Home
gloria
academy
international
 watas
languages
chapter2
chapter3
chapter4
chapter5
chapter6
chapter7
chapter8
chapter9
chapter10
chapter11
chapter12
chapter13
chapter14
chapter15
epilogue
anecdote
version
arenas
|
| KULE YANG DAYA ING BANUA chapter xiii |
 |
| by Renato B. Alzadon |
Mengisanawa yang malalam Y Ronaldo.
--Mer, Y Aldo ini. Komusta ka?
--Mayap naman. Ika, komusta naka ken?
--Mayap.
At mebitin la pamipagsalita. Makanian wari? Kalambat danang bisang makapisabi, obat ngeni mikakunu lang misabi. Nanu ini?
--Aldo, ika na sana ing balang mamatawad....
--Balu mu na ing guewa nang Dadong?
--Wa. Selese na pin Rosa . Kinatmu ya ing answering machine king pamamalita na.
--Masakit ya biru Y Dadung, dapot mamatawad ku nung yang sukat.
--Salamat, Aldo. Pati na sana kapalaran patawaran mu na naman uling masakit ya biru kekata.
At ena balu nung nanung sabian nang Ronaldo. Obat ngeni ya mangapalipit a dila. E wari pagmaragul nang matalustus yang mangapampangan? Bakit umil ya dila ngeni? Bakit balamu makipagsal;ita ya king metung a banyaga?
--Mer....
Pasibayu, mengisnawa yang malalam.
--Aldo....
Menalas ing lua karing mata nang Ronaldo. Mekad, Y Merlita makanian mu naman. Balbal ya bosis mengisundu Y Merlita.
--Akasabi ke ing wali mu. Ing sabi na datang ka. Mekipaglame ku kang Tatang...panenayan daka. Angga king milibing ya, obat eka dinatang?
--Mika-atin sangkan, Mer, inia eku mekauli....ing kakaluluan....
--Aintindian ku. Sana, aintindian mu ku naman. Ing sankan, kalupa ning keka...ing kakaluluan...
--Mer....
--Balu mu naman, kalulu kami mu naman. Bakung makapanintunan tinggap ku ing magpaipus kening Amerikanu. Akung liningap karening anak na. Ikit na ning Amerikanu ing tapat kung suyu karela, at.... aluguran naku. Penigapu na kaku ing kasal kami sana...eku makatangu...panenayan daka pin. Oneng ena ka dinatang...mete ne ya Y Tatang mu eka dinatang...inya emu ku sana paginakitan.....
--Mer... Mer...nanung sasabian mu...?
--Nandin abak, kinasal kami ning Amerikanu. Misis Ken Smith naku ngeni! Simpli mu ing kasal mi. Migpirma kami mu king arap na ning opisyal---yari na....at kaibat....
Balamu memaksing ya naman ing masikan a alti! Mengaklak la wari ding balugbug nang Ronaldo, Ding aliwang sinabi nang Merlita ena no dimdam---ena no buring damdaman.
--O' dale ne Aldo. Mipamatawad ta namu. Pagnasan ta namu ing kaligayan ning balang metung.
--O' Mer. Sana ligaya ka siping na.
--O' wa. Ligaya ku. Sana ikaman, ligaya ka king siping na.
--Kapamu, Mer. E tutu ing atin keng relasyon, Linda.
--Aliwa ing amanuan ku Y Linda.
--Nung e Y Linda, ninu?
--Ing relasyon yung Maggie.
--Kapamu. Ninung makisabing atin keng relasyon, Maggie?
--Ena mahulaga ita, Aldo . O' sige ne, angga na mu keng mikit katang pasibayu.
--Mikit pasibayu?
--Wa, lingunan no kanung Ken deng papelis bakeng makapamasyal king Baltimore. Syempre, bakong akit di Atsing Cel at Y Rosa--ampon ika...
--O' sige, angga na keng mikit katang pasibayu.
Nanu tang mikit pasibayu? Para nanu? Ban ipakit na kang Ronaldo ing maligaya ya bie king pamakiasawa nang Amerikano? Sapat na kang Ronaldo ing mengaplas ya kapanamdaman. Ena ne buring akit pa itang aldo a saguiwa ya sugat ing pusu nang pemitawak na ning kakaluluan.
Kababa na king teleponu biklat neng Ronaldo ing refrigerator. Atin pang mitagan a San Miguel Beer. Legue no ngan. Ing metung a boti inukuk neng balamu yang danum a panaplak kau king pali na ning kaleldo. Masakit ya lub. E ya masakit a lub kang Merlita uling kasalanan na ning kakaluluan ing guewa na. Masakit ya lub king taung pigkatiwalan na, at pisabianan na king Y Maggie atin yang babalakan para kaya. Yang tau pin naman pagkatiwalan me, sabian mu ngan ing laman na ning kekang pusu at pamisip, kaibat ing anggang lihim a pigkatiwala mu, ibuntalag na naman king e dapat pisabyanan. Balamumo kekayu mung adua ing pisasabian yu bengi-bengi, ali pala miras angga karin king kasesepuan na ning yatu. Ing dadalan keng isip nang Ronaldo ya pin mengatmu ketang tape na ning answering machine king Pilipinas. Ninu pa nung e Y Rosalina!
--Rosa! Rosa! Bakit agawa mu ing makanian? Neng kasabi raka, kayantabe raka, balakusa pekamatalik kang kakaluguran. Eku inisip ditak man ing makanian ka pala. Rosa! Rosa! E pa man pigtaksilan mu na ku?
At sindu na ing pamaninum nang beer.
--Ika, alak, wa, ika alak, mayap ka pang kakaluguran. Mayap kang libung e palak king Mutya kung ati na king kandungan ning aliwa! Mayap kang libung e palak king leguan nang makabighani, uling ing leguan nang ita yang batubalaning menagyag bayang manaliwa kapalaran.
Alak! Ika alak mayap kang libung e palak kang Rosalina. Mayap kapang kakaluguran, uling ika saupan mukung manaplak kening sugat ning daraya kung pusu, kesa king metung a babaying maki adua lupa a emu malyaring pagkatiwalan lapilan man!!!!
Megisan na ing beer....
Aisip nang Ronaldo ing kuma ya pang beer king liquor store king Joppa Towne. Sinulud ne ing jacket na at biklat ne ing pasbul. Mipakirut ne mu king ikit na. Y Maggie atyu king kilual magdala yang makasuput.
--Pasensya na ka, Ron, mipaindalan ku mu. Makasindi la pa deng sulu mu inya melaus kung menik. Akalinguan keng binie keka nandin ing Valentine Gift mu. Happy Valentine.
--Salamat. Malaus ka.
--Miminum ka, ata. Boti lang alang laman deng keng babo lamesa.
--Mag celebrate kumu. Valentine Day ngeni, ale?
--Atin ku pang darala. Atyu keng suput. Saka lon me ing regalu ku keka.
Linwal nang Ronaldo ing atyu keng suput. Kalupa ning minuna, atin pindang babi, lungganisang kapampangan, ebun balut, at ...
--Salamat kening serbesa.
--Buri mung pamiritu dakang pindang ampon lungganisa bakang atin pulutan?
--O' wa. Pagselebran ke pin ing Aldo Ring Pusu---agyang aku mung dili.
--O' kase, adua ta na, pagselebran teng parehu.
At pepakapalian neng Maggie ing kawali dininan nang ditak a danum, saka ne binili na ing pindang at lungganisa. Binili ne king mababang api, saka ne tikpan. Bisni neng Ronaldo ing metung a boti.
Lepitan neng Maggie ing makalukluk a Ronaldo arap ning lamesa. Binili no ding gamat na babo ning pago na, saka ya atin inabut a malating kahun. Iniang lawan neng Ronaldo, relo yang Seiko.
--kaku ya ine?
--Wa. Kekaya, oini pa ing metung.
--Nanu neman yan?
--Ibuklat me.
Biklat neng Ronaldo. Kabangal yang kwintas a guintu.
--Ibat ya yan Saudi--kaku ya ing kabangal at ing kabangal keka ya, nung buri me.
--Nanu kaya ing yablas ku keka naman?
--Ika naman, emu na isipan ita. Sapat na kanaku ing abe rakang mag-celebrate.
--Dakal a salamat.
Linele nong Ronaldo ding regalu king suluk ning lamesa. Ing inarapan na ya ing serbesa. King penandit aita, ing San Miguel Beer yang pekamaniaman diling regalu.
Antimong kasuglung na ning ketang minuna, ding taliri nang Maggie ati no naman king pago nang Ronaldo. Pegumpisan ne king banayad a apsal---kalupa na ning lulutu nang atyu king mababang api.
Penandit pa mabanglu na bau ing makasalang-- mikakapali na ing tatamban angga king mibukal na ing danum. Makanian ya naman a panamdaman Y Ronaldo lalu na ala yang patugut magparalampu Y Maggie.
--Sige na naman Ron, pagbigyan mu na ku man. Maguing practical na ka man sana. Dinan mu kung anak at aku naman dinan dakang Greencard. Nung mika anak ka eme dapat pigaganakan. Atin kung tipun at masanting ku panakitan. Masanting ya paintungulan ing kekang anak, eya maguing pakakalulu. Ika naman timawa kang manakit masanting a obra uling ati na kang Greencard. Atin kang maslag a paintungulan mu naman nung makapag- U.S. citizen ka. Inya, Ron naman, emu na ku man sa pagkaitan, at aku man, pangaku keka, era ka naman pagkaitan. Misaupan kata---parehu katang Pilipinu---parahu katang kapampangan. Sige na naman, Ron...
Karas keng manigapung babayi, ken ya maina ing birtud nang Ronaldo. Ketang aldo atin yang sikanan uling Y Merlita yang babie sikanan kaya. Ngening menasakit ya king pangawala nang Merlita king bie na, maina neng alang ilaban king agimat nang Maggie--- lalu na, ing carpet malinis ne man, at lupa yang bayu agyang ing kule na ene kayakma ning pintura ding dingding at ding sopa. At ing makasalang king mababang api, mikapali.... at melutung dili na!
Kabukasan, metung yang tau ing apisabianan nang Maggie, Y Betchay a magatal dila, baluna na ning Balen Kingsville king Y Maggie mekiyabe ne kang Ronaldo. At miras kang Rosalina ing balita. Ena aintindian Rosalina nung baket menamdaman ya. Ala neman karapatan agyang nanu mu ban makialam king bie nang Ronaldo--at Maggie. E wari talasawa yang tau, at Y Blady mabie ya pa agyang ena balu nung nuya karin.
Makanayun la ding Flechner king pamagdatun nang Maggie king tuknangan nang Ronaldo, eya sana mumuli. Y Linda yang tututul--- ala neman akarapat. Ban makatagal ya king panaun at akua nang mika-anak, ene linawe obrang Full -Time Y Maggie---mag-agency ne mu. Balamu dakal ya tipun a pera, inia ena ne pibali ing health insurance benefit, beyaran na nemung dili na.
Kabang bayu-bayu, masalese naman bagya ing pamyutus, lalu na Y Maggie yang makituknang, at yang mangailangan anak. Kadua keta, eno sasalanan inuman ding keyang panulu , inia itang amanuan nang danum Matuang Minang eya masyadung susuba neng talandiking ya ing yatu. Metung ya mung bague ing pipaten da.
--Meg- spray na ka naman kemikal kareng sampaga. Pilan kunang besis sinabi king emu na gagawan yan!
--Nung ela ma-spray deng sampaga, masira la, Maggie.
--Nung pane kang mag-spray, ika naman ing masira bini.
--Makananu kung masira bini, ena ku man tanaman.
--Oyan ing masakit keka, puru nang tanaman ing keng isip mu. Ing bining amanuan ku ya pin ing ausan dang "Sperm".Yang kemikal a yan maguing sangkan ne pa ning very low sperm count. Inia enaka mag-spray tanaman.
--E malyari ita. Alang biasang sangkap ampon mag-spray keni, nung emu aku.
--Basta ena ka mag-spray kemikal.
--Magtakap naku man arung.
--Kasakit mung kasabe. Emu wari balu king yang kemikal a dagpa keng balat mu lulub yan keng mabilug mung katawan.
--O kase, mag balut kung plastik king katawan.
--Nu ko, obat makanian ka. Atna kasakit pakisabian. kapampangan ka pamo!
Ena ne pekipatulan Ronaldo. Balu na king masakit ya lub--eya kase milamnan king bulan a ini. Dinatang kasi ing panaun na bayu ya mepupus ing bulan.
Sinampa ya king bilungan ning kalendaryo ing Bulan na ning Abril.
Memun ya Y Maggie kang Ronaldo ban bisitahan ne Y Ima king New York. Karas na New York tinaglus ya king Hospital a sadya nang pipag-obran. Atin ya palang appointment king metung a magaling a doctor tungkul keng pamagpasikan kareng bini ning lalaki. Ken mong isip nang Maggie maina ya bini Y Ronaldo uli na pin ning pamanggamit nang kemikal, inia ena ne tiki, at pekikitan ne ing doctor a balita keng galing keng pamagpasikan bini. Kaibat ning metung a oras, akana na na ning Doctor ing pakasikan bini king katawan nang Maggie. Penabilin na ning doctor, king kabang kasiknang-siknangan na talab ning panulu, kailangan lang agad mipunla ding bini.
Tinaglus ya Y Maggie king Apartment na New York bane pin akit Y Ima na. Y Ima na alayu king apartment, ena balu nung nuya karin. Ikit na king dakal a dapat linisan king apartment, inia memalis ya at miglinis. Bengi na alayu pa ing matua. Ene makapanaya, bisa neng muli. Kabang manimu ya king banyu, dimdam neng mibuklat ing pasbul. Bala na ya pin na Y Matuang Minang. Mipakirut ya Y Maggie king ikit nang anino king salamin. Balamu wari ikit ne lupa Y Satanas! Lalu yang mengilabut iniang akilala ne. Ala nang aliwa pa nung e ing sadyang bulalag a Kumander na ning Central Luzon--Y Kumander Nesty. Mipaurung ya y Maggie. Sinulud king isip na ing abalu nanang Nesty ing pekyabayan ne Y Ronaldo, inya... bilang pamanablas, dinatang yang palihim king bane mung sakalan a batal.
To go to the next page, click:
http://maxpages.com/library/chapter14
To go to the previous chapter, click:
http://maxpages.com/library/chapter12
Curator: Ernie C. Turla |
|