Home
gloria
academy
international
 watas
languages
chapter2
chapter3
chapter4
chapter5
chapter6
chapter7
chapter8
chapter9
chapter10
chapter11
chapter12
chapter13
chapter14
chapter15
epilogue
anecdote
version
arenas
|
| KULE YANG DAYA ING BANUA, Chapter X |
 |
| by Renato B. Alzadon |
Mikarugan ya salu Y Rosalina. Balu ne kasi nung nanu ya ugali Y Blady. Y Blady
mengari yang Oso, a nung kapilan ya maili kanita ne man maibug manginis. Nung
kapilan ya papakit ganaka, kanita neman mapanganib! Mekatapilan ne mibaba ranku
ulina pin ning panugali nang sutil. Ala naman kuenta kaya.
Balu nang Rosalina king atin yang babalakan a e masanting Y Blady salang kang
Ronaldo. Kasi, selubungan neng Blady Y Ronaldo king mipnung ganaka. Kesa king
gamatan ne, kinaul nepa a balamu wari yang kapatad nang malambat nanang e ikit.
Tiki neng agad king kusina layun kitnan ne nung nanung ayampang na kayang
pamangan---tinanggui ya mu pin Y Ronaldo. E na gawan Blady ing makanian nung ala
yang babalakan.
--Lingunan teng agad ing problema mu, Pare. Dinan mu kung inpormasyon tungkul
keya. Pilan neng banua, nukarin ya tauling tinuknang, kabilugan nang
lagyu....maski nanung balu mu.
Binie nangan Ronaldo ing balu na king Kapitan---at ing buri nang abalu.
--Buri keng abalu ing address at phone number na, ampon ing kabilianan na.
Minaus ya ing Kapitan king Kampu Aberdeen Proving Ground. Tinubud ne ing
akasabi na a kunan ne ing address at telephone number nang Merlita ampon kuma
yang balita tungkul king kabilian na. Binie ne ing nomiru na ning teleponu
nungnu ne ausan. At sinabit ne ing teleponu.
--Manenaya tana mung aus , Pare. Ing buri mung abalu, abalu mu na.
Bisni ne ning Kapitan ing Refrigerator. Mengilague yang peparimlang San Miguel
Beer, saka ya memuklat aduang boti..
--Minum kata, Pare---para king masanting a balita tungkul kang Merlita!
At miminum la pin San Miguel Beer. Y Rosalina menik ya babo, linawe no ding
anak a mag-aral lisyun. Tinanglus ya king kuartung pipangadian a pitudturan na.
Pengadi na namu king sana manatindi neman sana Y Blady karing Magtalon. Maragul
a makarine nung atin mangabalbal a salamin at kasangkapan ulina ning kealan
nang panatinding Blady.
King kusina, sindu nang Blady ing papakit nang genaka kang Ronaldo. Memusni
yang potato chips ampon cashew-nuts a guewa rang pekapulutan. Yapa ing maniawad
kapanupayan ketang milyaring encuentru da napun.
-- Pagpasensya mu ing guewa ku napun, Pare. Emu sana tatanam keng lub mu.
-- Ala na kaku ita, Pare. Eku man dapat mekialam... problema yung miasawa....
--Ustu ing guewa mu, Pare. Saludu ku pin keka. Ika ing taung malyari kung
pagkatiwalan. Eme pala ibie ing abe mung babayi agyang maka-baril ya pa ing
datang a kukua keya.
--Antimo ing guewa na nitang abe mu....
--Wa. Inutus ku kaya ing guewa na. Ken ku ikit-ikit Pare, a nung Y Sarhento ya
pin Y Nesty, mate naka pamu bayu me ibie Y Rosa.
--Nanung buri mung sabian, Pare?
Inalduk ne ing Beer na ning Kapitan.
--Y Nesty, Pare, inia likuan ne Y Maggie, uling abalitan nanang ati ku. Ing atyu
keng lub na kanian ing patraydur na kung paten. King aliwang pangasabi, yana ing
maki-una, uling balu nang kabud atyempuan ke, mayari ya. Ken panuli mi pin napun
ibat ke New York---atin mekasabing atyu king apartment nang Maggie. Matalusad
yang talaga, Pare---mekatimplad ne na naman. Buri ku miras kang Nesty king ala
kung masabal kang Rosalina, ban kanita ene taginan. Makanian keng timpaling
bagya arapan nang Maggie ban abalu nang Nesty king eke pala kaluguran. Bisa
kata pare at ekata bisa, Y Nesty Pare, panikuanan neng akasabi Y Maggie, ngeni
nung asabi nang Maggie king ala yang kuenta keng bie ku Y Rosa, ene taginan.
Inya nung malyari sana pare, bisa kung manutang lub keka.
Yapin na ata ini ing amanuan nang Rosalina. Nung wari keng pyalung a Dama, Y
Blady eya paiganti nung eya murin mi-dama. Ena asahan Ronaldo ing maranun neng
singalan ning Kapitan king kayang pamanutang lub. Inalduk ne ing Beer nang
Ronaldo.
--Nanung asaup ku naman keka, Pare.
--Kekatamung adua ini, Pare. Nung malyari ala nakang aliwang pisasabianan. Buri
ku sanang lunto, Pare, king mebaldug ya lub keka Y Rosalina, at mikaburi kayung
makalihim.
--Bakit naman, Pare?
--Nung abalu nang Nesty king maki-kaburi ne keka Y Rosalina, ena ne pansinan
man.
--Nung ing bague iti emu buring pabalu kang Rosalina, o'numong ining amanuan
mung kunwari meguing tutu ya king lub na ?
--Nung menabu ya lub keka, Pare, atyu na keka. Ing Ipakisabi ku mu, potang kunan
ku ne, isubli me.
Balamu ata makanian ya ing sinabi na ning Sarhento iniang mesaluput la king
marangle.
--Kalalam na ata ning sasabian mu, Pare.
--Aliya, simpli yamu. Kekatamung adua ini Pare, at ini man eme paniabyan agyang
kenu. Antimo ing guewa nang Nestor, Pare, aku man kabud na ku ala. Ngaku wari,
anggang eke a todas Y Nestor, e ku magbalik. Uling lon mu, e parehas ing labanan
nung ing kalaban ku multu yang eku akakit. Delikadu ku king biling ini. Malyari
na kung barilan makarayu, Sharp-Shoter ya pa naman. Inia ing gawan ku, Pare,
maguing Multu ku mu naman. King makanian a paralan, Pare, parehu na kami mung
anino.
--Makapangilabut neman ata ining paksa ta, Pare.
--Kasi, yapin nang talaga ini, Pare. Mika-angganan ne ing dramang megumpisa king
Malutung Gabun---ing gabun a migkule malutu king daya--at yang kule ning dayang
yan kablas king banua potang ing daya nang Nestor ya nang tulari.
--Kapilan naman ing balak mung maguing Multu?
--Panayan ku ne ing Anibersaryu na ning kasal da deng Morales.---February 14.
Pamanuli ra kanian deng Magtalon, deng Morales naman ding mika-party. Ding
Magtalon regaluan da no man deng Morales a bakasyun naman king Mexico.
--Obat balu mu ini, Pare?
--Akasabi ko deng Dizon. Kang Atsing Betsay ala kang alingad. Nung atin kang
buring pabandu, sabian memu kang Atsing Betsay, kumalat ne. Bayu ya meko Y
Atsing Cel, yang pisabianan na Y Atsing Betsay, inia balu ra nangan deng tau
ing atin Party nung e king bale ding Morales, king bale ding Magtalon.
--Ken mong wari ku, Farewell Party mu nia naman ining Anniversay Party da.
--Balamu wari makanian na. Mupin, mako ku, Pare alang makibalu----ika mu. Inia
Pare, keka ke panabilin Y Rosa. Balu ku king keni ya tuknang kari Atsing Cel,
uling pisan ne. Banemang e malungkut, lumual kayu, Pare. Buri ku king atakman na
naman king bie ing mipagkait keyang ligaya at laya.
Dakal pa ing bague rang apisabi. Dakal la pa ding boting mibuklat. Dapot ena
lubusan atatalingtingan Ronaldo ing pawaga ning Kapitan. Ing panaun a daratang
ya na mekad munie kamasalan.
King babo, pagsintian nang Rosalina king ala yang daramdaman a kalabug. Atmu na
katahimik king lalam. Alus misisitsitan la ding misasabi. Mipasno ya mu ing salu
na iniang damdaman ne ing kiniriring ning teleponu. Ya na pin ing aus a panayan
da. Ya man buri nang abalu nung nukarin ne Y Merlita. Ibat inyang pituki-tuki
neng Blady ala neng balita king pisan na. Ulinita, memirapal yang tinipa king
kusina.
Pekibatan ne ning Kapitan ing aus. Ing king kangabang linya ya pin ing
Sarhentung kasabi na nandin. Mipatikdo ya Y Ronaldo. Sinigi ya king Kapitan.
Buri nang abalu nung nanu ing balita tungkul kang Merlita. Kabang makiramdam ya
king ulat na ning Sarhento ala yang pakdal ing karug na ning salu na. Agyang
marimla man ing panaun, king kanuan nang Ronaldo megumpisang sinibul ing
maralikat a pawas.
--Oita, Pare, atin nang balita kang Merlita. Oini ing address at telephone
number na, sinulat ke para keka. Ngening oras a ini, alalu bale, atilu king
Capas, Tarlac. Atilu ketang bale nang Pedro Santiago, nung balu me, king lugal
mu mismu.
--O' wa, balu ke Y Mang Pedro. Karin ya tinuknang Y Merlita iniang magtinda ya
king Kabusantu, misan a Daun.
--Balamu, magbakasyun la karin. Kayabe do detang aduang anak a mangalati. Anti
la waring maglimbang, uling ing asawa ning Amerikanu, mete ne!
Mekitambulug ne Y Rosalina.
--Mete ne Y Atsing Sonia! Makalunus neman dugu, kaganaka na pa naman. Lalu lang
makalunus detang anak, pangalati ra pamu. Nuko, lalu naneng e palakuan ning
Amerikanu kanian Y Mer, uling alang lingun kareng anak na. Ing Amerikanu king
balu ku kontratista ya king Clark Field. Kenu no lakuan deng anak nung alayu Y
Merlita?
Lalu yang menimawas Y Ronaldo king dimdam na.
--Ing eku aintindian, Rosa, O'bat minta la pa king lugal mi. Ot ela minta king
Bagyu, king Boracay, king Olongapo? Maski nukarin----O'bat king Capas pamu?
--Pota galang, atin yang balak kunan neng maguing asawa ning Amerkanu Y
Merlita---ngeni, uling Y Merlta ena buri ing kabud na naka gulutan, inia misan
pa minta ya karin ban atin mamalita keka king atin yang abe Amerikanung
migbakasyun karin. Inia nung ala neng damdaman ibat keka, ena ka pin naman
makapaginakit nung patulan na ne ing Amerikanu.
Mengisnawa yang malalam Y Ronaldo.
--Beer pa, Pare?
--Alina, pare. Muli naku. Salamat king saup yu. Nung atin kayu pang balita,
ausan yu ku sana.
At sinulud na neng Ronaldo ing makapal nang imalan a sinabit na king banku
nandin. Ing Kapitan yang menatad king pasbul. Kaibat dang migamatan atin yang
inabut kaya ing Kapitan.
--Papabie neng Maggie. Eya pala para kang Koya na ing makapal a Jacket, para
kekaya. Dala mu ne, Pare. Kena ku nala naman ken deng amanuan ku.
At minuli ne Y Ronaldo king tuknangan na.
Kauli na bale tinaglus ya king kuartu na, at kena ne ing darala na babo ning
kama. Kaibat nang menaliling imalan, aganaka neng lawan ing pepadala nang
Maggie. Ing dinalan king lub nang Ronaldo king pagumpisan naneng gamitan Maggie
ing keyang agimat---ing upaya ning dolyar. Makanian man sinubuk ne ing
makapal a imalan. Mipamulala ne mu nung baket atin yang laman ing kaili at wanan
nang bulsa---at mabayat-bayat la pa. Iniang lawan nala, balas la ding atyu king
kailing bulsa at baril neman ing atyu king wanan a bulsa. Balu nana king ibat
la deni king kapitan. Metung a kutang ing linub king kaisipan nang Ronaldo: E
wari ing baril megawa ya para magamit yang pakamate? Ninu kaya ing gumamit king
baril a ini, at ninu naman kaya ing paten na? Kena nong Ronaldo ding baril at
balas lalam na ning sapin a kutsun ning kama. Balu nang mausta king ing baril a
kena na karin atin neng laman---balas lang makasadya nang makamate.
To go to the next chapter, click:
http://maxpages.com/library/chapter11
To go to the previous chapter, click
http://maxpages.com/library/chapter9
Curator: Ernie C. Turla |
|