Home
gloria
academy
international
 watas
languages
chapter2
chapter3
chapter4
chapter5
chapter6
chapter7
chapter8
chapter9
chapter10
chapter11
chapter12
chapter13
chapter14
chapter15
epilogue
anecdote
version
|
| KULE YANG DAYA ING BANUA, Chapter XI |
 |
| BY RENATO B. ALZADON |
Chapter XI
Bandang mag-alas tres ning abak, kaniniamanan na ning tudtud nang Ronaldo, kiniriring ya ing teleponu. Balu nanang ing aus ibat ya king Pilipinas. Tabalu ot makanian no man deng tau karin, basta aisip dang maus, kabud da na gawan, at era na paki-isip man nung alanganin oras at matudtud yapang maniaman ing ausan da.
--Hello
--PLDT Call Collect from Delia, do you accept the call?
--Go ahead.
--Koya, Y Delia ini. Komusta na ka bili ken?
--Mayap naman. Mekayaus ka?
--Pasensya na ka , Koya, balumu naman king ala keng talagang ayasajan, nune ika.....
Dimdam naneng Ronaldo ita. Ala lang aliwang asahan nung e mu ya. Ing kapatad nang mag-obra Arabia ere ayasahan. Mekatapilan nana sinabi king magsane ya Amerika at eya mag-obra Amerika, dapot balamu era aintindian. Ing balu ra ding tau karin king ding ipadala nang dolyar milibayan yang makatapitung ukdu.
--Diretsu na pangasabi. Lako mune yang palabuk salita.
--Wa pin koya, balu mo mapibabata ya keng sakit Y Tatang, eya magreklamu. Ngeni pala, atin neng panamdaman ena sasabian. Pero Y Ima apapansin na king magmala-kulyawan ya kule, at balamu pane yang mangalambut. Nandin pin, kabang manyiklat yang kwayan , kabud ne mu miragsa. Pilayi miyapin keni king Tarlac Doctors Hospital. Tinggap de, at ngeni pin dakal la pasaling panulu. Balamu ata, grabi ya, uling ngara deng doctor ing pangabawi na atyu ne king gamat ning Apung Guinu.
--Magkanung kailangan yu?
--Miguit kumulang, limang dalan a dolyares, koya. Ere rugu lingunan nung alang pera. Makanian la deng doctor keni---darala na ata ning talagang masakit na ing bie keti.
--Karagul naman. Makanian man, ban masaguip ya bie, agad kung padalang pera ken.
--Dakal a salamat, Koya. Angga ne pa keni, panayan mina lamu deng padala mu.
--Kapamu, atin kung ikutang. Atyu ya pala ken king Baryu Y Merlita?
--Wa, atyu ya. Abe ne ing Boyfriend nang Amerikanu ampon ding aduang anak.....
--Makisuyu na ku mo. Pakikitan me Y Merlita, ibie me ing nomiru kung inaus mu. Sabian mu king ausan naku. Sabian mu king panayan naku uling king peka-malagwang panaun muli na ku.
--Ali mune pakibalitan, koya. Manamdaman na kamu. Pikailian dana ka keni. Nanan me pang balikan ngening....
--Inagpa na ning Alte! Babie ko ding perang gastusan ken, ot eye aibie ing para kanaku! Sabian mu kang Merlita ing pasabi ku, alang labis alang kulang! Sabian mu king panayan naku uling datang ku. Asabi me ita, O ali?
--Asabi ke.
--O' sige angga ne pa keni.
At beba ne ing teleponu. Masakit ya lub Y Ronaldo. Pakiwari na king ala lang masabal ding kapatad na king kaligayan na king bie. Balu ra nang ing ligaya na ya Y Merlita, dapot balamu alang ulaga ita karela, at ing kaligayan da yang akakit da---package O kaya dolyar a padala na. King mua na buri neng palmuran ing kapatad na king Arabia. Ena bala nung mitas ya bayaran keng teleponu, kailangan nang apalual ing sakit ning lub na. Minaus ya king Arabia.
--Hello, Royal Cuisine. Marlon speaking.
--Koy, Y Aldo ini.
--Nanu, abe, mekayaus ka?
--Aduang bague, abe. Muna, tungkul kang Tatang. Kadua tungkul kang Merlita.
--Balu kune ing tungkul kang Tatang, minaus ne Y Atsi mu keni. Balu munaman mamera la deng panakitan ta keni, inia ika na sana ing balang....
--Ing kadua Bro.,ing tungkul kang Merlita. Ing sinabi ku keka, e problema ing Amerikana, manikua ku nung burian ku, dapot balikan ke Y Merlita. Eku naman sinabi kekang makyasawa na kung Amerikana keni, obat nanu pamu ing pinyabi mung kalaraman karin. E ustu ing makanian, abe!!!
--Wa, abe, migkamali naku....
--Lon mu ing bunga ning depat mung kalaraman, Balanang Merlita tutung makiasawa na ku keni, inia ene sinulat. Keng guewa mung yan, ikang linasak king paintungul kung ligaya king bie!!!
--Wa, abe, migkamali naku, dapot....
--at oini ing tandanan mo, kablas keng lupa mu ing guewa mung ini. Alang utang a e mibayaran!!!
--Wa, abe, malyaring apikamuan mu ku ngeni. Dapot ....nung makapakiasawa kang Amerikana ken, makapag-U.S. citizen ka, abe. Ing pamikatagun a yan eme dapat sayangan! Nung palampasan me yan abe, ene magbalik. Aduang pulung Merlita manakit ka, ing pamikatagun mung masensu king bie ngening atinaka ken, misan yamu. Eme dapat sayangan!
--Inia sasabian mu yan abe, uling yang isipan mung maka-ibie ligaya keka. Eme abe peki-isip ing ligaya kung papaten mu! Aliwa ing ligaya ku ing atyu keng pilubluban yung kapatad ku. Ing atyu keng lub yu ya mu kabud ing makapadala kung dolyar ampon package. Makanian mu! Anti ning eyu ku paki-balak, inia ngeni pa mag-desisiyun naku. Lakuan ku ne ing Amerika, batingan kune ing amanuan mung asensu king bie, balikan ke Y Merlita. Dimdam mu ku, abe? Batingan ku ne ing Amerika, muli naku. Muli naku!
--Ikang bala abe. Pero nung akung anti ika, siguraduan ku pamung nung muli ku, ing kakung ulian panenayan na kung muli. Uling nung muli ka abe, at ing asahan mung ulian mu ala ne man karin at ati ne pala makahilig king aliwang kandungan, nanung hulaga na....
--Ustu na abe, sinawa na ku keng makanian. Ala nakung buri pang damdaman pa. Muli naku, balikan ke Y Merlita, Makanian na mu. Sige na.
Beba neng Ronaldo ing teleponu. Kababa na dimput nane naman. Sibukan ne ing nomirung binie nang Blady. Kaibat ning mapilan a kiriring ning teleponu, answering machine ya ing mekibat.
--You have reach Ken Smith residence, leave your name and brief message.
--Mer, Y Ronaldo ini. Emu sa isipan ing akung tinuknang susulat keka. Ing tutu pane dakang susulatanan, dapot ding sulat ku, eno papakit keka ning kapatad mung Y Dadung, uling ya pala ing tatanggap karing padala ku keka. Eka sana maniwala king sasabian dang makiasawa na kung Amerikana keni. Pigawa namung salita ning kapatad ku king Arabia ing makanian. Ing tutu, ala kung asawanan a Amerikana uling ing atyu keng lub ku ing ikang kakung balikan. Babalakan ku king eku ne aryan ing kakung aduang banua keni. Bakatang agad makapikit, muli naku. Ausan mu ku sana, ba katang makapisabi.
At likuan neng Ronaldo ing Phone number na.
Kabukasan, maranun yang tinipang memutut bulaklak Y Ronaldo. Yang menagtal karing Freezia, Iris, Sweet Peas, ampon Asters. Bandang alas dyes ning abak, likuan na ing pamanaptas karing abe nang mag-obra. Minta ya king bale na ding Host Parents na ban sabian na ing balak nang pamanuli. Lupang laus king lub nang Ronaldo ing lakuan na ngan ing eganagana, abe nya sa king bie na y Merlita.
Mag-almusal lang disan na ning kayang Host Parents. Inaluk deng mag-almusal, dapot tinanggui ya uling buri na pin sabian ing saria na. At kabud kitnan de agad nang selita ing balak nang pamanuli. Mebigla la ding miyasawang Flechner. Era asahan king Y Ronaldo ene aryan ing programa na king IFYE. Ing binie nang sangkan Ronaldo ing masakit ya Y Tatang na at pagnasan nang atyu ya king siping na bayu ya mu man mayangu bie. Ding miyasawang Flechner kukumbinsyan deng ena sa mumuli uling ngara king ela manakit kalili na ban mangasiwa king Greenery. Layun sasabian da na kaya ngeni pa, king datang man ing Mayo, buri dang aduan king eya sana mumuli at gawan da ing anggang agyu ra ban makapag-U.S. citizen ya. Makanian man, minaus ya Y Robert Flechner king 4-H Foundation, at pekisabian ne ing Director ning IFYE nung magsilbi yang muli Y Ronaldo. Agpang king Director, kailangan ing written request at kaibat nang me-process padala re ing written decision.
Kaibat nong akasabi ding Flechner, Y Ronaldo na mismu ing ginawa at memaldug king sulat, saka ya dinalan king banku, kaibat tinaglus ya king Pilipino Store nung nu ing makibandi ahenti ya naman keng pamagpadalang pera at package king Pilipinas.
Kalabas ning aduang aldo dinatang ya ing sulat ibat king Foundation. Eya me-apruba ing pakisabi nang muli. Ing buri nang sabian nita, ing Foundation ene bayaran ing ticket nang pamanuli king Pilipinas uling ene inari ing programa. Linawe neng pasibayung Ronaldo ing libreta na king bankung ginamit na napun. Ding makatagan kulang lang panyaling ticket eroplanu bayang maka-uli. Ena balu ngeni, nung kaninu ya mandam pera. Ala neman maki-ulagang bague a malyaring pisali na mo sana. Ninu kaya ing sukat nang lapitan bayang mika atin perang muli?
Byenis bengi minaus ya Y Linda. Managkat yang mag-billard. Tinanggui ya Y Ronaldo. Guewa nang sangkan ing atin yang panayan a aus. Penandit pa, atin kakatuk king pasbul. Bala na Y Linda yang dinatang. Mebigla ne mu iniang ibuklat ne ing pasbul. Y Maggie yang makatalakad timan-timan. Atin yang daralang maka-suput a inabut na kang Ronaldo. Pepaluban neng Ronaldo.
Ing atyu king suput pindang babi, ebun balut, lungganisang kapampangan, ampon mapilan a San Miguel beer. Pepasalamat ya Y Ronaldo, antimurin, pepasalamat ya ketang makapal a imalan a pepadala nang Blady.
--Pasensya na ka, Ron, ena ku minaus, tinaglus na ku keni. Likuan ko ding anak kang Rosa, inatad ke Y Ima king New York. Panintunan no deng ka-Senior Citizen na karin. Dinalan ku pin king China Town at penyali dakang balut. Maniaman la subukan mula. Yabut me ing metung balatan ke.
Migluklukan la king kusina. Kabang babalatan neng Maggie ing balut, linub nang Ron king refrigerator ing pamangan, subali king San Miguel beer. Bisni ne ing metung a boti.
--Kasanting na pala king kilub ning tuknangan mo. Atmo ne kalagu panga-ayus. Ron, daig me pa ing babayi. Ing eku mu buri ing kule ning pintura. Kasanting da dening kurtina mo, pero luma nong bagya, dapat miyalilan nong bayu. Ing carpet mu atmu ne kalinis at saka balamu bayu pa, oneng ing kule na ene kayagpang ning pintura ampon dening kekang sopa.
--Aku nang menyamasan kanyan. Aku nang memintura ampon memartisyun. Deng kabinet aren, aku nang mengi-kabit.
--Biasa ka palang mangi-ayus bale. Keni eka mako-obra nung biasa kang mag-obrang gamat. Pero e bague keka ing makanian, Ron, kasi lupa kang intelihenting tau. Inya dapat keng kang opisina.
Tinikdo ya Y Maggie. Kinangua yang platitu at kutsarita.
--Oini ing balut, sige na, mangan na ka. Aku mengan naku, emu ku gaganakan. Eku buri ing tumun ka pa at mangabala ka pa para kanaku.
Bilang kapanusigan pigmulan na neng pengan ing ebun balut...at ininum ing serbesa.
--Buri mung pamiritu dakang pindang ampon lungganisa... pamulutan mu?
--Ali na. Ustu ne ing ebun balut.
--Ing pakisabi ku mu, mimingat ka keng pamamangan mung lungganisa, pindang babi, ampon ebun balut, kasi matas yan keng cholesterol ....
Bigsu nya misanipan Y Ronaldo. Inalduk neng melaus ing beer.
--Ampo pala keng beer, mimingat ka naman. Ing alcohol maka-addict yan, kalupa ning nanu man droga...
--Inagpa na ning mayap Maggie! Makanian pala, obat dela mu pa keni? Ma-cholesterol pala ing ebun ot dela mu kening pakan kaku? Maka-addict pala ing alcohol, obat dela mu kening painum kaku? Era ka aintindian a ugali!
Ena pin aintindian Ron ing makanian a ugali. Ing balu na keng pamananaman. Deng megaral keng panugali, balu re sigurung salaminan nung nanu ya ta ing panugaling makanian. Nanu ya tang panugali ini a kusa nakang panasakitan at saka naka lapitan aru-aruan? Kena no ding gamat nang Maggie king pago nang Ronaldo at pigmulan nong apsal-apsalan pakakalale...banayad....at malambis.
--Balamu atin kang muscle tension. Atin ka waring problema, Ron?
--Atin. Atyu Hospital Y Tatang ku, grabi ya, ata.
--Inya pala. Mag-relax kamu, neh. Emu masyadung isipan ing karin.
--Makananu kung mag-relax ngening bisa kung muli, eku maka-uli.
--Y Ron naman, nanung agawa mu nung muli kaman. Karas kareng masakit, deng mag-obra keng Hospital ila nang bala. Yang profession da ita. Deng masikan ing tungkul da ing mamayad. Nung apadalan mu lang pera, agampanan mu na ing tungkul mu. Inya emu na dapat pakadibdiban pa yang makanian.
--Metung pa, ing kanakung likuan.
--Ika naman, Ron. Maguing practical na ka man sana. Ati na ka keni. Ot eme pa mu kunan ing kekang U.S citizenship bayu ka muli. Makiasawa kang U.S citizen bana kang apetisyunan. Patye menikua na kang Greencard kanita ka muli, ban kanita makapagbalik ka nanu man oras bisa kang magbalik keni.
Eya mipabulad Y Ronaldo.
Agisan na ne ing ebun at ing serbesa. Kakatak ya pa murin Y Maggie. Migsukub ne mu Y Ronaldo babo ning lamesa, kabang ding penandit meko lang atmu na kabilis.
Ing masahing megumpisa king pago, marayu ne disnan ngeni. Makapaluput no ding gamat na king batal nang Ronaldo kabang apis-apisan ne tagyang. Ing mapali nang pangisnawang Maggie tityup na king lalam nang balugbug Ronaldo. Ing malambing a bulung manialiksik nang manaliguat king kayang kalamnan.
--Ron, oh Ron, sige na naman. Panusigan mu na kuman sana agyang misan mu.
--Nanung buri mung gawan ku?
--Ron, naman, sige na naman. Adala mu na ku man, Ron, ale?. Sige na naman, Ron, ibuat mu na ku man. Iduyan mu ku karing masikan mung takde
-- At kaibat mung migduyan karing kakung takde?
--Ibaba mu ku king kama... bakung mipatudtud maniaman... king siping mu.
At ding uma nang Maggie king batal nang Ronaldo mapangangas na la at mapanganib.
To go to the next thrilling chapter, click:
http://maxpages.com/library/chapter12
To go back to the previous chapter, click:
http://maxpages.com/library/chapter10
Curator: Ernesto C. Turla |
|