung salamat
King pamanuring yung tune yu kung anak!

Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary can now be odered online

for $21.95 per copy plus postage and handling

Help promote the Kapampangan language

ernieturla@yahoo.com

Visitors: 00145

Page Updated Thu Jul 20, 2006 1:45pm EDT