PAGE 14
Table of Contents:
1. King Utang Ku Keka - by Renato B.Alzadon
2. Pamigale Poesya - Rafael Maniago
3. Kapampangan Ku (acrostic) - Tony Pena
4. Conchita Balbarosa - Rafael Maniago
5. Akademyang Kapampangan - Rafael Maniago
6. Ing Dalit Ning Dutung - Renato B. Alzadon
7. Bale Macabacle - Arnold D. Batul
8. Pamanaya - Rafael Maniago
KING UTANG KU KEKA
by Renato B.Alzadon
Misan, ing Angel ning Guinu, dinatang ya
King kecaming baryu bebe ning aplaya,
Ding tau king baryu pepayaus nala,
Arap ning Bisitas…den, pinulung nala;
Magdala ya kanung paka-sakung pera.
Katmu yang bisitas karing daralana;
At ninuman bisang pera, den, kaya la,
Idala na ngan ing agyu nang idala.
“Mupin” ing digdag na ning Angel ning Guinu,
“Ding perang den ela pibandian ning tau;
Uling nanu pamang bague keting yatu
Bandi nangan ning Dios…inya ding pera yu
Nung gamitan yo man king tula ning lub yu,
Dapot magbalik la king minie kekayu;
‘nia nung ing dela mu apulu lang saku
Makanian la naman perang ibalik mu”.
“Ing Dios” nganing Angel “pagnasan nang tune
Ing akit nakayung misaplala king bie.
Inia ing pera mu dapat gamitan me
King ikasulung na ning kecang pagkabie.
Antimong tanaman, yan palabungan me…
Nung ustu ya lingap, gambul ampon sese,
Mayumu lang bunga ding keca na ibie
A peka galal na ning sikap mung binie”.
At kaibat, ing Angel, biklat nane kanian
Pasbul ning bisitas ning baryu kung beitan;
Makaba ing pila…niang akung mikutnan
“Apulu pung saku” ngacung tinambayan.
Apulu lang saku ding kacung pisanan
Lima pago kaili, lima pago wanan;
Aliko binili anggang eke disnan
Ing galut kung dampa libis ning palayan
Mibule-bule ku: nanu kaya ngeni
Ing sukat cung gawan karing perang deni?
Nanu tang negosyu keting yatung iti,
Ing garantisadung alang pangalugi.
Nung ali ka biasa king pamagmantini
Ding kecang pujunan kanan do ding bwitri;
At nung magbalik ku kening bie pulubi,
Paniatang ning Angel, nang sabian na niti?
Atmu na kasakit king metung a tau
Ing dimut a beluan king lakad ning yatu.
Akabyusan ke mu ing kanam a gradu
‘nia ala kung balu keng pamagnegosyu,
At mu naku kaina karas keng nomeru
Eko man abilang perang inuli ku,
Balu kung apulu la ring taliri cu
‘nia balu kung sabian apulu lang saku.
King kai-isip ku mipakde kung bigla
At apansinan ku malungkut kung kalma.
Oini, akung dili kening kacung dampa
Ala kung kasuyu king bie kung malugma.
At pablasa kaseng mangmang ku’t maluka
Balang tiliran ku, ali ko katugma.
Mecad ing tratu da ngeni manaliwa
Lalu na’t ing pera yanang magsalita.
Inia ban mitabi ing pamangulila
Yang apigampa ku ing saling pamilia.
Muna sinali kung malagung asawa
Pati na katuangan mekibayad kuna;
Sinali kung saken… mitunggalan kepa
Sinali kung bale…malualas ya mula,
At bayang milusuk ing kacung ligaya
Sinali kung anak, oita pin, adua la.
Pananese anak, eya gawang biru
Gumastus kang anti yang balding tutulu.
Paniali mong gatas…paniali mong baru.
Potang sakit lapa, makakarug salu
Ing singil ding doctor, makikipatlalu
King ketasan na ning bunduk Pinatubu...
Pablasang ing bie ra mal ya pa keng guintu,
Agyang mal ing singil bayaran mu rugu.
Kabang daragul la, daragul mu naman
Itang lalto gastus a emu alisyan.
At lalu na iniang maintun lang cabiasnan
Inigut lang pera king kaili at wanan.
At uling ala ping patad ing gastusan
Ding pera na ning Dios ikua rang megisan.
Agya sang kusing mu ala nang mitagan
Ban maguing kambil na ning bie kung menuban.
Nung kapilan naman ala nakung pera
Karing yapa datang ing Angel ning banua.
Bagting ning kampana ipamalita na
Arap ning bisistas…Angel manaya ya!
Kanian ku migising..mibangun king kama,
Ulining dine ku salikut ku sana.
Iniang kusutan ko ding kanakung mata,
Kacung apialas…maninap ku pala.
Iniang balikdan ke ing mutyang kebuklud
oita ketang kama maniaman ya tudtud.
O! tutu pin pala ‘tin kacu linugud
Ena anti iniang dili kung magbukud.
At iniang tando ku ikit ku no cabud
Detang aduang kotsi kilub na ning bakud
Ken ku apialas grasya nang binubud
King maluka kung bie ning Dios a malugud
Bisni ke ing kuartu ra ding kacung anac
Maniaman la tudtud…alang malit sindac.
O! era na takman pait na at salpac
Ning bie ning maluka nung nu ku tinalmac.
King mabanding yatu karing la misapuac
Nung nu ing kalayan maslag ya’t busilac
Keni, timawa lang guyapgap, lipacpac
King banua nang asul ‘niang aldo masaspac.
Ding adua kung anak, cabang lalon kula
Mebalag ining lua caring kacung mata.
Kacung apialas itang degulan na
Ning utang ku king Dios… king grasyang binie na.
“Dios ko” ngacu,”Dios ko, oren lawan mula
Ding binie mu kacung miguit pa keng pera.
Guinu, angga man king mapda ku inawa
Eku makabayad king utang ku keca.
PAMIGALE POESYA
by Rafael Maniago
Masampat ing pamigale, nung ing poeta biasa ya;
Panamdama' nong ustu, ding amanung sasabyan' na.
Anya kailangan ing poema, king tawli miririma la,
At ustu la pa king bilang, alang katelung miyapsa.
Abalu me ing bayu-bayu, nung e sadyang migagale;
Mataram la king balugbug, detang amanu nang yapse.
Mitatapikuk la bilang, ela kasi ugne-ugne,
Anya detang makiramdam, maka-kulurut la kile.
Ing pamigale poesya, ibuklat meng kekang pusu;
Isara mo ring mata mu, nung kailangan pati yatu!
Ing kabud mung panamdaman, ding amanu ilang sentru,
King pusu mung mabye kabag, bie lang lulwal king
labi mu.
Balang alduk mu king angin, pagisnawa yang malalam;
Pakakalale mong 'yagkas, neng ing tema kalungkutan.
Lalu na keng sintang bigu, sintang mete king ugnayan,
Ita sa'ng mipakyak la, detang keka makiramdam.
Ngeni! Dapot mong ibuklat! Ding balugbug da ring
malda,
Nung kailangan manga-klingan, king bosis mung misnang
sigla!
Ding manenaya king watas mu, nung king Dios la
mikasala
Ibaling mu king sarili, pamaglinis king kaladwa.
Nung ing tema masaya ya, dapat kang mamye tula;
Paslagan me itang aldo, bulan, batwin matda la pa;
Ing banglu da retang rosas,pasabugan mu karela!
Ing agus ketang batis, anti la mong pagtumayla.
Nung ing pamigale poesya, malabug ya kapupuntan;
Kailangan pa'ing pamagsane, balik-balikan yang basan;
Umpisan ya king ma-ba-gal at pasika'nang pasikan!
Nung ali lalu yang mate, ing amanung Kapampangan!
KAPAMPANGAN KU
by Tony M. Pena
K apampangan ku angga keng kapilan man
A manu kung siswan yagkas keng masikan
P usu ku't kaladwa keka makalukub
A be-abe kata maski king salubsub
M alulam, kalaldo nanu man ing lungub
P ampanga, balen ko, buri ku tikdo ka
A dwan ku king Ginu isalilung naka
N anu ya man lagyu ing bagyung dumugpa
G anakan mu namu metung mu ing adwan
A li ka mamako, e muku lalakwan
N anu mang malyari matalik kawulan.
K akung pamalsinta keka e magbayu
U ling aku ika metung kata lagyu!
"CONCHITA BALBAROSA"
by an anonymous author
contributed by Rafael Maniago
I Conchita Balbarosa pamilugan ya katawan;
Uling iti pengagli re, kabilugan ya ing bulan.
Nung ding mapundat nang mata, ilang kekang atangalan,
Maging nanu ka mang lubus, ausa' na ning kamatayan.
Tibuk pa ing kekang pusu, ing mapaling kapalsintan.
Ating matikding lalaki, kapatad nang Valentino.
Pisa' nang alang pilatan, balitang Ramon Navarro.
Kabalitan e pangutang, antimo I Cortez Ricardo.
King liksi at tetagan, kalili ng Eddie Polo.
Marangal keng pakilala, I Ricardong palikero.
Misan a kayaldawan, migmayun yang mariposa;
King ardin nang ketuknangan, nitang malagung Conchita.
Mekabulad ing meramdam, meliswas ya ing dalaga.
Makanian ya I Conching, iniang kang Carding mimwa ya!
"Ricardo! Oren deng pasbul makabuklat la;
Ngeni mu rin mabating ka! Ding taung alang daya lupa,
At taung paliwas, kailangan ali ku la.
Nanu pang buri mu keti, ngeni mu rin mabating ka!"
Makalunus ya panaske, lalaking e mekatutul;
Karing amanung mangataram, minyagid king keang butul.
Makasindak yang akakit, banayad yang miyukul-ukul,
Aniang anggang akwa nang miras, ketang makabuklat a pasbul.
Pilan pa mung kalakbangan, keng panlual na ning lalaki.
Kagulutan atin yang dimdam, swalang marimlang babai.
"Carding bandi kakung sinta, Carding, Carding `meka keni.
Magbalik kang pasibayu, uling kaku mal kang dili."
"Taksil ku ampong paliwas, tau kung alang marine!
Ubingan kung e patawak, keti bale eku bage!
Ibili mu ku Conchita, kanaku man melasak ne!
Ing kwadru na ning panirug!" Tinulak ne ing babai!
Itang keang pangabigla, nitang malagung Conchita.
Miyugse ya lele pasbul, at mitdas ya ing kanwan na!
Kabud panakit nang Ricardo, sasagese ing daya na!
Siklulu ne at kindungan, anting anak menangis ya!
"Conching bandi, eku nasang kekang panasakitan.
Uling kabalwan ku Conching, ing dalise tang pakamal."
Kabang pagtumayla ne, panuma' no reng ulunan.
Ali pala maninap ya mu, I Ricardong alimpungatan.
*************************************************
Ing mumuna kung poesya keng Akademya, 1997 inyang
migbakasyun la keni LA, I Josie ampo I Kong Ben.
Sinabi na, "Raf gawa na ka mong poesya uling meging
manimunu naku ning Akademyang Kapampangan, asabi mu
kanita migagale kong poesya keng istasyun radyu
Angeles City ikong Jose Gallardo".
Mika ispirasyun ku lalung maglalang poema. - Paeng
**************************************************
AKADEMYANG KAPAMPANGAN
by Rafael Maniago
Ing mipatudtud kung diwa, mekalbit ya at migising;
Ding amanung mengalawang, ding salitang pakasilid,
Pasibayu lang minyilad, ketang kintab da't luningning.
Maliswas la't maligaga para milwal la king sunis!
O! Akademyang Kapampangan, daragundung kang dinatang!
Bulkan ka waring memakbung a tinakap king katawan;
Durugang kang anting lahar, kening bie ku makalantang.
Mapali kang mibabaya, Akademyang Kapampangan!
Maski nuku'man mipadpad, ing panga-Kapampangan ku;
Makakintal ne king isip, at mabilug kung pangatau.
Makasamut na king daya, kening daya kung malutu,
Ene malyaring mabura, mapupus ya man ing yatu!
Karakal da ring amano. Ba't karakal a salita?
Ing amanung Kapampangan, peka-manyaman ya lasa.
Pataktakan ya kabanglu a eme man akompara,
King ardi' na ning Parnaso, karing dakal a sampaga!
Neng misan mibubule ku, kukutang ku keng sarili;
Kening kanakung kabilyan, anti ku mong makalili.
Bisa kung mapse amanu , salita ping makawili,
Dapot bantulut ya'ing isip, king kealan manatili.
Akademyang Kapampangan! Tiglungan me ining bie ku;
Kabud asaganan daka, siniping ku king lele mu,
Tutuki kung alang patna, king sala mung makasilo.
Maslag kang antimong aldo at batis ka king kalino!
Ngening a-umpisan ku ne ing sibul mu a mamagus;
Ding amanung ugne-ugne,manyalimbayan lang lubus.
Mikakametung la tonu, king pusu ku mangulaput!
Maglapo king diwa ku, uran waring lalagusgus.
Ba! Kaligaya na pala at kalwalas ing panamdam;
Neng ding lira ampong bersu, mirima la at miyagpang.
Ding amanu melalam la, anting talaga mu naman,
Mipasno kang makatakman, atin la ngan kabaldugan!
Ing amanung Kapampngan, eke malyaring paglibe;
Sabyan mu nang libung gintu, perlas, pilak, batung tune
Nanu la mo reng kikislap? Palamuti la mung bage.
Kapampangan ing lahi ku, Kapampangan kata abe!
ING DALIT NING DUTUNG
Neng: Renato B. Alzadon
Dinatang ing dimla. Mengari kung dutung
A pakakalale mamako salilung;
Ining malimpuyut a angin a bibiung
Paglaputan no ding maputla kung bulung;
At ing kakung aldo lalon keng dudulung,
Magpampan king bunduk nung nuya magkanlung;
King panga-ungle ku dili kung bubulung:
?Sasalpantaya ku king kaku Miniaklung.?
Limbug ne ing aldo. King keralumduman
Ikit kong kinislap ding sulung paritan;
King pangarate ku king kakung pagkeran
Dutung kung mipase bigbugan ning uran;
Babad ya king pawas ing kakung katawan
Bistaman ing dimla mangutkut king laman;
At daramdaman ko ding mibubulungan
King banyagang dila o salitang dayuan.
Ena man melambat ing banyagang dila
Tinabi ning kantang kipnuan king upaya;
At itang magkantang malambing siwala
Ya ing mal kung indung kaku magtumaila;
At kaibat ning kanta itang mal kung ibpa
Ya ing mengi-gale poesiang pikudta;
O! wa, kasampat na, dala keng miragsa
Ing pakamalan kung sisuan a salita.
Biglang menajimik. Ing sabla migdatun;
Tinuknang ing angin a mamius manugun;
Ing uran, selisian ning payapang ambun;
King dagat, maniaman a tudtud ing alun;
Mipda no musika detang maglimayun,
Mipda no plegarias ding pusung magmalun?
Dutung kung siniklod? minuma king gabun
Nung nuku menibat? nung nu ku matambun.
Ketang maninyud kung melipang a male
Gagato antimo yang mepakling dangwe;
Ing nandin dimdam kung siguk a manene
Meguing sambitan ya't matning tagulele?
"Oyan, balen Capas ing anak mung tune
Ing pagmaragul mung Poeta mete ne
O, ninu pa ngening sumulat, migale
Kapurian king Ibpa king grasya nang babie.?"
"Nung abasa yula ding kasulatan na,
King lagyu na ning Dios babie lang ligaya;
Pablasang king balang grasyang tanggapan na
Ing pasalamat na susukdul king banua;
Dapot ing lalu pang makayama-yama
Sinulat no deti king amanung mana;
Ban nung atin iyas karing kalamnan na
Ding kapatad, ilang manakit mumuna."
Ding makapaligid, mangadi no kanian,
Aku king bili ku mangadi ku naman,
Aduan ku king ibpa dinan neng sikanan
Ing matbud kung pusung biglang misalunan;
"Dios ko at Guinu ko, o nanan meng kunan
Salunan kung pusu, daya yamut laman?
Wari't paintulut mung mibawi ya't sikan
Ing balang pintig na kasalpantayanan!?
"King bale mu Guinu" king matas a banua
Aldo o bengi man mipaligayan ka;
Ngening ati no ken ding Santo at Santa
Nanan me pa Guinu ing kakung kaladua?
Dapot keti sulip, ditak lang Poeta
Ding king mal mung lagyu pupuri?t sasamba;
Inia paintulut mung sikan kupa sana
King barakang samban king kakung poesia?.
At kanita murin, dimdam kung melaput
Ing aguing babagwang kaku mengulaput,
At inyang milaya ku king pangasaput
Dimdam keng minawa ing salung mepuput;
Ining mainang daya, migising, kinimut?
Pitabi-tabi na ing sinagkang lumut;
Wari sa keng dutung, karing kakung yamut
Minagus ing sibul a nandin migkaimut.
Ding nandin mangadi anti lang migpampan,
Ing banyagang dila dimdam kune naman;
King panintindi ku karelang sasabian
Menagumpe la king karelang depatan;
Mapilan mung aldo ing kakung panayan,
At nung ala murin lunto kasangkanan
Lumual naku't muli king kakung tuknangan.
Ban karin paimawi at magpakasikan.
King kakung tuknangan dakal lang saguli
Ding meko linabas bayu ku mibawi;
Mapilan pang dalo 'nyang aldo mapali
Ing gilas ning diwa dinatang, sinubli;
Maintun lang paniulat ding kakung taliri
Sabik lang migale ding kanakung labi;
Ban king kawatasan idalit kung matni
Malugud ya ing Dios karing kayang sapni.
Ing diwang poeta ing aldo migkanlung
Mispak ya't minukiat king bayung tungatung;
Ing dalit-pangadi ning pusung daralung
Dela na ning angin karing balang bubung;
Ing dalit a pagas ngeni ene bulung
Kasing katni ne ning kampanang mepaktung?
King bayang maramdam ing Dalit Ning Dutung:
"Sasalpantaya ku king kaku Miniaklung."
BALE MACABACLE
by Arnold D. Batul
Queng cacung pangaiatna / o’t icua cung tinulu lua,
Uling pane masasambitla / ing caluguran cung salita.
Mangataric a amanu / iaiapse da reng cabalen cu,
Quening Academiang Capampangan/ masinup cung pipagaralan.
Cabuclat na ning masala / ala nacung pagtumaila,
Nune ing caligaga cunang mamasa / careng papasquil dang miaaliua.
Atin nang macatula’t macapagaga / mecad macasora / acacua cung
mangapatunganga,
Uling ing cacablas a siuala / suging Capampangan a palsintan cu iata.
Capampangan cung bina / pagmaragul cu caring sabla,
Piblas cu’t panascad / aquit mung agad / Capampangan cu pugad.
Pamangan cung maniaman / lutu ng Indu cung liguran,
Mangasungasub dang takman / dening sabla-sablang e Capampangan.
Sasio cung pusu’t daraia / uling ing sisuan cung salita / curap-curap nia sala.
Quen nang mismung Indu cung Tibuan / amanu cung sisuan ede man pisasabian.
Ngeni cu apigunam-gunaman / nung sanu ing pecamaniaman,
Iapin ing siuala / ning sepu ning cacung dila / Capampangan iang bina.
Tugun-tugun tamung bale / ala lang male dening catubale,
Iacu’t, Ica qui’lual macalaue / quening bale ume neng mibacle.
O! Academiang Capampangan / canacung pupugaian
Panasias naca / ning apat nang suluc / ning metung a balayan.
Sibul naca ning catalaruan / pugad naca ding manamdaman,
Niting Amanung Sisuan / mamuiutputan meng lilingapan.
Cacabug cung pusu / Ica ing capaldan,
Duldul iang cacablas / angga qng babo tatalangan.
Isulung mu! Isulung mu!
O! Academiang Capampangan / masinup cung pipagaralan.
E mu paintulutang sagpangan nacu / niting catagalugan,
Uling burian cupa ing paimate / nung queca Sisuan cu miuale.
Macasacmal cung pusung lulua,
Sisuan cung salita / lalbug iang antimong bula.
Dati ecu macaiatna / istung casabi co deng aliwa salita,
Uling ing masasambitla / aliua ing pamaglugud queng sisuan cu iata.
Ngeni macatiman cu’t macaiatna,
Uling emu pala iacu / ing macasacmal a pusung lulua.
Queni centru ning casinupan maca Capampangan,
Mibaslag la queng panimanman / dening calupa cu capanamdaman.
Micaladuan cu bie / quening asaglap cung dalise
Niting Academia O! Academia queca macasalale.
Aslagan mu que ngan / queng quecang catapatan,
Ban iting macabacle tamung bale mitulid ya’t talacad matibe.
PAMANAYA
by Rafael Maniago
Abak a maranun, migising ku kabud;
Marimlang panamdam, kaku makadurut.
Lagusgus ning uran, bubulus a danum,
Kakung kayantabe, dimla at kilabut!
Magdili-dili ku, ngening salukuyan;
Malungkut kung bina, ngakung mangundiman.
Kabangal ning pusu, tane yang migpasyal,
King aliwang bansa, laut kalawakan.
Nanu ing gawan ku, nune mangulabe;
Karening amanung kakung yugne-ugne.
Buknul ko't panali, saka ko pamili,
Karing balang sukad, saka ko itungi!
Ba! Mipasno kung bina, king balang penandit;
Lalabas ing oras, eku apapansin.
King balang minutu at king balang saglit,
Milibayan yumu, ing dating mapayit!
Neng ing kakung sinta, alayu siping ku;
Pati ing panaun, makirame kaku.
Ing patak ning uran, kaku ping kasulu,
Ing kule ning banwa, ing aslag, alayu!
Samaga king ardin, mabasa la tangke;
Malabug ing kintab a dating makule.
Manaya la naman, karela sesese,
Akit mu ing aske, ing lungkut at lumbe!
Sabi ku king rosas, eka binang maynip;
Apo ika rosal ditak nang penandit.
Manaya ta'ng bagya,manaya tang pilit,
Gawa ta'ng poesya, ing oras misulit!
E wari ing lugud, ala yang katumbas;
Eme apaglibe, gintu man at perlas.
Eme atarukan ing lalam ning dagat,
Ding batwin king banwa, makanyan la katas!
Makanyan kasagid ing lugud ku kea;
Ning babaing mutya, lagyu na Violeta.
Kabangal ning pusu, pati na kaladwa,
Pisanmetung wari, king busal ning sinta!
Catalangan Cang Tatang
by Arnold D. Batul
O! Tatang ming / alang pacundang,
Queng nanu man masucsuc mung dalan / a lebasnan.
Galudgud nang Indu mi’ng / mayumu mung palsintan,
Asias at sibul / ning quequeng pangaragul.
O Tatang! / Eku pa quelinguan,
Ing belasbas mung lugud / macalate mabilug pangatauan.
Licuan mucu man / at minuli na qng quecang cutcutan,
Pagmasusian cung tuquian / ing quecang cabilin-bilinan.
Luguran me ing para mung Tau / ngamung menamanu,
E me panampalasan / ing pusu ng Indu mung ibatan.
Balamu napun pamu / ining inapse mung aini canacu,
Yng sepu ning dila mu / mipnu iang Capampangan a iumu.
Bigla cung aganaca / queng panimanman cung menariua,
Tatangaban mung sabo liga / bias iatang bacang bucal-bucal qng tula.
Pacarungut qng dulang / anac mung cacung panimunan,
Pacatamiming panenayan / ing sabo ligang tictac qng niaman.
Dios co! Dios Co! / Cuculasio quilub ning puso co,
Macasilo lugud dinuang mo / queng Tatang cung Joe pemalaguan queti yato.
Salamat Pu cang Tatang / Ibpang mipnung tapang,
Mabagsic ia man datang / Prinsipi ne man quing kapanupaian.
Mangalapad nang tacde / cang Indu cu magsale,
Queng guisalan nang aldoldo pamibiebie / careng pago na macasable.
Lugud bina ing dinaque / niting Tatang cung meangubie
Quening pusu macalate / suging lugud tune tagumpe.
Memucsing laman / qng pago mu’t tacde
Macapulaput malumane / carening pago cung lipit pa male.
Balamu napun mu pa inapse / pamanulid mung dalan cung mibabacle,
Quinablas qui’lual mung labi / pangainipan mung Tatang naku munaman bili.
For the next page, click:
http://maxpages.com/poecia/poecia15 |