Bayu pu ing sabla, dirinan dacong mayap a oras, cambe na ning pamagnasa
cung tinyup na na ning angin ing quecong sisinup a consimisyun. Aulata cu
qng e co talagang mimumua nune medyu tatabug cayu mu caretang cacaluguran
yung sadia. Asabi yu qng pagcunsintian dala retang dayuhan a tinambulug
queng mialiwang pisasabian at macanian lang mengalaco gana reng queraclan.
Ing tauling bagut queng subucan a merapat, miras aniang mamasibas lang
mangasaquit a panagcas, mangapait a amanu, milmura at pepacbung qng alti
ning pali buntuc, at qng sucal da lub, canita no mig alsa-balutan deng mangilag
queng basag-ulu. Dapot capilan man e miral manatili ing e ustu uling e maliaring
e ra paquipate ing matulid da reng casumangid nung ila man ding ating catuliran.
Ing "moderator" atin yang carampatan para ilaco no reng e macayusig queng
patacaran ning grupu. Diquil pu queng amanung "picun" pala, paintulutan yu cu pung bie que cabaldugan canining ibilang yu na mong bali "article".
PAYUL PARA CARENG SANU MANG BUCLUD 
Agpang quetang metung a suguing talasulat, ing pamitalamitan anti
ing magaganap queng K-List masanting queng pamicacatawan. Ustung
atin yang e capad ing metung, ing gawan na mu, abayanan nang ditac a
asin para milaco itang salpac da reng abasa nang amanu. Deng picun ala
lang lugal queng cibil a sociedad at macasira la mu queng carangalan
na ning nanu mang catatagan. Nanu ing cabaldugan na ning "picun"?
Itang agad yang mimumua? Ali naman, natural mu ita queng taung ustu
capanandaman! Deng gawang dutung ilang e biasang mimumua. Metung
mu ing yatu carela, at aguiang mang maganaca la reta, ila naman ding
amomonu ra reng mapamiasa. (Queng cauculan a iti carin ya mebasi
ing casebian a adua lang clasi reng tau: reng maglocu at deng palocu.)
At ibalic cu queng amanung "picun". Carapat-dapat nang mimua ning
ninu mang tau nung, alimbawa, meperwicio ya, meagrabiadu ya, o
mesalungat yang masolu queng isipan nang macatud. Oneng nung calmadu ya
ing tau, dapat, milang yapang macatapulu, bayu na bugnus ing mua na,
at milang yang macatadinalan canu, nung e magcasia ing apulu. Casdan
mu cabang bibilang ya, acua nang dimla pilubluban, at macapibalac nung
ninung talagang tinud at ala neng sisian man potang talagang miras na
ing miras. Nung calmadu ya ing tau, nung e murin masiadung maragul a
bague, balu nang tacpan ing mua na. Ngeni nung talagang maragul a bague
anti mo nung leco re onor, o pete re paintungulan, paburen na na wari?
Canita dapat nang palto ing mua na (puera mu nung tututucan deng tandus,
canita sucat nang manatiling marimla uling masanting mu rin ing mabie),
at e re apaliguan "picun". Ing buri cung palino careng e macaintindi
salita, e balang mimumua, maliari mung ayaus picun! Alimbawa, nung alang
catunan-tunan, sasancanan dacang mig-alang marine quetang quecang
picautangan, cabang balu mu qng malinis ca at ala cang atrasu careng para
mung tau, e caministilan ing mimua ca? Ngeni naman nung mamuysit la mu -
bubuysitan dacang bubuysitan queng e macapanandaman a biru, macagalapac
pang aili ngamo, at queng mengalabas-labas mequi-aili-aili ca, at biglang
bigla na mu, queng e ra piadian, quemuan mula bista ma't ing tema na ning
pamibiru e menaliwa, "picun" ca canita. Ustung sinapac ne o mipasawa
queng biru ing metung a tau, bayu na bugnus ing mua na sucat nong dinan
pang capiadian deng mamuysit caya, e cabud-abud niang mimumua.
Sucat na pang paulata ing reaccion na caretang mamuysit, alimbawa,
magtahimic ya, banting upayang nung balu ra ing lawe at ating
consideracion o capanatindian, tucnang la. Nung anti canini ing gawan
na ning tau, a dirinan nong "chance" deng mamiru caya, e mu ne
apaliguan picun nung mimua ya man. Aniapin ustung balu reng picun ing
metung a tau, e ra ne buysitan darecha, at ustung cai e ra ne buldan man
uling micacunu la pota gulpi nong supalpalan. At masaquit ing
mipapacarine lacuas na queng piarapan da reng cayabe-abe. At metung
pang bague a sucat tang umanan neng cai, ya pin ing lalual queng dila
tamu, uling calual na, atmu ne saquit yacmul pasibayu. Lacuas na pa
nung ing tau e ya biasang maniawad tawad pauli ning cayang quetasan a lub.
Careng sanang masqui sanu pang buclud, alang mipanagcas. Uling ing
panagcas alang laman, basta't mu capanasaquit. Ing tau sucat yang
mangatuliran at e re apiguil, pero ing panagcas macayaliwa. Ing tau
mangatuliran ya para apasiag na ing cayang principio o capaniwalan.
Nung biasa ya, e man sucat gumamit panagcas uling macababa queng cayang
pangatau ita. Queng quequeng aguman queni Portland, pagmayring cung
sasabian qng deng miembru mi, pawa la queng tepangan, "queng leon o tigre,
ala lang tacut" pero ni misan man, ala cu pang dimdam a menagcas o milmura,
uling munang muna, macayusuc la queng ustung patacaran. Ania pin ing
pami-abe-abe mi, cabalitan qng mabilug a ciudad. Balu re ngan deng Pilipino
queni meto Portland ing Aguman Capampangan of the Noerthwest. Quetang tauli
nang estropa ning cantang guewa cu para queng buclud ming aini, ngana:
"Sesen tayang ustu, e ta paisambulat, Queng mayap a
bague, misanmetung ta sucat, Mangadi ta queng Dios, maniad tang
sicanan, Bayang lumuat a bie'ing quecatang Aguman!"
|