About this Site
Create your own website today!
Update your website
Vote for this Site
Visit My Chat Room
Popular Popups
Jukebox
Message Board
Classified Ads
Statistics
Refer This Site
To A Friend
Home

gloria
academy
international
watas
languages
chapter2
chapter3
chapter4
chapter5
chapter6
chapter7
chapter8
chapter9
chapter10
chapter11
chapter12
chapter13
chapter14
chapter15
epilogue
anecdote
version




KULE YANG DAYA ING BANUA, CHAPTER IX
By Renato B. Alzadon


  NEW! Poetry and Doll Maker with Galleries!     [Learn About Our Ecommerce]
Graphics Gallery!

Ing pustu na ning kapitan, pustu yang Kung Fu. Ing pustu nang Ronaldo, pustu yang Taekwondo. Balang kimut ning katawan da maingat at maliksi. Mipamalantik la pamu. Kaibat, lulutuk no ding sipa!

--Kiyap!!!!
--Ngiyawng!!!
--Kiyap...kiyaaaah---
--Ngiawwwng .....
--Kiyahhhh...

Balamu wari miyarap la naman di Bruce Lee at Chuck Norris. King samula ginamit lang bitis. Masikan ya king babo ing Kapitan, sisyuk la ding spinning flying kick. Masikan ya sipa Y Ronaldo, mamaltuk la ding kayang tornado runhouse at 360 back-kick. Iniang mapagal no bitis ginamit nalang gamat. Misasaguan na la mung balamu usa. Matibe ya ing Kapitan, balamu batu ya naman king katatag. Masanting yang sagka at manginlag Y Ronaldo at maki tetagan ya naman uling sane ya keng obrang mabayat. Penandit pa ing labanan minuli ne king batbatan, angga king gulung-gulung no king burak.

Buri na nong tuknang Rosalina.

--Ustu na! Ustu na yan!

Ginauk neng Rosalina ing baril a kesa na nandin. Pepamakbung yang mekatadua king babo. Memalikid la ding mikukusutan king burak.

--Nung eko pa tuknang magpamakbung ku pa, balang datang deng Pulis. Ustu na yan.

Pasibayu, migpamakbung yang mekatadua. Tinuknang no man pin ding milalamutakan king burak. Susunga la king pagal. Pamikawani da babala ya ing Kapitan.

--Eka ta pa yari abe, kailangan isundu te ini, keng aliwang aldo!
--Ikang bala, Kapitan.
--Keng tutuki, ikata mung adua.
--Panayan ke ing aldo ita.
--Magsane nakang ustu. Keng tutuki, bilianan dakang alang lunus.
--Halatadu naman king ala kang lunus. Pati babayi panasakitan mung alang lunus!

Tinaid na neng Maggie Y Ronaldo, pota misalpukan no na naman. Kinangua yang twalya king kotsi at lininis ne lupa. Kabang Y Maggie dirinan neng sapin ing kotsi na bayang e kumatmung burak, ding sundalus meko nala, kayabe re Y Rosalina.

Y Maggie yanang migmanehung pauli. Kabang dalan ala yang patugut kakatak. Paulit-ulit na mu ing sasabian na, pero eya tinuknang a balungus.

--Sinabi ku na kekang eka makialam, masias ka buntuk. O' nanu mong apala mu kanian? Ing lalto magpakabayani ka para king asawa ning Kapitan. Siguradung isipan na kanian king korsunada me ing asawa na. Oba't makanian ka? Eka makiramdam keng sasabian ku. Alimbawa mo keng pamilaban yu simbut mune ing Kapitan, ela mo kaya kimut detang tauhan na at bugbugan daka karin? Metung pa, emo kaya mitanam sakit alub ing Kapitan ban manablas ya keka misan a aldo. Ot emu pakibalak ing makanian. Kabud naka makipate, emu na isipan man king ing kalaban mu sadya neng makamate.

Tahimik ya mu Y Ronaldo.

-- Ika, atin ka waring balu keng patayan? Kabud naka paisubung makanian!

Angga king miras la king arap na ning Greenery kakatak ya pa mu rin. Katuknang na ning kotsi, kinuldas ya Y Ronaldo. Kinuldas ya naman Y Maggie.

-- Kailangan malawe ing kekang sugat. Karas mu bale mandilu ka. Kaibat lon ku nung nanung masakit king katawan mu. Pota kailangan kang idala king Hospital.
--Ali na Maggie, sumulung naka. Ala kung pile, at ala kung malalam a sugat. Inia sige na. Dakal a salamat na mu.
--Lon da naka, aku nang sasaup ika pang mag maragul. Onung eku mu Nurse, magprisinta ku wari.
--Wa, balu ku nang Nurse ka, pero masalese na ku man. Nung atin kung lunto panamdaman, palawe ku.
--O'sige napen, bahala ka king bie mu.

At mebating ne Y Maggie.

Panga-abak, anti ing sadya, minaus ne naman Y Maggie.

--Hello, Kingsville Greenery.
--Ron, Y Maggie, ini.
--Balu ku na, patipa naku.
--Aliwa yan. Kukomustan ku mu ing bili mu.
--Masalese naman, ala kang dapat ganakan.
--Nung magsilbi ka, buri dakang agkatan tuking manatad karing munta king Bahamas?
--Ena ku pamu tutuki ngeni. Ken nang pasibayu.
--Ika naman, sige na. Ika nang magmanehu.
--Eku makatuki, atin kung panayan.
--Panayan me ing aus nang Rosalina?
--Makanian na pin. .
--Aintindian ku. Nabengi pin, keni ya metudtud. Minaus ya Pilipinas, at pangutang ne Y Merlita. Atin ya pa pin panayan a aus.
--Aku naman, panenayan ku ing aus na.
--O dale, nung eka mituki ngeni, ken naman dumakit, siguru mituki na kaman, neh?
--Lawan ku. Salamat keng aus mu.
--Yapin, pala Ron, ekata tinud king Lottery. Sali tanang pasibayung ticket. neh.
--Lawan ku. Salamat pasibayu keng aus mu.

At beba dala ding teleponu.

Tinipa ne Y Ronaldo. Potang bandang alas dyes ne magalmusal. Kailangan maputut la ding bulaklak uling ela meputut napun. Tinais ne ing lasetas, kaibat, tiglusan nala ding Snap Dragon. Kabang mamutut ya aganaka ne Y Maggie. Ken mong lub na:

-- Dimalas ya ing babaying ini. Nung eke akilala, eke akabunggu ing Kapitan. Masanting ata, dumayu na kung bagya keya.

Nung ena man pin karimalasan, kanian ya pa masugat. Tinaglus ya ing lasetas king tindaragul na. Minta ya king banyu lalawe yang panulu. Nung ena man pin talagang karimalasan obat ala ya palang laman ing medecine cabinet. Mepilit yang menik babo. Kabang titipa ya nganang mangaku:

--Pakatanda-tandanan ke ing milyaring ini. Ining pangasugat kung ini atin buring sabian.

Tutu ya kaya ing isipan nang Ronaldo? Itang pangasugat na kaya metung yang sinyal na ning e masanting a kapalaran? Ing daratang a panaun ya mu ing makasabi. Sindu nang Ronaldo ing pamamutut sampaga.


Milabas ya ing pepatingapun. King tuknangan nang Ronaldo, panenayan ne ing aus nang Rosalina. Oitang atyu ketang sala. Bayang e mainip, kalbit-kalbitan ne ing kayang guitara. Penandit pa, mipapate na ing dulum at sala. Maibug neng maniambut ing silim.

King bale ra ding Magtalon oitang king kusina Y Rosalina. Ya mung dili na, ding anak atilu babo, magaral la. Y Blady epa minuli. Ding Magtalon inatad nong Maggie king Airport. Maibug neng damputan ing teleponu baneng ausan Y Ronaldo, dapot mikakunu ya. Atin miyaliwang bague sasalibusub king kaisipan na--- ing dulum at sala mipapate mu naman. Mumuna ne Y Merlita:

--Merlita, kariria ku keka. Mayap ka pa, atin Ronaldong migaganaka keka king aldo at bengi. Kasampat na mekad ning atin kapalsinta. Kaniaman na mekad pilalasan potang balikan naka ning kekang kasuyu at isukul nakang mipnung lugud king talik ning kayang kaul. Mayap kapa, malyaring meng apilasa ing niaman na ning malsinta at palsintan, ena kalupa kung eke man balu nung nanu ya ing sinta, uling ing balu ku mu, ing mamintu king kautusan a manibat king kakung metunggue asawa. Mamintu ku mu...pati na uma ku kaya kapamintuan...kapamintuan king utus na at....king utus ning lipunan!

At sinulud ya king isip na Y Ronaldo. Karing labi na memialungan ing saguiwang timan.

--Ronald! Ronald! Salamat keka! Salamat keka banyagang katipan ning kakung pisan. King dimut a saguli penamdaman ke ing niaman na ning atin metung a magmasakit. Birian mu pang ikang manasakit emu sa aku. Ita...atmu na kaniaman pilalasan ku.

Buri nong sabian ding amanung deta kang Ronaldo. Dimput ne ing teleponu. Dapot...binalik neng pasibayu. Kinua ne ing makapal nang imalan at linual ya king dalan. Mematyawan ya king abut ning keyang panimanman. Ala yang ikit a daratang a saken a pamunta king Kingsville Village. Alayu pa Y Blady. Memirapal yang mibalik. At king pamamirapal nang mibalik ban ausan ne Y Ronaldo, akalinguan neng sinusi ing pasbul.

Inaus ne pin Y Ronaldo.

--Hello, Kingsville Greenery, Ronald speaking.
--Ron, Y Rose ini. O' komusta.
--Mayap naman. O' ika, komusta naka? Ing lupa mu...ene man ...
--Ali ne man menuling...
--Obat makanian ya? Pane na kang panasakitan?
--Ustung e mituran a buri, makanian ya. Selosu yang masyadu. Nung abalu nang kasabi daka kanini, siguradu yang mimua.
--O'bat epa mimumua...alayu wari ken ngeni?
--Alayu. Beba daku mu keni nabengi, kaibat meko no na naman. Ikami mu deng anak kanini. Yapin pala, pasensya naka kaku ,neh. King uli ku mitalamitam ka pa.
--Ika naman. Emu naman kasalanan. Akung pagpasensya mu uling akung mapali buntuk king kalokuan a guewa na ning kapatad nang Merlita.
--Wa pin neh. Ena man ustu ing guewa na. Siguru naman, ustung abalu nang Merlita ing tutung milyari, nung atin yamang tabug keka milako. Panikuanan kung miras keya ing apisabi tamu.
--Atin nakang balita?
--Minaus ku kareng pisan ku karin, kauli tamu napun. Pakibaluan ku pin nung atyu pa Y Mer king tuknangan da Angeles, at nung nanung nomiru na ning teleponu ra.
--Nanung sasabian da?
--Sabi da king dela de Hospital Menila ing asawa ning Amerikanu. Balamu makatuknang la Menila ngeni.
--Balu mu nung nula karin makatuknang ? Ikua me ing phone number da?
--Alike pa. Kabud ikua ke, ausan ke banang abalu ing guewa na ning wali na. At syempre, ibie ke ing nomiru na keka ba meng akasabi.

King sampat ning pamipagsalita ra, ena amalayan Rosalina king ati ne pala Y Blady. Mebigla ne mu iniang damdaman neng magsalita king gugulatan na.
--Ninung kasabi mu?

Y Ronaldo king kangatbang kawad yang mebigla. Anti nemong ikit menimutla Y Rosalina. Ing panalangin na namu king sana rugu ene panasakitan.

--Y Ron. pakibaluan ne nung nukarin ya Y Merlita, itang pisan kung girlfriend na.
--Nanung sabi mu kaya.
--Eke pa yaring misasabi, dinatang ka pin.
--O sige pupusan yu na ing pamisabi yu.

At misabi la pin pasibayu.

--Hello, Ron.
--Rose, nuya karin Y Mer, makananu keng akasabi.
--Ala nala kanu Angeles. Dela de Menila ing masakit.
--Nukarin king Menila? Nanung Hospital? Kapilan de dela?
--Eku pa balung sabian. Atin ku pang panayan a aus.

Dimdam neng migsalitang Ron ing Kapitan.

--Rose, kaku ne ing telepono, akung makisabi kang Ron.
--Saguli mu Ron, buri naka kanung akasabing Blady.

At dimdam neng Ron ing bosis ning Kapitan.

--O' Pare, atin ka palang problema. Pambihira na kaman, ot keng babayi ka pamu pasaup; nanung balu na nini?
--Pasensya, Pare, apangabalanan ke Y Rosa. Komo pisan neng Merlita, mamag-asa ku mong pota asaupan naku bakeng abalu nung nuya karin.
-- E makanian ing amanuan ku, Pare. Ing buri kung sabian, ken kung militar, yang obra ku yan. Karas keng pamanintun tau, ken ku magaling.
--Wa pin, neh. Milako king lub king ken ka palang Militar.
--Ing masanting Pare, munta ka ngeni keni kari Atsing Cel. Dinan mu kung mapilan a inpormasyun tungkul kang Merlita. Pare, king lub na ning kapitnang oras, abalu mu nung nanung buri mung abalu.
--Wa pin, neh. Ala pin malagwang makasaup kanaku nune ika. Munta na ku ken ngeni murin.

Memilagwa neng tinipa Y Ronaldo. Penandit mu lilimpad ne king belasan a dalan ing Pick-up truck nang Chevy. Kabang dalan yang agaganaka na Y Merlita. Kakarug ya salu a magkang ing balitang tanggapan na king lub na ning kapitnang oras e masanting. Uling ing pamisip na atyu kang Merlita, miwaglit king diwa na king napun pa mu akalamutakan ne king burak ing Kapitan, at ena na genaka man king malyaring inapanan ne mu ning Kapitan bayang masilu king guewa nang bitag.


To go to the next chapter, click:
http://maxpages.com/library/chapter10

To go to the previous chapter, click:
http://maxpages.com/library/chapter8

ERNIE C. TURLA, president, Akademya ning Kapampangan Int'l.


Sign Guestbook

View Guestbook

The Classic Kapampangan Dictionary by Ernie Turla
may now be ordered online for $20.99 per copy.
It's a collector's item and a fine conversation piece!
Buy it now while it is still available.
It will be a sign of your love to your native tongue!

eiturla@aol.com

Domain Lookup
         www..
Get www.yourdomainofchoice.com for your site with services!




.

 
Any WordAll WordsExact Phrase
This SiteAll Sites
Visitors: 00052
Page Updated Fri Dec 30, 2005 7:12pm EST